II SA/Go 127/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. P.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu magazynowego na bazie kontenera o wymiarach 6,2m x 5m z dobudówką o wymiarach około 2m x 6 m, położonego w [...] na działce o nr ewid. [...]. W skardze złożył jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji wskazując, że ich faktyczna realizacja wiązałaby się z poniesieniem znacznych kosztów finansowych. Podał, że względem niego wydano trzy decyzje nakazujące rozbiórki obiektów, przy czym skarżący nie posiada wolnych środków na prowadzenie obecnie takich inwestycji. Skarżący podniósł też, że obiekty nie zagrażają życiu ani zdrowiu ludzi, spełniają bowiem wszelkie normy techniczno-budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.186). Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może postanowić organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. również sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. Ponadto wskazać należy, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie można natomiast mówić o wykonaniu decyzji, jeżeli nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008r., II OZ 714/08, Lex nr 493646; postanowienie NSA z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II OZ 921/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w orzecznictwie, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, należy rozumieć taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). W świetle powyższego wniosek P.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało uznać za zasadny. Nie budzi wątpliwości okoliczność, iż rozbiórka obiektu budowlanego powoduje trudne do odwrócenia skutki, stanowi ona bowiem czynność nieodwracalną. W razie natomiast uwzględnienia skargi problemem byłby powrót do stanu sprzed rozbiórki obiektu. Ewentualna szkoda poniesiona przez skarżącego, wskutek rozbiórki obiektu, wiąże się przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych w związku z budową, jak również wiąże się z ponoszeniem nakładów finansowych, w celu wykonania nałożonego obowiązku. Tym samym wykonanie nakazu rozbiórki byłoby równoznaczne z zaistnieniem w majątku inwestora znacznej szkody. W konsekwencji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.