II SA/Go 128/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-04-03
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Aleksandra Wieczorek, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do stypendium socjalnego dla studenta należy uwzględnić dochód utracony przez członka rodziny w roku poprzedzającym rok akademicki, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy ustalaniu prawa do stypendium socjalnego dla studenta, dochód rodziny należy pomniejszyć o dochód utracony przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy błędnie zinterpretowały przepisy, nie uwzględniając utraty dochodu ojca studenta, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Student złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego i na wyżywienie. Organy odmówiły przyznania stypendium, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalony próg. Student zarzucił organom naruszenie przepisów poprzez nieuwzględnienie utraty dochodu przez ojca w 2006 roku. Organy odwoławcze utrzymały w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że dochód ojca został prawidłowo uwzględniony jako dochód uzyskany w części roku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej oraz poprzedzającą ją decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia [...] r. w przedmiocie stypendium socjalnego i na wyżywienie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia [...] r., II. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Zielonogórskiego na rzecz [...] kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r. Odwoławcza Komisja Stypendialna przy Uniwersytecie [...], na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1,6, i 7, art. 76 ust. 3, art. 179, art. 182 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn.zm.) w związku z § 2 ust. 1 pkt 1, 6, § 3 ust. 4, § 4 ust. 1 pkt 10, § 5 ust. 1, 3, § 9, § 10 ust. 1, 2, 3, § 11 i § 12 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Uniwersytetu [...], wprowadzonego zarządzeniem Rektora Uniwersytetu [...], utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej, przy Wydziale Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji Uniwersytetu [...] odmawiającą P.P. przyznania stypendium socjalnego oraz stypendium na wyżywienie w okresie od 1 października 2007 r. do 30 czerwca 2008 r. Uzasadnienie decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej ograniczało się do stwierdzenia, iż wnioskodawca nie spełnia wymogów regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów.
W uzasadnieniu decyzji z [...] r. Odwoławcza Komisja Stypendialna, powtórzyła powyższe stwierdzenie, a dodatkowo wskazała, że dochód wnioskodawcy został wyliczony prawidłowo - nie można dochodów jego ojca uwzględnić jako utracone, ponieważ zostały utracone już w 2006 r. Ojciec pracował w 2006 r. w okresie od 09.01 do 08.04 i osiągnął dochód netto w kwocie 1 786,06 zł. Od 8 kwietnia 2006 r. czyli daty rozwiązania umowy (świadectwo pracy) do 31 grudnia 2006 r., jak również w roku 2007 nie podjął innej pracy zarobkowej i nie osiągnął za ten okres dochodów. Organ stwierdził, że dochód utracony może być uwzględniony jeżeli w 2007 r. w rodzinie studenta sytuacja materialna uległa pogorszeniu. W przypadku wnioskodawcy zmiana sytuacji materialnej nastąpiła w 2006 r. i za ten rok dochody ojca uzyskane w okresie 4 miesięcy są liczone w stosunku do całego roku, tj. dzielone są przez 12 miesięcy. Miesięczna wysokość dochodu w rodzinie studenta wynosi 575,76 zł i przekracza ustalona kwotę 572 zł.
P.P. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Student zarzucił, iż organy orzekające w sprawie
stypendium, z naruszeniem przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym, oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, nie uwzględniły w ustalaniu przeciętnego miesięcznego dochodu jego rodziny, okoliczności utraty dochodu ojca, która nastąpiła w kwietniu 2006 r. Skarżący przywołując wyjaśnienia Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wskazał, iż zgodnie z zasadami ustalania dochodu, określonymi w ustawie o świadczeniach rodzinnych, a także § 17 ust. 1 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, dochód jego rodziny należało ustalić na 2006 r, a następnie pomniejszyć go o dochód utracony w 2006 r. przez członka rodziny. Ojciec skarżącego nie uzyskał bowiem innego dochodu do momentu zgłoszenia wniosku o zasiłek.
Odpowiadając na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna przy Uniwersytecie [...] wskazała, że na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów Rektor ustalił, iż student Uniwersytetu [...] może otrzymać stypendium socjalne oraz stypendium na wyżywienie, gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 572 zł. Przepis art. 179 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, nakazuje ustalać miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, uwzględniając specyfikę przedmiotowych świadczeń pomocy dla studentów. Organ wskazał, iż pojęcie dochodu rodziny należy interpretować zgodnie z treścią art. 23 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych - przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli okres od 1 września do 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego (art. 3 pkt 10). Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 4 ww. ustawy, w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód. Przypadki utraty dochodu określił ustawodawca w art. 3 pkt 23 ww. ustawy. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz.881 z późn.zm.), od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym (tj.
poprzedzającym okres zasiłkowy) osoba uzyskuje inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskaniu dochodów na 2006 r. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisami regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Uniwersytetu [...] stanowiącego załącznik do zarządzenia Rektora nr [...], stypendium socjalnego, na wyżywienie, mieszkanie, za wyniki w nauce, przyznaje się na semestr lub rok akademicki. Przeciętny miesięczny dochód rodziny ustala się dzieląc przez liczbę 12 łączną kwotę dochodów członków rodziny studenta w ostatnim roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, na który przyznawane są stypendia (§ 10 ust. 6 ww. regulaminu). Zdarzenia takie jak utrata dochodu, czy też jego uzyskanie przez osobę, należącą do rodziny studenta, muszą być w ocenie organu odnoszone zawsze do dochodu uzyskanego przez rodzinę studenta w roku kalendarzowym, poprzedzającym rok akademicki, w którym mają być przyznane świadczenia pomocy materialnej. Organ podniósł, iż zawarta w § 17 ww. rozporządzenia regulacja utraty dochodu, dotyczy zdarzeń mających miejsce po złożeniu wniosku. Przy świadczeniach pomocy materialnej dla studentów zdarzenia, które miały miejsce w toku składania wniosku o przyznanie stypendium, takie jak utrata, czy też uzyskanie dochodu, należy odnieść do dochodu rodziny za 2006 r. i odpowiednio pomniejszyć lub powiększyć dochód z 2006 r. Organ podniósł, iż zaprezentowany przez skarżącego sposób liczenia dochodu rodziny bez uwzględnienia "ruchomego sposobu przyznawania świadczeń w zależności od daty złożenia wniosku, spowodowałoby konieczność pomniejszenia dochodu rodziny dwukrotnie. Komisje natomiast prawidłowo uwzględniły przy obliczaniu dochodu rodziny skarżącego w 2006 r. dochody uzyskane przez jego ojca za 4 miesiące, dzieląc je przez 12. Jednocześnie organ uznał, brak podstaw do pomniejszenia tak obliczonego dochodu po raz drugi - o dochody ojca za 8 miesięcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd
Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a."
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad, skargę jako zasadną należało uwzględnić.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa przyznania studentowi prawa do stypendium socjalnego oraz stypendium na wyżywienie, w okresie od 1 października 2007 r. do 30 czerwca 2008 r. Zgodnie z przepisem art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn.zm.) student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendiów i zapomogi wymienionych w pkt 1 -8. Stypendium socjalne oraz stypendium na wyżywienie, o które ubiegał się skarżący, po myśli przepisów art. 179 ust. 1 i art. 182 ust. 3 ww. ustawy, ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.
W myśl art. 179 ust. 2 i 3 ww. ustawy, wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Wysokość tego dochodu nie może być niższa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn.zm.), oraz wyższa niż suma kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.).
Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe uwzględnia się dochody osiągane przez:
1) studenta;
2) małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek;
3) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek.
Zgodnie z ust. 5 powyższego artykułu, miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem ust. 4.
W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn.zm.) pojęcie dochodu ustawodawca zdefiniował w art. 3 pkt 1. Stosownie natomiast do art. 3 pkt 2 i pkt 23 ww. ustawy, dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a dochodem utraconym jest utrata dochodu spowodowana m.in. utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Po myśli art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust.2, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód.
Prawidłowo organy orzekające w sprawie, stosując odpowiednio zasady ustalenia dochodu określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych przyjęły, iż ustalając sytuację materialną skarżącego dla potrzeb oceny czy spełnia on kryterium dochodowe dla uzyskania pomocy materialnej na rok akademicki 2007/2008, uwzględniały wysokość dochodu jego rodziny w 2006 r.
Z akt administracyjnych wynika, że na dochód czteroosobowej rodziny P. P. w 2006 r. składał się dochód z tytułu zatrudnienia jego matki oraz z tytułu zatrudnienia ojca, który jednak utracił pracę w kwietniu 2006 r. Jednocześnie ojciec
skarżącego nie uzyskał innego dochodu od dnia 9 kwietnia 2006 r. nie tylko do końca tego roku, ale także do dnia złożenia przez studenta wniosku o przyznanie stypendium.
Mając na uwadze powyżej wskazane przepisy, dla prawidłowego ustalenia czy stypendium socjalne oraz stypendium na wyżywienie przysługuje skarżącemu czy nie przysługuje, należało wziąć pod uwagę zarówno dochód rodziny za 2006 r., jak również dochód utracony w 2006 r. i o dochód utracony pomniejszyć dochód rodziny.
Z definicji dochodu rodziny zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. wynika, że dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Oznacza to, że aby obliczyć prawidłowo dochód rodziny, należy najpierw zsumować dochody członków rodziny z kolejnych miesięcy poprzedzającego roku kalendarzowego, a następnie tak uzyskaną sumę podzielić przez 12 i w taki sposób wyliczona kwota określa przeciętny miesięczny dochód członków rodziny.
Utraconym dochodem, o który, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., należy pomniejszyć dochód rodziny, jest utrata dochodu spowodowana m.in. utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, "utratą dochodu" jest utrata dochodu spowodowana utratą zatrudnienia ojca studenta w kwietniu 2006 r. Oznacza to, że w roku 2006 ojciec skarżącego pracował 3 miesiące, a utracił dochód za kolejne prawie 9 miesięcy, a zatem utratą dochodu jest ten dochód, który ojciec skarżącego otrzymałby pracując przez kolejne miesiące do końca 2006 r. (rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy), a którego już nie uzyskał, ponieważ w kwietniu utracił pracę. Nie można bowiem pominąć okoliczności, iż przez większą część roku 2006 r. jedyny dochód czteroosobowej rodziny skarżącego stanowił dochód z tytuły zatrudnienia jego matki.
Należy podkreślić, iż także przepisy przywoływanego przez organy § 17 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, póz. 881), nie dają podstawy do dokonania wykładni pojęcia utraconego dochodu, wbrew przepisom ustawy. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie dokonały wadliwej wykładni przywołanych przez siebie przepisów zarówno ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak i powyższego rozporządzenia.
Zgodnie bowiem z treścią § 17 ust. 1 powyższego aktu wykonawczego, w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. W ust. 2 natomiast zastrzeżono, że nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że jeśli ojciec skarżącego utracił dochód w kwietniu 2006 r., a po utracie tego zatrudnienia nie uzyskał w zamian innego dochodu (np. w postaci innej pracy, działalności gospodarczej czy też umowy zlecenia), to w takim przypadku dochód uzyskany w 2006 r. z tytułu trwającego do kwietnia 2006 r. zatrudnienia, jest dochodem utraconym, ponieważ osoba utraciła go i w tym samym roku nie uzyskała w zamian żadnego innego dochodu.
W ocenie Sądu, prawo do pomocy materialnej dla studenta w formie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie, należałoby w tym przypadku ustalić jedynie w oparciu o dochód matki skarżącego uzyskany w 2006 r. z tytułu zatrudnienia. Jedynie w przypadku, gdyby ojciec skarżącego rzeczywiście uzyskał inny dochód po utracie zatrudnienia, czyli po dniu 8 kwietnia 2006 r., stanowisko organu przedstawione przez organ odwoławczy znajdowałoby podstawy prawne. Z akt sprawy nie wynika ponadto, iżby organ tego rodzaju ustalenia poczynił.
Podkreślenia wymaga, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, że analiza treści decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej nie pozwala na dokonanie przez Sąd faktycznej oceny motywów jakimi kierowały się organy dokonując wadliwej wykładni wskazanych wyżej przepisów. Decyzja Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia 13 listopada 2007 r. w istocie nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego, ani też faktycznego, poza stwierdzeniem, iż student "nie spełnia wymogów regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Uniwersytetu [...]ego". W tym miejscu należy wskazać, iż ustawodawca w cytowanych wyżej przepisach ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie uzależnił przyznania pomocy materialnej studentowi od spełniania wymogów obowiązującego w danej uczelni aktu wewnętrznego - regulaminu pomocy materialnej dla studentów. W art. 186 ust. 1 ww. ustawy, ustawodawca zamieścił delegację dla rektorów wyższych uczelni, którzy w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustalą jedynie szczegółowy regulamin ustalania wysokości,
przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej. Oznacza to, iż ustanowiony przez rektora danej uczelni wyższej regulamin, o którym mowa w art. 186 ust. 1 ustawy, nie może ustalać, ani też zmieniać zasad ustalania miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne, na wyżywienie lub stypendium mieszkaniowe.
Także zaskarżona decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...], nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, w rozumieniu art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt l SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Tak więc uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia oraz sąd administracyjny. Ponadto prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wymogów tych nie spełnia. Niedopuszczalne jest bowiem ograniczenie uzasadnienia decyzji odmawiającej obywatelowi pomocy materialnej jedynie do wskazania jednostek redakcyjnych przepisów prawnych stosowanych przez organ, bez przytoczenia ich treści i szczegółowego odniesienia do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Nadto organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji winien szczegółowo ustosunkować się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu. Jednocześnie, co wymaga zaakcentowania, odpowiedź na skargę organu, którego
działalność zaskarżono do sądu administracyjnego, nie może "zastąpić" uzasadnienia ostatecznej decyzji administracyjnej.
Na marginesie można jedynie wskazać, iż niezrozumiałe i pozbawione podstaw prawnych są wywody organu drugiej instancji zawarte w odpowiedzi na skargę dotyczące "podwójnego" pomniejszenia dochodu rodziny skarżącego za 2006 r., jakie miałoby spowodować uwzględnienie utraty dochodu ojca. Sumowanie rocznych rzeczywistych dochodów rodziny i następnie dzielenie je przez liczbę miesięcy w roku (12) jest jedynie określona przez ustawodawcę metoda ustalania przeciętnego miesięcznego dochodu tej rodziny. Skoro zatem ten dochód w roku kalendarzowego 2006 nie był stały we wszystkich miesiącach, lecz od kwietnia do grudnia znacznie mniejszy, to ustalania średniej arytmetycznej z całego roku nie można rozumieć jako "pomniejszanie dochodu".
Tych okoliczności żaden z organów orzekających w sprawie nie rozważył, czym naruszył art. 179 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w związku z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jak również naruszył art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a., ponieważ nierozważenie istotnych w sprawie okoliczności w zakresie prawa materialnego spowodowało oczywistą wadliwość pod względem proceduralnym zaskarżonej oraz poprzedzającej decyzji.
Powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, albowiem mogą wpłynąć na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasadzając od organu na rzecz strony skarżącej, zgodnie z wnioskiem, zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego - dojazdu pełnomocnika skarżącego na rozprawę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło