II SA/Go 117/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi C Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1. na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, 2. na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania C Sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2014 r., nr [...] nakładającą na Spółkę karę pieniężną w łącznej kwocie 24.000,00 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry na automacie [...] nr [...] oraz na automacie [...] nr [...]. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. określanej dalej jako u.g.h.). Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika Spółka C z o.o., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze zawarto m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż wykonanie decyzji może spowodować utratę płynności finansowej Spółki, a ponadto wyrządzić Spółce znaczną i nieodwracalną szkodę. Dodatkowo wskazano, że Spółka już na chwilę obecną ponosi duże straty, nie tylko nie osiągając planowanych zysków z zatrzymanych urządzeń, ale ponosząc straty finansowe. Uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania, kiedy dokonanie czynu z art. 107 k.k.s. nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację finansową Spółki i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Wobec powyższego, Spółka zasługuje na tymczasową ochronę w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymierzenia Spółce kary pieniężnej, skoro postępowanie w tym przedmiocie zostało już przez NSA zainicjowane. Nadto w stosunku do strony prowadzone są już liczne postępowania egzekucyjne w oparciu o dotychczas wydane tytuły, co bardzo utrudnia normalne funkcjonowanie Spółki, m.in. z uwagi na zajęcia nieruchomości czy rachunków bankowych oraz dokonywanie przez Spółkę wpłat na poczet kar, które stanowią ogromne obciążenie finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wskazanie we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, sporządzonego (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) przez profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącą Spółkę jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim we wniosku nawet pobieżnie nie opisano aktualnej sytuacji ekonomicznej Spółki. Ograniczono się tylko do stwierdzenia, że wskutek licznych postępowań przez organami celnymi Spółka poniesie niepowetowaną stratę. Ponadto wskazano również, że Skarbowi Państwa grozi szkoda w związku z postępowaniami odszkodowawczymi. Nie wykazano majątku Spółki, poniesionych strat, jak również wysokości środków znajdujących się na jej rachunku (rachunkach) bankowym. W tym miejscu podkreślić wypada, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżąca Spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Do akt sprawy nie złożono żadnych dowodów obrazujących stan finansowy i majątkowy strony skarżącej, które pozwoliłyby sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem, ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do aktualnej sytuacji finansowej spółki, które dawałyby podstawy do stwierdzenia, że w przypadku egzekucji należności dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do twierdzeń strony skarżącej, zgodnie z którymi podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może być także szkoda grożąca Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania w Trybunale Konstytucyjnym, wskazać należy, że przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w stosunku do skarżącego, a nie innego podmiotu. W konsekwencji zatem potencjalna szkoda grożąca ewentualnie Skarbowi Państwa nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku Spółki. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Sąd uznał, iż strona skarżąca nie wykazała, aby w sprawie istotnie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W dalszej części należy stwierdzić, iż postępowanie sądowoadministracyjne należało zawiesić. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania w tym m.in. przed Trybunałem Konstytucyjnym. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt II GSK 686/13 - działając na podstawie art. 193 Konstytucji RP - przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ug.h. są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". W uzasadnieniu pytania prawnego podniesiono kwestie skutków braku notyfikacji w aspekcie legalności procesu ustawodawczego, jak również konstytucyjności ograniczeń wprowadzonych przez zaskarżone przepisy. Wskazane pytanie prawne zostało zarejestrowane w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 4/14 i nie zapadł w tej sprawie wyrok. Jak wskazano na wstępie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowił podstawę prawną wydania w niniejszej sprawie zarówno decyzji w pierwszej, jak i drugiej instancji. Z tych względów odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na powyższe pytanie będzie miała bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy . Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a oraz art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.