II SA/Go 122/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzewa postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...]., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia [...] stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew. W dniu [...] marca 2025 r. do Sądu wpłynął wniosek pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższą decyzję, w uzasadnieniu którego podniesiono, iż pełnomocnictwo udzielone wcześniej przez skarżącą wygasło z momentem prawomocnego zakończenia sprawy administracyjnej. Nie obejmowało postępowania przed sądem administracyjnym. Stąd też skarżąca przyjęła, że bieg terminu 30 dni do wniesienia skargi nie mógł rozpocząć biegu od dnia doręczenia decyzji Kolegium pełnomocnikowi, który uprawniony był do działania wyłącznie w postępowaniu administracyjnym, lecz rozpoczął od dnia doręczenia bezpośrednio stronie w dniu [...] stycznia 2025 r. decyzji Kolegium. Skarżąca uważała, ze wcześniej udzielone pełnomocnictwo już wygasło i nie obejmowało postępowania przed sądem administracyjnym. Zdaniem wnioskodawcy, powyższe uprawdopodabnia brak winy strony w uchybieniu terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., określanej dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto, dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2020 r., II OZ 167/20; z dnia 10 stycznia 2020 r., I GZ 445/19; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 25 marca 2019 r., III SA/Gl 204/19). Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy zaskarżona przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w [...]. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu [...] stycznia 2025 r., natomiast skarga na tę decyzję została wniesiona przez pełnomocnika osobiście w siedzibie organu w dniu [...] lutego 2025 r., a zatem już po upływie wyznaczonego przez art. 53 § 1 p.p.s.a. 30-dniowego terminu do wniesienia skargi do sądu. Zgodnie bowiem z tym przepisem skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, iż w ocenie Spółdzielni pełnomocnictwo udzielone mu wcześniej przez skarżącą wygasło z momentem prawomocnego zakończenia sprawy administracyjnej. Nie obejmowało postępowania przed sądem administracyjnym. Stąd też skarżąca przyjęła, że bieg terminu 30 dni do wniesienia skargi nie mógł rozpocząć biegu od dnia doręczenia decyzji Kolegium pełnomocnikowi, który uprawniony był do działania wyłącznie w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Sądu, wobec treści udzielonego przez Spółdzielnię w toku postępowania administracyjnego pełnomocnictwa, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, nie ulega wątpliwości, iż pełnomocnictwo to swoim zakresem obejmowało postępowanie przez organem odwoławczym zakończone ostatecznie zaskarżoną do Sądu decyzją organu II instancji z dnia [...] stycznia 2025 r. Odnosząc się do okoliczności podnoszonych przez pełnomocnika strony skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu dotyczących nieprawidłowości przy doręczaniu decyzji organu II instancji, należy uznać, iż w rozpoznawanej sprawie doręczenie było prawidłowe i zgodne z zakresem umocowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 40 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). W świetle powołanego przepisu doręczenie pisma stronie postępowania wywołuje taki skutek, że strona jest poinformowana o treści aktu administracyjnego, natomiast terminy procesowe do wykonywania przez nią czynności, w tym wnoszenia środków odwoławczych (również skargi do sądu administracyjnego) należy liczyć od daty doręczenia pisma pełnomocnikowi. Zatem termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez stronę, za którą działa pełnomocnik, rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, choćby wcześniej zostało ono doręczone stronie. Taki sam skutek wywołuje sytuacja, w której najpierw pismo organu zostało doręczone pełnomocnikowi, a dopiero potem bezpośrednio stronie. Regulacja wynikająca z art. 40 § 2 k.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza z jednej strony, że doręczenie z pominięciem pełnomocnika jest obarczone wadą procesową, a z drugiej strony, że strona nie może skutecznie zmodyfikować bezwzględnie obowiązującego charakteru regulacji tego przepisu. W razie ustanowienia pełnomocnictwa procesowego, będącego stosunkiem opartym na zaufaniu pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem, doręczenie dokonane stronie ma charakter wyłącznie informacyjny. Innymi słowy, nie wywiera ono skutku dla przebiegu postępowania administracyjnego, w tym upływu przewidzianych dla dokonania poszczególnych czynności procesowych terminów (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 214/14; postanowienie NSA z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II OZ 1010/18). W świetle powyższego nie ma zatem znaczenia, czy i kiedy zaskarżona decyzja została doręczona bezpośrednio stronie skarżącej. Termin do wniesienia skargi do sądu liczy się bowiem od doręczenia decyzji pełnomocnikowi reprezentującemu stronę w postępowaniu administracyjnym. W ujawnionych okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja z dnia [...] stycznia 2025 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej – adw. A. S., w dniu [...] stycznia 2025 r., natomiast skarga, jak już wyżej wspomniano, została złożona osobiście w siedzibie organu w dniu [...] lutego 2025 r., a więc jeden dzień po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się pełnomocnika. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik powinien zatem zadbać o zabezpieczenie interesów procesowych swojego mocodawcy i po doręczeniu mu decyzji organu drugiej instancji poinformować o tym Spółdzielnię, którą obciążają skutki zaniedbania pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wobec czego – na podstawie art. 88 p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji.