II SA/Go 128/19
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-06-19
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu kierowcy na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje jest decyzją związaną, wydawaną na podstawie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o przekroczeniu limitu punktów karnych, czy też wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Decyzja o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, ma charakter związany. W przypadku przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów karnych i złożenia stosownego wniosku przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, starosta jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu na egzamin, bez możliwości uznaniowego odstąpienia od tej czynności. Organ nie bada zasadności przypisania punktów karnych, gdyż jest to kompetencja innych organów.Stan faktyczny
Starosta skierował J.S. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy z powodu przekroczenia limitu 26 punktów karnych w okresie od lutego 2017 r. do stycznia 2018 r. Decyzja została wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, J.S. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów o skierowaniu na egzamin i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie skierowanie na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] pażdziernika 2018 r. nr [...] Starosta [...] skierował J.S. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacji kierowcy w zakresie kategorii AM, B1, B, B+E, C, C1, C+E, C1+E,T prawa jazdy. Decyzja wydana została na podstawie art. 104 kpa, art. 114 ust. 1 pkt1 lit.b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DZ.U. z 2017 r. poz. 1260), art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (DZ.U. z 2018 r. poz. 957), art. 99 ust.1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (DZ.U. z 2017 r. poz. 978).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] wystąpił w sprawie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji J.S. We wniosku Komendant Wojewódzki Policji podał, że w okresie od [...] lutego 2017 r. do [...] stycznia 2018 r. J.S. dopuścił się czynów stanowiących naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przekraczając sumę punktów dopuszczalną w ciągu roku licząc od pierwszego dnia naruszenia, czyli łącznie otrzymując 26 punkty. W tej sytuacji zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym uzasadniająca poddanie kierowcy ponownemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień. Odnosząc się do zgłoszonych w toku postępowania wątpliwości formalnoprawnych, organ wskazał, że na mocy art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazanie danych na zasadach określonych w art. 100aa – 100aq ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie stosuje się m.in. art. 125 pkt 10 lit. g oraz pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami tj. przepisów uchylających art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a, pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. W praktyce przepisy te nadal zachowują swoja ważność. Dalej organ wskazał, iż w myśl art. 12 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. art. 114 ust. 1 pkt1 lit.b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kierowca skierowany na egzamin państwowy przystępuje do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w trybie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami.
Od powyższej decyzji J.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie. Skarżący zarzucił, że decyzja I inst. wydana została z naruszeniem art. 114 ust. 1 pkt1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego zastosowanie, pomimo tego że przepis ten nie może stanowić podstawy skierowania na sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, albowiem przepis ten został uchylony i nie obowiązuje.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I inst.
W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Decyzja wydana na podstawie w.w. przepisu ma charakter związany, co oznacza że jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Przekroczenie w ciągu roku przez kierującego limitu 24 punktów z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego, wywołuje dla niego dwojakiego rodzaju skutek: po pierwsze zatrzymanie prawa jazdy, po drugie skierowanie go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Dalej organ wskazał, że w okresie krótszym od jednego roku, tj. od [...] lutego 2017 r. do [...] stycznia 2018 r. skarżący przekroczył limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, uzyskując 26 punktów. Okoliczność ta wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2018 r. SKO zauważyło, że strona nie kwestionuje przypisanych jej punktów karnych, zatem okoliczność tę uznano za bezsporną.
Odnosząc się do zarzutu odwołania organ wskazał, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony przez art. 125 pkt 10 lit. g ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednakże na mocy art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa – 100aq, art. 125 pkt 10 lit. g nie stosuje się. Zatem, przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym należy stosować w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 czerwca 2018 r. do czasu wdrożenia odpowiednich rozwiązań technicznych. Zarzut polegający na stwierdzeniu, że przepis stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji został uchylony należy zatem uznać za bezzasadny.
Dalej SKO odniosło się do zgłoszonego w odwołaniu wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wykazując, że brak jest podstaw prawnych do orzekania w tym przedmiocie.
Od powyższej decyzji J.S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego:
1. art. 7 i art. 80 kpa poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, które miały wpływ na wynik sprawy,
2. art. 99 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami przez jego błędną wykładnię oraz zastosowanie przejawiającą się wadliwym przyjęciem, iż starosta jest zobligowany wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji po otrzymaniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, a tym samym jest on takim wnioskiem związany, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu wskazuje na przeprowadzenie postępowania dowodowego i na tej podstawie wydania decyzji o skierowaniu, bądź odmowie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji,
3. art. 75 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i nie przeprowadzenie postępowania dowodowego, a w szczególności do oceny przesłanek przy wydawaniu decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, podczas gdy z przeprowadzonego badania psychologicznego wynika, iż brak jest przeciwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych przez J.S., zaś liczne uprawnienia kategorii wskazują na brak zastrzeżeń co do kwalifikacji,
4. art. 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 kpa.
W uzasadnieniu skarżący podważał ustalenie organów, co do związanego charakteru decyzji o skierowaniu na egzamin kontrolny, nadto zarzucił, że orzekając w sprawie organy nie uwzględniły takich okoliczności jak doświadczenie kierowcy oraz liczne posiadane przez skarżącego uprawnienia do wykonywania zawodu kierowcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii prawa jazdy AM, B1, B, B+E, C, C1, C+E, C1+E,T, w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Materialnoprawną podstawą wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Stosownie do art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów karnych.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, co do charakteru prawnego decyzji wydanej na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy przesądza o konieczności kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot " kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podIega". Organ administracji publicznej w sytuacji, gdy kierowca przekroczy 24 punktu za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, nie ma żadnej dowolności i uznaniowości, innymi słowy - nie ma wyboru co do odstąpienia od wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta Policji. Z woli ustawodawczy organ opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Wniosek organu Policji o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem i stwierdzenie w tym wniosku, że skarżący otrzymał łącznie 26 punkty karne obligowały Starostę do wszczęcia postępowania w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy, a następnie orzeczenia o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje skarżącego jako kierowcy.
Przepis art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami ustanawia kompetencję organu do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. W myśl tego przepisu starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.
Wbrew zarzutom skargi charakter oraz tryb postępowania nie pozwalają na badanie i ewentualne uwzględnienie takich okoliczności jak pozytywna ocena psychologiczna kierowcy, czy też ilość oraz rodzaj posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami, okoliczności te są bowiem dla tej sprawy prawnie obojętne. Istotą postępowania opartego na przepisie art. 114 jest weryfikacja uprawnień kierowcy w związku z wątpliwościami co do jego umiejętności, których podstawą jest ilość stwierdzonych naruszeń przepisów o ruchu drogowym.
W związku z powyższym organy obu instancji prawidłowo i w wystarczającym do rozstrzygnięcia stopniu ustaliły stan faktyczny sprawy, a przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji interpretacja przepisów była prawidłowa.
Wskazać należy, że po myśli art. 130 ust. 1 ustawy organ orzekający o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy nie ma kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy (w tym zakresie właściwy jest sąd powszechny), ani czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. W tym zakresie właściwy jest komendant wojewódzki Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu.
Wniosek organu Policji z dnia [...] lipca 2018 r. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem i stwierdzenie w tym wniosku, że skarżący otrzymał łącznie 26 punkty karne obligowały Starostę Nowoslolskiego do wszczęcia postępowania w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy, a następnie orzeczenia o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje skarżącego jako kierowcy.
Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca oparte zostały na prawidłowo ustalonej podstawie prawnej. Kwestia obowiązywania przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym została prawidłowo i szczegółowo wyjaśniona w decyzjach obydwu instancji. Na mocy art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (DZ.U. z 2018 r. poz. 957) do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa- 100aq m.in. przepisu art. 125 pkt 10 lit. g (ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – przyp. autora) nie stosuje się (przepis ten uchylił z dniem 4 czerwca 2018 r. obowiązywanie art. 114 ustawy Prawo o ruchu drogowym). W myśl art. 14 ust. 2 minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
Wskazać należy, że komunikat o którym mowa w art. 14 ust. 2 w.w. ustawy nie został ogłoszony, a zatem w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 "b" nadal obowiązywał.
Mając na powyższe uwadze należy stwierdzić, że argumentacja skargi nie mogła odnieść zamierzonego rezultatu, natomiast kontrolując sprawę w jej całokształcie Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego, bądź procesowego które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło