II SA/Go 118/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Dyrektora Szpitala [...] z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Szpitala [...] z dnia [...] r., znak: [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Szpitala [...] na rzecz skarżącego M.T. kwotę 262 (dwieście sześćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.T. w piśmie z [...] lipca 2012 r. skierowanym do Szpitala [...], powołując się na przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej: u.d.i.p), zawarł wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. udostępnienia wniosku pacjentów i pracowników Zakładu Radioterapii o poświęcenie, które miało miejsce [...] czerwca 2012 r., podczas uroczystości oficjalnego uruchomienia trzeciego przyspieszacza liniowego w Zakładzie Radioterapii; 2. podania całkowitej sumy rocznego wynagrodzenia każdego z kapelanów zatrudnionych w Szpitalu w 2011 r. Jako sposób i formę udostępnienia informacji wnioskodawca wskazał pliki komputerowe przekazane w formie elektronicznej ze wskazaniem adresu poczty elektronicznej. Z uwagi na nierozpoznanie ww. wniosku w ustawowym terminie 14 dni, M.T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z 7 listopada 2012 r., sygn. akt II SAB/Go 42/12 uwzględnił skargę na bezczynność i zobowiązał Dyrektora Szpitala do rozpoznania wniosku z [...] lipca 2012 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt sprawy. Dyrektor Szpitala udzielił skarżącemu odpowiedzi co do pkt. 2 wniosku, natomiast w zakresie pkt. 1 wydał [...] listopada 2012 r. decyzję znak: [...] o odmowie udzielenia informacji publicznej, w której z jednej strony jako podstawę odmowy podał fakt dysponowania przez skarżącego informacją której żąda (odwołując się do pisma z [...] lipca 2012 r., które zostało przesłane wnioskodawcy), z drugiej zaś wskazał, że dokument którego udostępnienia żąda M.T., nie stanowi informacji publicznej, stąd brak jest podstaw do stosowania u.d.i.p. Na wniosek M.T. Dyrektor Szpitala wydał dwa postanowienia: o uzupełnieniu decyzji w zakresie pouczenia o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o sprostowanie ostatniego akapitu decyzji. M.T. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na sprzeczność w treści wydanej decyzji. Decyzją z [...] grudnia 2012 r. znak: [...] Dyrektor Szpitala [...] ponownie odmówił udostępnienia informacji publicznej. Uzasadniając decyzję organ wskazał, iż jego zdaniem wniosek pacjentów i pracowników dotyczący operatywnej działalności szpitala nie stanowi informacji publicznej ani jej nie zawiera. Informacją publiczną są nie tylko dokumenty urzędowe bezpośrednio zredagowane i wytworzone przez organy administracji publicznej ale także dokumenty których organ używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Nie można zatem w niniejszej sprawie przyjąć, że wniosek pacjentów i pracowników Szpitala o poświęcenie nowo uruchomionego przyspieszacza liniowego w Zakładzie Radioterapii był dokumentem, których organ używa do zrealizowania powierzonych mu prawem działań. Wniosek ten nie jest nośnikiem informacji publicznej. Organ wskazał także, iż stoi na stanowisku że nawet jeżeli informacja, o którą wnioskuje strona nie stanowi informacji publicznej, to powinna zostać w takiej sytuacji wydana decyzja administracyjna. W skardze na ww. decyzję M.T. zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 u.d.i.p, wniósł o uchylenie tej decyzji oraz zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na pierwszą część wniosku o udostępnienie informacji publicznej a także zasądzenie kosztów sądowych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że żądany wniosek o poświęcenie spełnia definicję informacji publicznej z art. 1 ust. 1 u.d.i.p i organ jest zobowiązany do udostępnienia jego treści. Zdaniem skarżącego świadczy o tym fakt, iż poświęcenie to nie było wewnętrzną, prywatną uroczystością dla zamkniętego grona wyznawców określonych religii, tylko odbyło się na terenie Szpitala, za zgodą i przy udziale Dyrekcji Szpitala (która przychyliła się do wniosku pacjentów i pracowników) i miało miejsce podczas oficjalnych, otwartych uroczystości, a więc mamy tu do czynienia z działaniem władz publicznych i zajmowaniem przestrzeni publicznej, ze sferą faktów, zdarzeń zaistniałych po stronie organu. Skarżący zaznaczył, że sama zgoda właściwego organu na odprawienie kultu publicznego ma umocowanie prawne. Stanowi o tym art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, mówiący o tym, iż w pomieszczeniach użyteczności publicznej oraz placach publicznych jest możliwe sprawowanie kultu publicznego, jednak może to nastąpić po uzgodnieniu z właścicielem nieruchomości, terenu. Zdaniem skarżącego prawidłowa sytuacja jest wtedy, gdy to strona kościelna zabiega o sprawowanie obrzędów w takich miejscach, a nie jak w omawianej sytuacji wyręcza się pracownikami i pacjentami Szpitala. Nadto na obrzęd religijny w pomieszczeniu innym niż na to specjalnie przeznaczonym wymagane jest zezwolenie udzielone przez kompetentną osobę. Na terenie Szpitala taką osobą jest Dyrektor. W ocenie skarżącego wniosek pacjentów i pracowników, wytworzony na potrzeby organu, jest informacją publiczną. Odpowiadając na skargę organ poza dotychczasową argumentacją jako dodatkową przyczynę odmowy udzielenia informacji publicznej, wcześniej nie podnoszoną, wskazał konieczność ochrony prywatności osób, które podpisały się pod przedmiotowym wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., nr 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Nadto z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana w powyższy sposób kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga jest zasadna choć nie z przyczyn w niej podniesionych. W sprawie zastosowanie ma u.d.i.p. Zgodnie z tą ustawą podmiotami zobowiązanymi do udzielania informacji publicznej są organy władzy publicznej oraz podmioty niebędace organami władzy publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 7 listopada 2012 r., sygn. akt II SAB/Go 42/12 (którego oceną prawną jest związany Sąd rozpoznający niniejszą sprawę), zobowiązującym Dyrektora Szpitala [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] lipca 2012 r., przesądził, że Szpital jako Publiczny Samodzielny Zakład Opieki Zdrowotnej w zakresie, w jakim korzysta ze środków publicznych, jako podmiot wykonujący zadania publiczne i dysponujący majątkiem publicznym, jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p do udzielenia informacji stanowiących informację publiczną. Sąd nie przesądził jednak czy żądane informacje, których domaga się skarżący, stanowią informację publiczną. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Oznacza to, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p, w drodze decyzji. W przypadku podmiotów nie będących organami władzy publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje także w formie decyzji, z tą różnicą, że w odniesieniu do rozstrzygnięć tych podmiotów (decyzji) wnioskodawca niezadowolony z rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji, nie składa odwołania lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 17 u.d.i.p). Z odmową udzielania informacji publicznej, która następuje w formie decyzji, mamy do czynienia w sytuacji, gdy informacja publiczna istnieje ale w sytuacjach przewidzianych ustawą np. z uwagi na ochronę prywatności, tajemnicę państwową, odmawia się jej udzielenia. Jeżeli natomiast żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, wówczas właściwy podmiot kieruje do wnioskodawcy w tym zakresie pismo informujące. Zatem w takim przypadku tryb decyzyjny jest wyłączony. W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Szpitala, wbrew powyższym zasadom, uznając że żądana przez skarżącego informacja dotycząca wniosków pacjentów i pracowników Szpitala o poświęcenie trzeciego przyspieszacza liniowego w Zakładzie Radioterapii nie stanowi informacji publicznej, wydał decyzję a nie pismo informujące. Stanowi to naruszenie przepisów u.d.i.p. Stąd też zachodziła potrzeba uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowe zastosowanie powyższych przepisów u.d.i.p prowadzić powinno do skierowania do skarżącego pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie zaś wydania decyzji. Ponadto trzeba wskazać, że w przypadku wydania pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, wnioskodawca nie może takiego pisma zaskarżyć do sądu administracyjnego, bowiem pismo to nie należy do żadnej z kategorii aktów i czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a a tym samym nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Jeżeli zatem strona otrzyma takie pismo informujące a jej zdaniem żądane informacje są informacjami publicznymi, to może wnieść skargę na bezczynność organu i tylko w tym przypadku sąd administracyjny ocenia prawidłowość działania organu czy podmiotu nie będącego organem władzy publicznej i zasadność dokonanej kwalifikacji prawnej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 622/11 – orzeczenie dostępne na stronie internetowej: www.nsa.gov.pl). Wskazane okoliczności mają znaczenie decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy, powodując niecelowość oceny zarzutów skargi pod kątem ewentualnego naruszenia art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien uwzględnić zaprezentowaną wyżej wykładnię analizowanych przepisów prawa materialnego. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie w przedmiocie wykonalności uchylonej decyzji wydano w oparciu o treść art. 152 tej ustawy. Natomiast o kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o przepis art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a, zasądzając od Szpitala [...] na rzecz skarżącego kwotę 262 zł, obejmującą wpis stały w kwocie 200 złotych oraz koszty przejazdu do Sądu w wysokości 62 zł.