II SA/Go 134/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z [...] września 2010 r., nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Burmistrza, na podstawie m.in. art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej: u.p.s, przyznał A.S. i M.S. zasiłek celowy w kwocie 31.002,18 zł, na remont lub odbudowę budynku (lokalu) mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią z maja 2010 r., w trzech ratach: pierwsza rata – 15.502,18 zł (50% kosztów remontu lub odbudowy), druga rata – 10.000 zł, trzecia rata – 5.500 zł, płatne po połowie dla każdej ze stron. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że [...] lipca 2010 r. wpłynął do niego wniosek M.S. o przyznanie zasiłku celowego w wysokości do 20.000 zł na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią z maja 2010 r., natomiast [...] sierpnia 2010 r. wpłynął wniosek A.S. na remont lub odbudowę tego samego budynku mieszkalnego, na kwotę do 100.000 zł. Organ wyjaśnił, że w sprawie zniszczeń w budynku spowodowanych powodzią, [...] sierpnia 2010 r. oszacowano szkodę na kwotę 31.002,18 zł. Wycena ta została następnie ([...] września 2010 r.) zweryfikowana przez rzeczoznawcę kosztorysowego. Wynika z niej, że do usunięcia szkód powodziowych w budynku mieszkalnym/lokalu niezbędne są do wykonania prace porządkowe, zabezpieczające, izolacyjne, odgrzybieniowe, tynkarskie, malarskie i posadzkowe. Organ pomocy społecznej wskazał ponadto, iż wyrokiem Sądu Okręgowego z [...] października 2008 r. I2C 924/08 zostało rozwiązane małżeństwo M.S. i A.S.. Byli małżonkowie nadal są jednak współwłaścicielami budynku mieszkalnego położonego w [...]. Zatem przysługującą pomoc w formie zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku mieszkalnego zniszczonego w wyniku powodzi, organ przyznał wnioskodawcom proporcjonalnie do posiadanych udziałów w tym budynku, w częściach równych tj. po 15.501.09 zł dla każdego, w trzech ratach. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A.S., podnosząc, że nie rozpatrzono w pełni jego wniosku o przyznanie pomocy w wysokości 100.000 zł. Odwołujący się stwierdził, że powyższa kwota pomocy jest najbardziej adekwatna i odzwierciedlająca rzeczywiste straty poniesione w wyniku powodzi. Decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej na podstawie art. 40 u.p.s, zaznaczając (powołując się na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie), że zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel – stratę, która musi być przez wnioskodawcę szczegółowo wykazana. Organ podkreślił, że wycena robót po powodzi w 2010 r. wykonana przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, zweryfikowana przez rzeczoznawcę kosztorysowego ze Stowarzyszenia Kosztorysantów Budowlanych, wykonana została na zlecenie A.S.. Organ pierwszej instancji nie musiał zatem dokonywać weryfikacji ekspertyzy przedłożonej przez stronę, gdyż została ona wykonana przez osoby legitymujące się wiedzą w zakresie wysokości kosztów i zakresu koniecznych robót remontowych uszkodzonego budynku. W takiej sytuacji, biorąc pod uwagę to, że przedmiotowy budynek objęty jest wspólnością ustawową w czasie trwania małżeństwa, a wnioskodawcy nie przedłożyli dokumentu o podziale majątku wspólnego, zasadne w ocenie organu odwoławczego było przyznanie pomocy w częściach równych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pełnomocnik A.S. w całości podtrzymał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w motywach kwestionowanej decyzji. W piśmie procesowym z [...] kwietnia 2011 r. pełnomocnik A.S. – adwokat J.D. wniósł o zmianę terminu rozprawy z uwagi na kolizję rozpraw 5 maja 2011 r., których terminy zostały wyznaczone wcześniej. W kolejnym piśmie z [...] kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego poinformował sąd, iż [...] maja 2011 r. córka N.D. została skierowana do Wojewódzkiego Szpitala. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącego wskazał, że jego udział w rozprawie jest niemożliwy. Ponadto poinformował, że próba ustanowienia substytuta nie powiodła się, albowiem adwokaci w tym dniu mają zajęte terminy rozpraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Oceniając wniosek pełnomocnika skarżącego o odroczenie terminu rozprawy sąd postanowił wniosku tego nie uwzględnić z uwagi na brak obowiązku osobistego stawiennictwa oraz brak przesłanek do odroczenia, ujętych w art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. W ocenie sądu konieczność zapewnienia dziecku opieki podczas pobytu w szpitalu wynika ze zwykłych czynności rodziców, co nie stanowi nadzwyczajnego wydarzenia, nadto pełnomocnik skarżącego nie wykazał, iż tylko on (a nie np. drugi rodzic) może taką opiekę zapewnić. Także kolizja terminów rozpraw (zdarzenie częste przy wykonywaniu zawodu adwokata) i niemożność udzielenia substytucji nie jest nadzwyczajnym wydarzeniem, o jakim stanowi art. 109 p.p.s.a, nie jest też przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Powracając na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przyznanie świadczenia w postaci zasiłku celowego z powodu poniesienia strat w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej reguluje art. 40 ust. 1 i 2 u.p.s. Zasiłek celowy w tych przypadkach może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Jeżeli zatem konkretna osoba lub rodzina poniosła straty w wyniku powodzi, to jest możliwe przyznanie tej osobie lub rodzinie zasiłku celowego i to niezależnie od osiąganego przez te osoby dochodu. Na podstawie więc cytowanej regulacji, poniesienie szkody na skutek powodzi stanowi niewątpliwie podstawę dla ubiegania się o świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego. Podkreślenia jednak wymaga, że decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Okoliczność ta powoduje, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Rozstrzygając w przedmiocie przyznania zasiłku celowego organ powinien zatem zebrać i rozważyć cały materiał dowodowy oraz dokonać jego oceny zgodnie z zasadami określonymi w u.p.s oraz art. 7 k.p.a. Jedną z takich zasad jest zasada pomocniczości (subsydiarności) określona w art. 2 u.p.s. która wyraża się w tym, że środki społeczne powinny być uruchamiane wówczas, gdy osoby i rodziny nie są w stanie przezwyciężyć trudnych sytuacji we własnym zakresie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pomoc społeczna finansowana jest ze środków publicznych. Natomiast art. 3 u.p.s stanowi kolejną zasadę, zgodnie z którą rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Organ pomocy społecznej orzekając w omawianej sprawie poddał ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Uwzględnił bowiem ekspertyzę przedłożoną przez samego skarżącego, w której szkody w budynku skarżącego spowodowane powodzią, oszacowano na kwotę 31.002,18 zł. Tak więc, w ocenie sądu, organ pierwszej instancji przyznając skarżącemu świadczenie w wysokości 15.501.09 zł (zasadnie uwzględniając okoliczność, iż skarżący jest współwłaścicielem przedmiotowego budynku), nie naruszył granic uznania administracyjnego w przyznaniu zasiłku celowego. Nadto podkreślenia wymaga, że świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego nie mają charakteru odszkodowania za wszelkie straty poniesione w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Świadczenia te mają natomiast umożliwić poszkodowanym zaspokojenie ich podstawowych potrzeb, których nie mogą zrealizować na skutek szkód powstałych w związku ze zdarzeniem losowym, klęska żywiołową czy ekologiczną w gospodarstwie domowym. Organ nie miał zatem żadnego obowiązku uwzględnić przedłożonej wyceny szkód w domu skarżącego. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy a o nieprzyznaniu świadczenia w zakresie objętym wnioskiem decydowały rzeczywiste szkody spowodowane powodzią. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 p.p.s.a ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.