II SA/Go 121/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.H., A.K., B.K., J.K., W.M., R.S., W.T. i J.T. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić wstrzymania wykonanie zaskarżonej decyzji. M.H., A.K., B.K., J.K., W.M., R.S., W.T. oraz J.T., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2017 r. nr [...], którą organ zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn. budowa drogi gminnej stanowiącej łącznik ul. [...] z ul. [...] wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w [...]. Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1496). Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Pełnomocnik skarżących złożył jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu II instancji podnosząc, że w sytuacji, gdy inwestycja zostanie rozpoczęta, w co zostaną zaangażowane znaczne środki pieniężne, a decyzje organów zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego, to powstanie znaczna szkoda finansowa, a do tego niemożliwe będzie odwrócenie skutków działań związanych z przygotowaniem gruntu pod inwestycje, jak wycięcie lasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.186). Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może postanowić organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. również sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. Ponadto wskazać należy, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie można natomiast mówić o wykonaniu decyzji, jeżeli nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008r., II OZ 714/08, Lex nr 493646; postanowienie NSA z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II OZ 921/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w orzecznictwie, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, należy rozumieć taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Nadto, za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy wskazać, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, której przepisy stanowiły w niniejszej sprawie podstawę prawną wydanego zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, ma szczególny charakter. Jej celem bowiem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. NSA wskazał, że specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości, dysponowania nimi przez inwestora w celu budowy drogi oraz realizacji inwestycji drogowych. Rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę drogi należy uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie tej drogi. Ochrona tego interesu przejawia się nie tylko w możliwości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności takiej decyzji, ale także m.in. w uregulowaniu art. 11g ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w świetle którego odwołanie od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie 30 dni, a skargę do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy. Wstrzymanie tej decyzji byłoby istotnym zaburzeniem tego procesu i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który stał się podstawą wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zatem ocena przesłanek z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinna być dokonana szczególnie wnikliwie. (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 61/09, publ. baza orzeczeń CBOIS). W świetle powyższych rozważań, wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania decyzji należało uznać za niezasadny. We wniosku tym pełnomocnik skarżących nie przywołał żadnych okoliczności, z których wynikałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania dla nich trudnych do odwrócenia skutków wynikających z realizacji zaskarżonej do Sądu decyzji. W konsekwencji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.