II SA/Go 140/23
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2023-04-12
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Jarosław Piątek, Kamila Karwatowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt jest zgodna z prawem, jeśli nie precyzuje w sposób wyczerpujący sposobu ustalania miejsc przebywania wolno żyjących kotów i ich dokarmiania, nie określa charakteru odławiania zwierząt (stały/okresowy) oraz nie precyzuje sposobu wydatkowania środków na sterylizację/kastrację i poszukiwanie właścicieli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi jest zgodna z prawem. W ocenie sądu, sposób opieki nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie, został wystarczająco uregulowany poprzez współpracę z zarejestrowanymi opiekunami i zapewnienie karmy. Odławianie zwierząt bezdomnych ma charakter stały, gdyż odbywa się w przypadku każdego bezdomnego zwierzęcia, gdy tylko zaistnieje taka potrzeba. Sposób wydatkowania środków na sterylizację/kastrację został uwzględniony w ramach środków na zabiegi weterynaryjne, a poszukiwanie właścicieli nie zawsze wymaga nakładów finansowych, co zostało odzwierciedlone w uchwale.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy w 2022 roku. Zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa w zakresie opieki nad wolno żyjącymi kotami, sposobu odławiania zwierząt oraz sposobu wydatkowania środków finansowych. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała jest zgodna z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 24 lutego 2022 r., nr XXXVII/345/2022 w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy [...] w 2022 roku oddala skargę.
Na sesji w dniu 24 lutego 2022 r. Rada Miejska, działając na podstawie art. 11 a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 572 ze zm., dalej jako u.o.z.) podjęła uchwałę Nr XXXVII/345/2022 w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy [...] w 2022 roku. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa 9 marca 2022 r., poz. 530.
Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Prokuratora Rejonowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w części obejmującej § 3 ust. 4, § 4 i § 10 uchwały. Skarżący zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa w zakresie:
1. art. 11 a ust. 2 pkt 2 u.o.z. poprzez niesprecyzowanie w sposób wyczerpujący zagadnień dotyczących opieki nad kotami wolno żyjącymi, w tym m.in. niewskazanie sposobu ustalania miejsc przebywaniawolno żyjących kotów na terenie gminy oraz sposobu realizacji obowiązku ich dokarmiania poprzez określenie częstotliwości i miejsc dokarmiania kotów, przez co nie wypełniono delegacji ustawowej opisanej we wskazanym powyżej przepisie ustawy,
2. art. 11 a ust. 2 pkt 3 u.o.z. zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt (Dz.U. z 1998 r. Nr 116, poz. 753 ze zm.) poprzez nieokreślenie czy odławianie zwierząt ma charakter stały lub okresowy, przez co nie wypełniono delegacji ustawowej opisanej we wskazanym powyżej przepisie ustawy,
3. art. 11a ust. 5 u.o.z. poprzez niesprecyzowanie sposobu wydatkowania środków przeznaczonych na realizację zadań Programu polegających na obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt w schroniskach dla zwierząt oraz poszukiwaniu właścicieli dla bezdomnych zwierząt przez co nie wypełniono delegacji ustawowej opisanej we wskazanym powyżej przepisie ustawy.
Według Prokuratoraz brzmienia art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. wynika, że kwestia opieki nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmiania, została zaliczona do elementów obligatoryjnych wskazanej uchwały. Wyjaśnił, iż program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy uchwalany jest na jeden rok, a w konsekwencji musi być dostosowany do warunków i okoliczności występujących oraz przewidywanych w danym roku i nie można mu nadawać charakteru ogólnych ram, które wymagałaby dalszej konkretyzacji. Program stanowi bowiem podstawę realizacji określonych zadań i koniecznym jest skonkretyzowanie sposobu ich realizacji. W ocenie skarżącego regulacja zawarta w § 3 ust. 4 uchwały cechuje się dużym stopniem ogólnikowości i stanowi w rzeczywistości postulat, gdyż określa w sposób ogólny, nieprecyzyjny i niedookreślony sposób sprawowania opieki nad kotami wolno żyjącymi i podmioty do tego zobowiązane co nie gwarantuje realnego zapewnienia opieki kotom wolno żyjącym.
Następnie skarżący zwrócił uwagę na § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt (Dz.U. z 1998 r. Nr 116, poz. 753) zgodnie z którym wyłapywanie zwierząt bezdomnych ma charakter stały lub okresowy, w zależności od treści uchwały przyjmującej program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na dany rok kalendarzowy. Tymczasem według skarżącego w § 4 uchwały w/w kwestie nie zostały zawarte.
Ponadto zdaniem Prokuratora analiza treści § 10 uchwały również wskazuje na niekompletne wypełnienie przez Radę delegacji ustawowej wskazanej w art. 11a ust. 5 u.o.z., z uwagi na niesprecyzowanie sposobu wydatkowania środków przeznaczonych na realizację zadań Programu, polegających na obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt w schroniskach dla zwierząt oraz poszukiwaniu właścicieli dla bezdomnych zwierząt.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Odnośnie zarzutu nr 1 organ wskazał, że sposób ustalenia miejsc przebywania wolno żyjących kotów na terenie Gminy określony został w §3 ust. 5 Programu. Stosownie do treści §3 ust. 5 zdanie drugie Programu miejsce bytowania kotów wolno żyjących ustalaned jest każdorazowo na podstawie wskazania osoby pełniącej opiekuna kotów wolno żyjących. Co więcej, zadanie określone w art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z., tj. opieka nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie, ma charakter o tyle specyficzny, że nie wymaga udziału podmiotu wyspecjalizowanego. Ustawa nie wskazuje tego, jak szczegółowy ma być charakter omawianej regulacji. Ponadto, z uwagi na sposób bytowania kotów wolno żyjących nie ma możliwości wskazania miejsc, w których przebywają koty wolno żyjące oraz miejsc i częstotliwości ich dokarmiania. Organ podkreślił, iż częstotliwość dokarmiania kotów wolno żyjących uzależniona jest zarówno od ich liczebności na danym terenie, jak i warunków pogodowych panujących w określonej porze roku. Koty jako zwierzęta wolno żyjące są zwierzętami nieudomowionymi i żyją w warunkach niezależnych od człowieka, stąd częstotliwość dokarmiania wolno żyjących kotów będzie każdorazowo realizowana w zależności od potrzeb. W ocenie organu ustalenie a priori częstotliwości dokarmiania kotów wolno żyjących, w oderwaniu od uwarunkowań bytowania kotów na danym terenie mogłoby prowadzić do sytuacji, w której koty te nie byłyby odpowiednio dokarmione, bądź też karmione byłyby nadmiernie.
W odniesieniu do zarzutu nr 2 organ wyjaśnił, iż §4 ust. 3 uchwały, w myśl którego każde zwierzę pozostawione bez dozoru w miejscach publicznych oraz błąkające się bez opieki, w szczególności chore lub powodujące zagrożenie bezpieczeństwa, traktowane będzie jako bezdomne i odławiane przez S. Sp. z o. o., jednoznacznie wskazuje, że ilekroć podmiot wyznaczony do odławiania zwierząt pozostawionych bez opieki poweźmie wiadomość o zwierzęciu pozostawionym bez opieki, zobowiązany jest odłowić porzucone zwierzę. Tym samym, wobec braku zapisów Programu wskazujących, że odławianie będzie miało charakter okresowy, przyjąć należy, że odławianie zwierząt pozostawionych bez opieki, zgodnie z założeniami Programu, ma charakter ciągły.
W zakresie zarzutu nr 3 organ wyjaśnił, iż zabieg polegający na obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt przebywających w schroniskach dla zwierząt, jest zabiegiem weterynaryjnym. Stosownie zaś do treści §10 pkt 1 Programu na realizację celów w postaci wyłapywania zwierząt bezdomnych, zabiegi weterynaryjne (w tym także na sterylizację albo kastrację zwierząt przebywających w schroniskach dla zwierząt), usypianie ślepych miotów zabezpieczono łącznie kwotę 70.000,00 zł, co w ocenie organu wypełnia dyspozycję art. 11a ust. 5 zdanie pierwsze u.o.z. Jednocześnie organ dodał, iż ustawa nie precyzuje kryteriów i kategorii wg jakich wskazać należy wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację Programu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył skarżący oraz organ.
Zgodnie z art. 70 ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2022r., poz. 1247 ze zm.), jeżeli uchwała lub zarządzenie organu samorządu terytorialnego albo rozporządzenie wojewody są niezgodne z prawem, prokurator zwraca się do organu, który je wydał, o ich zmianę lub uchylenie albo kieruje wniosek o ich uchylenie do właściwego organu nadzoru; w przypadku uchwały lub zarządzenia organu samorządu terytorialnego prokurator może także wystąpić o stwierdzenie ich nieważności do sądu administracyjnego. Natomiast w oparciu o art. 53 § 3 p.p.s.a., prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem.
W myśl z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40, dalej jako u.s.g.), stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwa naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do u.s.g., gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie.
Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W judykaturze za istotne naruszenie prawa uznaje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały o określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały. Stwierdzenie nieważności uchwały może więc nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzecznościz określonym przepisem prawnym.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy także mieć na uwadze zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Oznacza to, że za wadliwą należy uznać nie tylko uchwałę podjętą z naruszeniem upoważnienia ustawowego, ale również uchwałę, która takiego upoważnienia w swej treści nie realizuje, nie wprowadzając do niej koniecznych regulacji (wyrok WSA w Gliwicach z 17 stycznia 2007 r., II SA/Gl 629/06, publ. Lex nr 340155).
Przedmiot tak rozumianej kontroli w przedmiotowej sprawie stanowi uchwała Rady Miejskiej z dnia 24 lutego2022 r. NrXXXVII/345/2022 w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy [...] w 2022 roku.
Dokonując oceny zaskarżonej uchwały pod kątem wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie budziło wątpliwości w przedmiotowej sprawie, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, pomimo, że jest ona aktem o zróżnicowanym charakterze normatywnym, zawierającym normy o mieszanym abstrakcyjno-konkretnym charakterze. Taka kwalifikacja przedmiotowej uchwały znajduje także potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych poprzez przyjęcie, że w określonym przedmiotowo zakresie rozstrzyga ona erga omnes o prawach i obowiązkach podmiotów tworzących wspólnotę samorządową, a jednocześnie konkretyzuje sposoby działania gminy w celu należytego wypełnienia jej obowiązków wynikających z treści art. 11a ust. 2 u.o.z. (zob.m.in. wyrok NSA z 14.06.2017 r., sygn. akt II OSK 1001/17, wyrok NSA z 30.03.2016 r., sygn. akt II OSK 221/16, wyrok NSA z 2.02.2016 r., sygn. akt II OSK 3051/15, wyrok NSA z 13.03.2013 r., sygn. akt II OSK 37/13).
Kwestionowana przez skarżącego uchwała została podjęta na podstawie ustawy 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt według brzmienia z dnia 24 lutego 2022r. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.o.z. zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku dla zwierząt chyba, że zwierzę stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt. Odławianie bezdomnych zwierząt odbywa się wyłącznie na podstawie uchwały rady gminy, o której mowa w art. 11a (ust.3). Z kolei w myśl art. 11 a ust. 1 u.o.z. rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt.
Program obejmuje w szczególności:
1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;
2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;
3) odławianie bezdomnych zwierząt;
4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;
5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;
6) usypianie ślepych miotów;
7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;
8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt (art. 11a ust. 2 u.o.z.).
Natomiast stosownie do art. 11a ust. 5 u. o. z. program, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina. Ponadto stosownie do treści art. 11a ust. 7 u.o.z. projekt programu wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania:
1) właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii;
2) organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy;
3) dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obszarze gminy.
Podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu, o którym mowa w ust. 1, wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie uznaje się za akceptację przesłanego programu (art. 11a ust. 8 u.o.z.).
W ocenie skarżącego, mimo wynikającego z art. 11 a ust. 2 pkt 2 u.o.z. obowiązku, organ nie sprecyzowałw § 3 ust. 4 uchwały w sposób wyczerpujący zagadnień dotyczących opieki nad kotami wolno żyjącymi, w tym m.in. niewskazano sposobu ustalania miejsc przebywaniawolno żyjących kotów na terenie gminy oraz sposobu realizacji obowiązku ich dokarmiania poprzez określenie częstotliwości i miejsc dokarmiania kotów. W myśl § 3 ust. 4 uchwały sprawowanie opieki nad kotami wolno żyjącymi, w tym ich dokarmianie Gmina realizuje poprzez: a) udzielanie pomocy weterynaryjnej, b) sterylizację kotek wolno żyjących – na zgłoszenie społecznego opiekuna kotów, c) prowadzenie rejestru społecznych opiekunów kotów wolno żyjących, d) zakup i wydawanie karmy społecznym opiekunom (karmicielom) kotów wolno żyjących, e) podejmowanie interwencji w sprawach kotów wolno żyjących przy udziale przedstawiciela Urzędu, f) finansowanie leczenia chorych zwierząt w Centrum Zdrowia Zwierząt [...] (...). Jednocześnie według § 3 ust. 5 uchwały za społecznego opiekuna kotów wolno żyjących uważa się wyłącznie pełnoletniego mieszkańca Gminy, który został wpisany do rejestru prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy. Opiekun zobowiązuje się do pełnienia opieki nad wskazanymi przez siebie wolno żyjącymi kotami, jak również utrzymywania czystości i porządku w miejscu ich dokarmiania.
