II SA/Go 143/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-04-07
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Aleksandra Wieczorek, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany ustaleniami protokołu oszacowania szkód spowodowanych przez suszę, czy też ma obowiązek przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest w pełni związany ustaleniami protokołu oszacowania szkód, gdyż przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) i Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) nie wyłączają ogólnych reguł postępowania dowodowego. Organ ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny całokształtu materiału dowodowego. Jednakże, jeśli protokół został sporządzony zgodnie z wymogami przez uprawnione osoby, a strona miała możliwość wypowiedzenia się co do dowodów i potwierdziła wyniki kontroli podpisem, a jej twierdzenia są ogólnikowe i nie zawierają konkretnych dowodów przeciwnych, organ nie ma podstaw do dalszej weryfikacji protokołu.Stan faktyczny
Skarżący W.P. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu szkód spowodowanych przez suszę w 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania pomocy, wskazując, że straty w gospodarstwie wyniosły 22,90%, co nie spełnia wymogu 30% strat. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i niewłaściwe oszacowanie strat, a także brak powiadomienia o terminie szacowania szkód.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.
1. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzja z dnia [...] października 2015 r. nr [...] na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 ze zm.), § 13 c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]-09-2015 o udzielenie pomocy finansowej producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszą w 2015 r. odmówił W.P. przyznania wnioskowanej pomocy finansowej.
Organ wyjaśnił, że przepisami regulującymi przyznawanie pomocy finansowej z tytułu szkód spowodowanych przez suszę są przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z § 13 c, ust. 1 i 3 tego rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W myśl natomiast art. 2 pkt. 16 rozporządzenia Komisji (UE) NR 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i il08 Traktatu o i Unii Europejskiej (Dz. U. UE L. z dnia 1 lipca 2014 r.) niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które 30 % średniej produkcji wyliczonej na podstawie:
a) produkcji z ubiegłych trzech lat; lub
b) średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej.
Tymczasem, jak wskazał organ, z dołączonego do wniosku Pana W.P. protokołu z szacowania szkód spowodowanych przez suszę nr [...] wynika, że poziom strat w produkcji spowodowanych przez susze w jego gospodarstwie wyniósł 22,90%, w związku z czym gospodarstwo to nie kwalifikuje się do przyznania pomocy.
2. W odwołaniu od decyzji W.P. wskazał, że przyjęta przez Kierownika BP wysokość straty wynika z tego, że przy jej szacowaniu nie uwzględniono strat w zbożach. Podkreślił, że ani Urząd Gminy ani Sołtys nie poinformowali go o powołaniu komisji szacującej straty. Tymczasem susza pozbawiła go większości plonów.
3. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zasakrzona decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Wskazując na treść § 2 ust. 1, § 2 ust. 1 pkt 6, § 13c ust. 1, ust. 3, ust. 6 pkt 1 wskazanego wyżej rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyjaśnił zasady i podstawy przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Wyjaśnił, że w 2015 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13.
3.1. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 30 września 2015 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się kopię protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, zawierającego informacje o powierzchni:
a) owocujących upraw drzew i krzewów owocowych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę,
b) upraw rolnych innych niż wskazane w lit. a, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę; informacje dotyczące wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
3.2. W ustępie 5 § 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zapisano, iż warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, jest dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku o udzielenie kredytu bankowego protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, przy czym w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole.
W § 5 ust. 7 rozporządzenia określono, że komisja, o której mowa w ust. 5 składa się co najmniej z 3 osób, w tym 1 przedstawiciela ośrodka doradztwa rolniczego oraz 1 przedstawiciela izby rolniczej, mających wykształcenie wyższe albo średnie w zakresie rolnictwa, ekonomiki rolnictwa lub rybactwa, z tym że w przypadku szacowania szkód w budynkach lub budowlach służących do prowadzenia działalności rolniczej co najmniej 1 osoba wchodząca w skład komisji powinna mieć wykształcenie lub doświadczenie zawodowe w zakresie budownictwa.
