II SA/Go 138/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2008 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: 1. zwolnić skarżących od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł, J. M. i J. M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podali, że na ich dochody składa się świadczenie rentowe J. M. w wysokości 439,43 zł (netto) oraz czynsz z tytułu wynajmowania sklepu w kwocie 395 zł (netto). Skarżący przedstawili szereg rachunków dokumentujących ponoszone wydatki związane z eksploatacją nieruchomości, ubezpieczeniem majątkowym i osobowym, które miesięcznie wynoszą 435 zł. Skarżący podali, że pozostałą cześć dochodów przeznaczają na zakup lekarstw i wyżywienia oraz oświadczyli, że nie posiadają oszczędności. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt II SA/Go 138/08 Zwraca się także trafnie uwagą w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez J. M. oraz J. M. prowadzących wspólne gospodarstwo domowe świadczą o ich trudnej sytuacji materialnej. Dochód na dwie osoby wynosi bowiem 835 zł (netto). W świetle zasad doświadczenia życiowego uzasadniony jest wniosek, iż uzyskiwane środki pozwalają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych skarżących. Nadto z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż J. M. wymaga stałej opieki i rehabilitacji oraz ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek J. M. i J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.