Sąd uznał opisany zarzut skargi za nieuzasadniony, zgadzając się z organem, że dokarmianie kotów wolno żyjących wymaga uwzględnienia specyfiki tych zwierząt i związanym z tym brakiem możliwości określenia miejsc, gdzie one przebywają, a co za tym idzie precyzyjnego określenia miejsc ich dokarmiania, a także częstotliwości tej czynności. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż przepis art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z., stanowiący delegację do podjęcia zaskarżonej uchwały, wskazuje na obowiązek opieki nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie, nie wskazując obowiązku określenia częstotliwości i miejsc dokarmiania kotów wolno żyjących. Mając na uwadze, iż w § 3 ust. 4 i 5 zaskarżonej uchwały Rada określiła zakres i sposób wykonywania opieki nad kotami wolno żyjącymi, w tym odnośnie dokarmiania zobowiązała się zapewnić karmę dla nich, a dokarmianie wykonywane ma być we współpracy z zarejestrowanymi w gminie społecznymi opiekunami tych kotów, Sąd uznał, iż organ prawidłowo wypełnił delegację ustawową określoną w cyt. art. 11 a ust. 2 pkt 2 u.o.z. Dodać przy tym należy, iż z przepisów u.o.z. nie wynika obowiązek realizowania dokarmiania kotów wolno żyjących przez podmiot wyspecjalizowany, stąd brak przesłanek do kwestionowania możliwości dokarmiania tej grupy zwierząt przez społecznych opiekunów tych kotów. Zatem zdaniem Sądu obowiązki gminy wynikające z art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. są uregulowane w sposób konkretny i zrozumiały poprzez wskazanie działań jakie zostaną podjęte dla osiągnięcia ustawowo określonego celu. Na podobną interpretację wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych m.in.: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 stycznia 2019 r., II SA/Go 842/18, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 kwietnia 2022 r., II SA/Bd 1450/21 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2021 r., VIII SA/Wa 734/21.
Drugi z zarzutów podniesionych w skardze odnosi się do naruszenieart. 11 a ust. 2 pkt 3 u.o.z. zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt (Dz.U. z 1998 r. Nr 116, poz. 753 ze zm.) poprzez nieokreślenie w § 4 uchwały czy odławianie zwierząt ma charakter stały lub okresowy, przez co nie wypełniono delegacji ustawowej. Skarżący zwrócił przy tym uwagę, iż powyższy wymóg wynika z § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt, zgodnie z którym wyłapywanie zwierząt bezdomnych ma charakter stały lub okresowy, w zależności od treści uchwały, podjętej przez radę gminy, o której mowa w art. 11 ust. 3 u.o.z. W myśl § 4 ust. 1 uchwały odławianie bezdomnych zwierząt z terenu Gminy realizuje S. sp. z o.o. Stosownie zaś do § 4 ust. 3 uchwały każde zwierzę pozostawione bez dozoru w miejscach publicznych oraz błąkające się bez opieki – w szczególności chore lub powodujące zagrożenie bezpieczeństwa, traktowane będzie jako bezdomne i odławiane przez S.
W świetle treści cyt. przepisu uchwały Sąd uznał w/w zarzut skargi za nieuzasadniony. W ocenie Sądu określenie w § 4 uchwały, że na terenie gminy realizowane będzie odławianie zwierząt bezdomnych przez spółkę komunalną w przypadku każdego bezdomnego zwierzęcia tj. pozostawionego bez opieki w miejscu publicznym lub błąkającego się, a więc gdy tylko zaistnieje taka potrzeba, wskazuje na przyjęcie przez organ uchwałodawczy koncepcji odławiania o charakterze stałym. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że określenie częstotliwości odławiania "na zgłoszenie interwencyjne" (czyli jak w przedmiotowej sprawie w sytuacji zaistnienia takiej potrzeby) w realiach niewielkiej gminy jest zasadne i wskazuje na jego stały charakter (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 maja 2022 r., II SA/Łd 990/21, WSA w Krakowie z 18 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 92/21; wyrok WSA w Gdańsku, sygn., akt II SA/Gd 834/18, dostępne w CBOSA).Ponadto dodać należy, iż przepis § 2 rozporządzenia, jako pochodzący z aktu rangi podustawowej, nie może stanowić podstawy do konstruowania lub zmiany (w tym uzupełniania lub dookreślania) zakresu upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego. Wynika to już jasno z art. 94 zd. 1 Konstytucji RP, w świetle którego prawo miejscowe może być stanowione tylko "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie". Oznacza to konieczność występowania bezpośredniego powiązania aktu prawa miejscowego z upoważniającym przepisem rangi ustawowej, zaś niedopuszczalne jest samoistne ustanawianie upoważnień do wydawania prawa miejscowego w rozporządzeniach wykonawczych (por. K. Działocha [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Tom II, Wydawnictwo Sejmowe 2001, uw. 4 do art. 94, s. 4; L. Garlicki [w:] System prawa administracyjnego. Tom 2. Konstytucyjne podstawy funkcjonowania administracji publicznej, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2012, s. 76) – por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 680/19 – dostępny w CBOSA. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż określenie odławiania jak ma to miejsce w cyt. § 4uchwały jest więc wystarczające i wypełnia w stopniu dostatecznym delegację ustawową określoną w art. 11a ust. 2 pkt 3 u.o.z.
Za nieuzasadniony uznał także Sąd zarzut naruszenia art. 11a ust. 5 u.o.z. poprzez niesprecyzowanie w § 10 uchwały sposobu wydatkowania środków przeznaczonych na realizację zadań Programu polegających na obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt w schroniskach dla zwierząt oraz poszukiwaniu właścicieli dla bezdomnych zwierząt. W
§ 10 uchwały Rada przyjęła, iż środki finansowe na realizację zadań wynikających z Programu zabezpieczone są w budżecie Gminy [...] na 2022 r. w kwocie łącznej 106 000 zł w tym na: 1) wyłapywanie zwierząt bezdomnych, zabiegi weterynaryjne, usypianie ślepych miotów – kwota 70.000 zł, 2) przetrzymywanie zwierząt w schronisku – kwota 15 000 zł, 3) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt – kwota 8.000 zł, 4) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie – kwota 3.000 zł, 5) zapewnienia miejsca w gospodarstwie rolnym w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich, kwota 500 zł – gotowość przyjęcia zwierząt, 7.500 zł – koszty przetrzymywania i żywienia zwierząt.
Zdaniem Sądu, jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, interpretacja
§ 10 pkt 1 uchwały pozwala przyjąć, że wymienione tam zabiegi weterynaryjne obejmują również obligatoryjne sterylizacje albo kastracje zwierząt w schroniskach dla zwierząt, które są przecież zabiegami weterynaryjnymi. Powyższe uprawdopodabnia też kwota przeznaczona na działania w § 10 pkt 1 uchwały, która jest znacząca i wskazuje, że znaczna jej część przeznaczona będzie na zabiegi weterynaryjne.Takie ujęcie podziału środków w
§ 10 uchwały, gdzie nie wyodrębniono co prawda środków finansowych tylko na sterylizację lub kastrację zwierząt w schroniskach, ale interpretacja przepisu pozwala przyjąć, iż ujęte zostały one w ramach środków finansowych na zabiegi weterynaryjne, w żaden sposób nie czyni realizacji zadania sterylizacji lub kastracji zwierząt w schroniskach fikcyjnym, czy uniemożliwiającym jego faktyczne wykonanie.
Natomiast jeżeli chodzi o brak uwzględnienia w § 10 uchwały odrębnie środków na poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt, Sąd zwraca uwagę, iż realizacja tego zadania nie musi wiązać się z koniecznością poniesienia nakładów finansowych. Powyższe potwierdza treść § 6 ust. 1 uchwały, w którym przewidziano realizację w/w zadania przez schronisko poprzez ogłoszenia na portalach społecznościowych (nie wymaga środków finansowych), możliwość odwiedzin schroniska i wyprowadzania zwierząt na spacer (też nie wiążące się z wydatkami) i akcje marketingowe (które nie muszą koniecznie generować kosztów, bądź mogą być związane z zaangażowaniem sponsorów schroniska). Z kolei w § 6 ust. 2 uchwały realizowanie w/w zadania przez spółkę komunalną odbywać ma się na stronach internetowych spółki (nie wymaga to nakładów finansowych). Natomiast realizacja opisanego zadania przez Burmistrza zgodnie z § 6 ust. 3 uchwały odbywać ma się m.in. przez umieszczanie ogłoszeń o adopcji zwierząt na tablicy ogłoszeń urzędu, co także nie wymaga poniesienia dodatkowych wydatków, które powodowałyby konieczność ujęcia w § 10 uchwały. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż uchwalając § 10 uchwały organ wypełnił więc prawidłowo delegację ustawową określoną w art. 11a ust. 5 u.o.z.
Wobec uznania skargi i zawartych w niej zarzutów za nieuzasadnione Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło