II SA/Go 125/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2008 r. uchylił zaskarżoną przez W.Z. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. [...]. Powyższy wyrok z uzasadnieniem został 13 maja 2008 r. doręczony uczestniczce postępowania I.L.. 21 maja 2008 r. wpłynął do sądu wniosek I.L. złożony na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 maja 2008 r. uczestniczka postępowania została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem domu mieszkalnego oraz nieruchomości (podatek od nieruchomości, energia elektryczna, gaz, woda, telefon itp.), 2. przedłożenie wyciągu z posiadanych rachunków bankowych za okres od 03/2008 do 05/2008 r., 3. przedłożenie odcinka emerytury B. L., 4. przedłożenie zaświadczenia potwierdzającego status bezrobotnego R. L., 5. przedłożenie decyzji w przedmiocie przyznanych dopłat z ostatnich dwóch lat, 6. złożenie oświadczenia o wysokości ewentualnie ponoszonych przez skarżącego miesięcznych wydatków na potrzeby typu papierosy, prasa. Powyższe wezwanie zostało doręczone I.L. 2 czerwca 2008 r., która nie uzupełniła złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Należy także z naciskiem podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie I. L. nie uzupełniła złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy podnieść, iż skarżąca posiada gospodarstwo rolne, otrzymuje dopłaty z tego tytułu, a mąż skarżącej pobiera emeryturę w wysokości 1.500 zł. Jeżeli dodatkowo zważyć, że uczestniczka postępowania nie odpowiedziała na wezwanie do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, to tym samym nie jest możliwe dokonanie dokładnej analizy jej sytuacji majątkowej. W tej sytuacji nie sposób zatem jedynie w oparciu o okoliczności podane w formularzu PPF przyjąć, iż I. L. wykazała, że nie posiada możliwości ustanowienia radcy prawnego. W konkluzji należy zatem uznać, że wniosek I.L. o przyznanie prawa pomocy nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.