II SA/Go 112/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania skargi postanawia: odrzucić skargę. D.B. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na Prezydenta Miasta oraz działającego z jego upoważnienia Rzecznika Praw Mieszkańców w zakresie jaki dotyczy spraw pomocy społecznej. Organ w odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.) oraz art. 231 w zw. z art. 17 pkt 1 i art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) poinformował skarżącą, iż nie jest właściwy do rozpatrzenia w/w skargi i wskazał, że organem właściwym w tym zakresie jest Rada Miasta. W dniu 18 stycznia 2017 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła skarga D.B. na pismo z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ), dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zakres ich właściwości rzeczowej został uregulowany w art. 3 § 2 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tzn. w kategoii innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że wskazane pismo organu nie stanowi decyzji administracyjnej. Nie jest również postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, ani w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczeającym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, czy też postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Nie stanowi ono interpretacji przepisów prawa podatkowego, ani też nie jest aktem jednostki samorządu terytorialnego lub ich związku. Tym samym, nie mieści się ono w żadnej kategorii wskazanej w art. 3 § 2 pkt 1-3, 4a- 7 p.p.s.a. Natomiast odnosząc się do kategorii, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wskazać należy, że w orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Z akt sprawy wynika, że pismo D.B., które wpłynęło do organu dnia 23 grudnia 2016 r. stanowiło odrębny od konkretnego postępowania administracyjnego wniosek strony. Pismo to wistocie odpowiada instytucji skargi uregulowanej w art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016 r. poz. 23), której przedmiotem była kontrola nieprawidłowego działania Prezydenta Miasta i działającego z jego upoważnienia pracownika. Zaskarżone przez skarżącą w niniejszej sprawie pismo Kolegium niewątpliwie ma charakter wskazania organu właściwego do rozpatrzenia skargi wniesionej w trybie art. 227 k.p.a. (art. 231 k.p.a). Zgodnie bowiem z art. 231 k.p.a. jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ. Czynność taka ma niewątpliwie charakter czynności materialno – technicznej, lecz nie jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie kształtuje bowiem w żaden sposób sytuacji prawnej strony. Należy przy tym podkreślić, że przepisy regulujące kwestię wnoszenia skarg w trybie art. 227 k.p.a. nie przewidują możliwości wydania w tym zakresie aktu, który mieściłby się w zakresie kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg w rozumieniu Działu VIII k.p.a., ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania w trybie przepisów działu VIII k.p.a. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wnioski, o których mowa w Dziale VIII k.p.a. nie zostały wymienione w art. 3 § 2 tej ustawy. Osoba występująca do organów administracji z wnioskami lub skargami dotyczącymi potrzeby ochrony interesu publicznego, a nie własnego - chronionego przepisami prawa materialnego, nie może uzyskać żadnej decyzji administracyjnej, której byłaby adresatem i nie przysługują jej też żadne środki odwoławcze w trybie instancyjnym od orzeczeń organów administracji dotyczących innych osób. Oczywistym jest, że informacja o właściwości rzeczowej organów administracji publicznej, w tym wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia złożonego przez stronę pisma (skargi) nie jest żadnym z aktów wymienionych w przywołanym wcześniej art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a. Nie odnosi się do praw i obowiązków strony, w taki sposób, że może kształtować jej sytuację prawą. Skargi określone w art. 221 k.p.a. nie mogą mieć bezpośredniej skuteczności procesowej w zakresie władczego rozstrzygania przez organ o prawach i obowiązkach stron postępowania. Oznacza to, że nie mieści się ona w zakresie kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych. Skoro zatem przedmiotowa skarga nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, to skargę tę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.