Ustęp 8 § 5 rozporządzenia stanowi natomiast, że protokół oszacowania szkód zawiera:
1) imiona i nazwiska członków komisji;
2) datę oszacowania szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;
3) imię i nazwisko, adres i miejsce zamieszkania albo nazwę, adres i siedzibę producenta rolnego, albo adres i miejsce położenia gospodarstwa rolnego lub prowadzenia działu specjalnego produkcji rolnej oraz numer identyfikacyjny producenta rolnego nadawany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - jeżeli został nadany;
4) informację o powierzchni gospodarstwa rolnego, w tym powierzchni upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód;
5) informacje o zakresie i wysokości szkód w uprawach, zwierzętach gospodarskich, rybach lub środkach trwałych;
6) informację o kosztach, które nie zostały poniesione ze względu na wystąpienie szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;
7) informację o kwotach uzyskanego odszkodowania z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych, zwierząt gospodarskich, ryb lub środków trwałych;
8) informację o średniej rocznej produkcji rolnej ustalonej w sposób określony w ust. 4 w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji;
9) informację o kwocie obniżenia dochodu, o którym mowa w art. 25 ust. 6 rozporządzenia nr 702/2014;
10) informacje o kosztach poniesionych z tytułu niezebrania plonów w wyniku wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;
11) datę wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;
12) datę zgłoszenia przez producenta rolnego wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;
13) czytelne podpisy członków komisji oraz producenta rolnego.
Natomiast w art. 2 pkt 16 rozporządzenia Komisji wskazano, że "niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30 % średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat; lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej.
3.3. Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki formalne określone w tych przepisach. W.P. złożył w terminie określonym w § 13c ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. Dodatkowo do w/w wniosku strona dołączyła protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych niekorzystnym zjawiskiem atmosferycznym: susza w dniach marzec - sierpień 2015 roku sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody z dnia [...] lipca 2015 r., który spełnia warunki określone w § 5 ust. 5, ust. 7, ust. 8 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Wypełnienie warunków formalnych określonych we wskazanych przepisach poprzez złożenie wniosku wraz z protokołem oszacowania szkód w wyniku suszy w gospodarstwie rolnika nie uprawnia do przyznania pomocy finansowej. Oprócz spełnienia warunków formalnych głównym kryterium uznania, że strona spełniła warunki do przyznania pomocy finansowej z tytułu suszy jest ustalenie w protokole z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych spowodowanych niekorzystnym zjawiskiem atmosferycznym sporządzonym przez komisję powołaną przez wojewodę, że w gospodarstwie producenta rolnego wystąpiły niekorzystne zjawiska klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej, które zniszczyły ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie, produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej. Powyższe uregulowanie zostało określone w art. 2 pkt 16 rozporządzenia Komisji w związku z § 13c ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Tymczasem w sprawie określony w art. 2 pkt 16 rozporządzenia Komisji próg 30% nie został przekroczony. Powołana przez Wojewodę komisja z dnia [...].07.2015 r. w protokole nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych niekorzystnym zjawiskiem atmosferycznym: susza w dniach marzec - sierpień 2015 roku stwierdziła w dniu [...] września 2015 r., że łączne straty w gospodarstwie rolnym strony wynoszą 22,9 % średniej rocznej produkcji. Zatem nie został spełniony główny warunek (określony w art. 2 pkt 16 rozporządzenia Komisji) tj. szkody w gospodarstwie muszą przekraczać 30% średniej rocznej produkcji i tym samym pomoc finansowa z tytułu suszy w roku 2015 nie mogła zostać przyznana.
Ponadto Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia RM, Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na m.in. pomoc określoną w pkt 6, tj. realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych lub w zakresie objętym działem administracji rządowej - rybołówstwo. Natomiast w § 13c ust. 1 rozporządzenia RM określono, iż w 2015 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13. Wobec wskazanych powyżej przepisów rolą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przypadku udzielania pomocy finansowej z tytułu suszy jest weryfikacja spełnienia przez producentów rolnych warunków formalnych i merytorycznych określonych w przepisach rozporządzenia RM oraz rozporządzeniu Komisji, co zostało wyrażone w niniejszej decyzji.
3.4. Organ podkreślił, że 13c ust. 6 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanowi, iż producent rolny dołącza kopię protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, o której mowa § 5 ust. 5 tj. komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. W związku z tym, że komisje szacujące straty są organami powołanymi specjalnie w tym celu, aby oszacować straty powstałe w gospodarstwach rolnych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, należy założyć ich kompetencje do szacowania strat i sporządzania protokołów. Tym samym Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jako organ niezależny nie ma kompetencji, aby podważać działania członków komisji i informacji, które umieszczają w protokołach.
4. W skardze wniesionej w terminie i z zachowaniem warunków formalnych W.P. podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania określonych w art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie oceny stanu faktycznego i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób uchybiający tym przepisom, mający wpływ bezpośredni na treść zaskarżonej decyzji, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 2 pkt 16 rozporządzenia Komisji nr 702/2014.
Zdaniem skarżącego organy niewłaściwie oszacowały i zaniżyły wielkość strat w uprawie (na działce nr [...]). Nadto skarżący nie został powiadomiony o terminie oszacowania. Z tych względów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i orzeczenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do treści decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
6. Przedmiotem sporu w sprawie była prawidłowość ustalenia przez organy wielkości start spowodowanych przez suszę w uprawach skarżącego. Nie jest bowiem sporne, że skarżący spełniał podmiotowe warunki uprawniające go do pomocy finansowej. Metodyka obliczania strat w rolnictwie w sprawach dotyczących klęsk żywiołowych jest oparta na przepisach rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 oraz powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zgodnie z art. 2 pkt 16 rozporządzenia Komisji wymienione w tym przepisie niekorzystne zjawiska klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej takie, jak mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30 % średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej uprawniają producenta rolnego do przyznania pomocy.
Szczegółowe zasady ustalania i przyznawania omawianej pomocy reguluje § 14c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 22, poz. 221; dalej: rozporządzenie z dnia 22 stycznia 2009 r.).
Pomoc finansowa, której dotyczyła zaskarżona decyzja jest przyznawana, w drodze decyzji administracyjnej kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 30 września 2013 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARiMR na stronach internetowych przez nią administrowanych. Do wniosku wymaganego dla uzyskania analizowanej pomocy należy dołączyć kopię protokołu oszacowania szkód, informacje dotyczące wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Wspomniany protokół zawiera określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Jego szczegółowe dane zostały przytoczone w punkcie 3.2. niniejszego uzasadnienia.
7. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba podnieść, że osią sporu między skarżącym, a organami ARiMR jest ocena charakteru dowodowego protokołu oszacowania szkód oraz trafnośc zawartych tam ustaleń. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR organy rozpoznające sprawy o przyznanie omawianej pomocy są związane ustaleniami wynikającymi z protokołu oszacowania. Stanowisko to nie jest w pełni zasadne bowiem przepisy ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, rozporządzenia Komisji oraz rozporządzenia wykonawczego (Dz.U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) nie wyłączają ogólnych reguł postępowania dowodowego wynikających z k.p.a. Te reguły obligują organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), jak również do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona jedynie na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
W szczególności rozporządzenie wykonawcze z dnia 27 stycznia 2015 r. nie zawiera zakazu prowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczności objęte tym protokołem. Wskazanie przez prawodawcę w § 5 ust. 5 rozporządzenia z dnia 22 stycznia 2009 r. na obowiązek włączenia wspomnianego protokołu do wniosku o przyznanie pomocy finansowej oznacza wyłącznie to, że organy ARiMR są zobowiązane zgromadzić materiał dowodowy obejmujący co najmniej ten protokół (oraz inne dokumenty zgłaszane przez skarżącego, wskazane wprost w rozporządzeniu). Ma to służyć możliwie szybkiemu i efektywnemu załatwieniu sprawy i szybkiej wypłacie pomocy finansowej. Nie zwalnia to jednak organu od konieczności oceny tego dokumentu ani też prowadzenia, w razie potrzeby dalszych ustaleń.
8. Błędna wykładnia przepisów proceduralnych nie miała jednak w sprawie wpływu na treść wydanej decyzji. Pozostając na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego należy zauważyć, że protokół sporządzony przez umocowana przepisami prawa komisję do oszacowania szkód jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na to, że dokument ten nie tylko ma charakter dokumentu urzędowego ale jest potwierdzany przez producenta rolnego. Nie wyklucza to oczywiście możliwości sporu o ustalenia zawarte w protokole, jednakże determinuje on sytuację dowodową skarżącego.
Zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 tj. gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Z kolei art. 10 §1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W sytuacji, w której sam skarżący potwierdza wyniki oszacowania, w braku jakichkolwiek twierdzeń i dowodów przeciwnych, przy spełnieniu wszystkich gwarancji procesowych oraz warunków formalnych dokumentu organy nie miały przesłanek i powodów do jego dalszej weryfikacji (art. 80, 81 i k.p.a.).
Organy dokonały prawidłowej oceny protokołu pod względem formalnym i merytorycznym. Protokół został sporządzony zgodnie z wymogami, przez uprawnione osoby. Skarżący, wbrew temu co twierdzi w skardze, brał udział w czynnościach kontrolnych i wyniki kontroli potwierdził podpisując się na dokumencie. Skarżącemu umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego.
Twierdzenia skarżącego, który powinien być najlepiej zorientowany w stanie własnych upraw są bardzo ogólnikowe i nie zawierają żadnych danych, do których organ mógłby się odnieść. Skarżący powtarza jedynie zarzut pominięcia strat na wskazanej działce bez ich konkretyzacji i odniesienia do treści kontroli i protokołu, który sam zaakceptował. Z tych względów należy uznać, że organ nie miał podstawy do weryfikacji przedstawionego dokumentu i prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w sprawie.
Wobec braku naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, naruszeń prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej naruszeń kwalifikowanych skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło