II SA/Go 112/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-09-29
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Maria Bohdanowicz, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo odmówił częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, nie ustosunkowując się do podniesionej przez stronę okoliczności długotrwałej choroby?Ratio decidendi
Organ administracyjny, odmawiając częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, musi ustosunkować się do wszystkich istotnych okoliczności podniesionych przez stronę, w tym do długotrwałej choroby, która może stanowić podstawę do przyznania ulgi. Brak takiego ustosunkowania się, zwłaszcza w przypadku decyzji opartych na uznaniu administracyjnym, stanowi naruszenie przepisów prawa, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Strona P.B. wniosła o częściowe zwolnienie z odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, powołując się na trudną sytuację materialną i liczne schorzenia zdrowotne. Organ I instancji odmówił zwolnienia, uznając, że strona nie przedstawiła powodów uzasadniających ulgę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając argumentację organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy nie ustosunkowały się do istotnej okoliczności choroby strony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 8,22 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz,, Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 8,22 zł ( słownie: osiem złotych 22/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] działający z upoważnienia Starosty Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie odmówił P.B. częściowego zwolnienia z odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej "D.S.". W uzasadnieniu decyzji organ I inst. wskazał, że strona podejmując decyzję o zamieszkaniu w Domu Pomocy Społecznej, zobowiązała się do ponoszenia kosztów związanych z tym pobytem - zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej. Dalej organ stwierdził, że strona nie przedstawiła powodów uzasadniających częściowe zwolnienie z odpłatności za pobyt, dlatego nie było podstaw do tegoż zwolnienia. Analizując treść art. 35 ust. 2 a ustawy o pomocy społecznej organ nie dopatrzył się w sytuacji strony argumentów przemawiających za uwzględnieniem jej wniosku.
Od decyzji organu I inst. P.B. wniósł odwołanie, w którym wyraża niezadowolenie z rozstrzygnięcia.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I inst. Organ II inst. w całości podzielił argumentację organu I inst., iż w sytuacji strony nie zachodzą okoliczności uzasadniające częściowe zwolnienie z odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Organ II inst. powołał się na treść art. 35 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej i - w ocenie organu II inst. - nie zaszła żadna z przesłanek, w tym przepisie wymienionych, przemawiająca za uwzględnieniem wniosku strony.
Strona wniosła skargę. W skardze strona powołuje się na swoją trudną sytuację materialną! stwierdza, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. W odpowiedzi na skargę samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002r. nr 153 póz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 par. 2 ww. ustawy, który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądów administracyjnych polega więc na badaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z akt sprawy wynika, że skarżący osiąga dochód w wysokości 555,45 zł miesięcznie, natomiast odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej "D.S." została ustalona w wysokości 70% dochodu skarżącego tj. w wysokości 388,81 zł. miesięcznie.
W swoim wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne, skarżący powołuje się na liczne schorzenia zdrowotne tj. stan po zawale mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca kończyn dolnych, przebyta operacja usunięcia zaćmy obu oczu. Dolegliwości te - w ocenie skarżącego -uzasadniały złożenie wniosku o częściowe zwolnienie z odpłatności za pobyt.
Decyzja organu I inst. z dnia [...] lutego 2004r. oparta została na art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 2a, art. 43 ust. 1, art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (DZ.U. z 1998r. nr 64 póz. 414 ze zm.). W dacie orzekania przez organ I inst. przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej uległy zmianie, m.in. w zakresie przepisu art. 35 dotyczącym zasad odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Zgodnie z treścią art. 35 ust. 7 pkt 2 w. w. ustawy osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty jeżeli występuj ą uzasadni one okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych.
Analiza przepisu art. 35 ww. ustawy obowiązującego w wersji od dnia 1 stycznia 2004r. prowadzi do wniosku, że ta konkretna przesłanka, o której mowa w art. 35 ust. 7 pkt2 co do treści z pokrywa się z art. 35 ust, 2a ustawy -w wersji obowiązującej przed zmianą ustawy.
Całkowite lub częściowe zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opiera się na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że od oceny organu administracyjnego zależy, czy ulga ta zostanie stronie przyznana. Przy czym dokonana ocena podlega kontroli instancyjnej oraz kontroli sądowej. Przyznając lub odmawiając przyznania ulgi w postaci częściowego lub całkowitego zwolnienia z odpłatności organ administracyjny musi wziąć pod uwagę całokształt okoliczności towarzyszących danej sprawie. Jeżeli przepis prawa uzależnia przyznanie ulgi od zaistnienia konkretnej okoliczności, odmawiając przyznania tejże ulgi, organ administracyjny powinien wskazać, że okoliczność ta w danej sprawie nie zaistniała, co uzasadnia decyzję odmowną.
W uzasadnieniu decyzji organ winien przedstawić wszystkie argumenty, które legły u podstaw decyzji o danej treści. Spełnienie tego wymogu jest szczególnie istotne przy decyzjach opierających się na uznaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie organ administracyjny I inst. powołując się na treść art. 35 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej, stwierdził że nie zachodzi żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek przemawiających za uwzględnieniem wniosku strony. Tymczasem strona w swoim wniosku z dnia [...] stycznia 2004r. powołała się na liczne choroby, które w jej ocenie, uzasadniają przyznanie ulgi. Jedną z przesłanek częściowego lub całkowitego zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej jest długotrwała choroba. A zatem organ administracyjny odmawiając przyznania stronie ulgi winien wykazać, że w jego ocenie przesłanka na jaką powołuj e się strona nie stanowi długotrwałej choroby, o której mowa w art. 35 ust. 7 pkt 1 ww. ustawy. Z powyższego wynika, że organ administracyjny nie ustosunkował się do istotnej w sprawie okoliczności, tj. choroby P.B., która to okoliczność, w świetle obowiązujących przepisów, może być podstawą przyznania stronie wnioskowanej ulgi. Wydana w ten sposób decyzja może naruszać granice uznania administracyjnego, nadto może być wynikiem naruszenia art. 77 par. 1 k.p.a., który to przepis nakłada na organ administracyjny obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak również art. 80 k.p.a. tj. przekroczenia granic zasady swobodnej oceny dowodów przez organ administracyjny.
Stwierdzone naruszenia przepisów prawa mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 art. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002r. Nr 153 póz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło