II SA/Go 146/19

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-09-04

Skład orzekający: Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Grażyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zapewnienie warunków sanitarno-higienicznych składowania obornika i zwłok zwierzęcych, wydana na podstawie przepisów o ochronie zdrowia zwierząt oraz rozporządzenia UE o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego, jest zgodna z prawem, jeśli skarżący kwestionuje sposób przeprowadzenia kontroli i ustalenia faktyczne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i dokonały właściwych ustaleń faktycznych, które uzasadniały wydanie zaskarżonych decyzji. Nakaz zapewnienia warunków sanitarno-higienicznych składowania obornika mieści się w kompetencjach powiatowego lekarza weterynarii, a stwierdzone nieprawidłowości stanowią zagrożenie dla zdrowia publicznego i zwierząt, uzasadniając nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uchylenie części decyzji dotyczącej składowania zwłok zwierzęcych było uzasadnione zmianą stanu faktycznego po wydaniu decyzji organu I instancji.
Stan faktyczny
Powiatowy Lekarz Weterynarii (PLW) przeprowadził kontrolę w gospodarstwie J.S., stwierdzając nieprawidłowości w składowaniu obornika, przechowywaniu martwych zwierząt oraz brak dokumentacji wywozu gnojowicy. PLW wydał decyzję nakazującą usunięcie uchybień i nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Lekarz Weterynarii (WLW) utrzymał w mocy decyzję w zakresie składowania obornika, a uchylił w części dotyczącej przechowywania zwłok zwierzęcych, umarzając postępowanie w tym zakresie. J.S. zaskarżyła decyzję WLW do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując sposób przeprowadzenia kontroli i ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień oddala skargę. W dniach [...] sierpnia 2018 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] (dalej jako PLW) przeprowadził w gospodarstwie J.S., [...], kontrolę pod względem postępowania z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego, zwłokami padłych zwierząt i obornikiem powstającymi w gospodarstwie (protokół kontroli nr [...]). W protokole stwierdzono następujące niezgodności: 1. Gromadzenie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcych odbywa się w warunkach nie zapobiegających powstawaniu zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt. 2. Pomieszczenie do przechowywania martwych zwierząt w gospodarstwie nie jest zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych (brak kłódki, oznakowania), nieotynkowane ściany, brak kanalizacji uniemożliwia skuteczne mycie i dezynfekcję pomieszczenia, gdzie składowane są padłe świnie. 3. Nie przedstawiono dokumentów handlowych na wywóz obornika oraz gnojowicy na pole własne, a także umowy na wywóz gnojowicy na pole innego właściciela. Decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr PLW [...] powołując się na art. 8 ust. 1a pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (obecnie t.j. Dz. U. 2018 r., poz. 1967, dalej jako u.o.z.z.), art. 46 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009 r., str. 1 ze zm. – dalej jako rozporządzenie nr 1069/2009) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej jako k.p.a.) nakazał J.S.: 1. Zapewnić warunki sanitarno-higieniczne składowania obornika pochodzącego od świń utrzymywanych w ww. gospodarstwie, będącego ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego w wydzielonym miejscu, tak by nie stwarzał on zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt; 2. Zapewnić warunki sanitarno-higieniczne składowania zwłok martwych świń utrzymywanych w ww. gospodarstwie tj. gromadzić je w nowych zaplombowanych opakowaniach lub zakrytych, szczelnych kontenerach zapewniających możliwość poddania ich oczyszczeniu i dezynfekcji. 3. Przedstawić bez zbędnej zwłoki dokumentację potwierdzającą wywóz gnojowicy i obornika z ww. gospodarstwa. 4. Zapewnić sprawne funkcjonowanie odprowadzania gnojówki i gnojowicy w pomieszczeniach inwentarskich w/w gospodarstwa, w których utrzymywane są świnie. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny, którym jest dobro zwierząt, albowiem zwierzęta przebywające w pomieszczeniach, w których nie są w sposób prawidłowy usuwane uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego, przebywają w złych warunkach dobrostanowych. PLW stwierdził, biorąc pod uwagę ustalenia z przeprowadzonej kontroli, że w kontrolowanym gospodarstwie nie zostały spełnione wymagania weterynaryjne, o których mowa w u.o.z.z. i rozporządzeniu nr [...], co uzasadniało wydanie przedmiotowej decyzji. Od powyższej decyzji J.S. wniosła odwołanie, uznając decyzję za krzywdzącą i niezgodną ze stanem faktycznym, wnioskując o uchylenie punktu 1 i 2 zaskarżonej decyzji. Decyzją z [...] grudnia 2018 r., znak: [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii (dalej jako WLW), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1557 ), art. 3 pkt 1, pkt 20, art. 9 lit. a, f, art. 21 ust. 1-3 rozporządzenia nr 1069/2009 w związku z załącznikiem VIII rozdział I sekcja 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011 z dnia 25 lutego 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzeni Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, oraz w sprawie wykonania dyrektywy Rady 97/78/WE w odniesienie do niektórych próbek i przedmiotów zwolnionych z kontroli weterynaryjnych na granicach w myśl tej dyrektywy (Dz. Urz. UE L 54 z 26.02.2011r. z późn. zm. – dalej jako rozporządzenie nr 142/1011), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części, tj. w zakresie pkt 1 i uchylił decyzję w części dotyczącej pkt 2 umarzając w tym zakresie postępowanie organu I instancji. W pierwszej kolejności WLW stwierdził, że wobec zaskarżenia przez J.S. tylko części decyzji z [...] sierpnia 2018 r. (pkt 1 i 2), pkt 3 i 4 tej decyzji uzyskał walor ostateczności. Dalej organ wskazał, że gospodarstwo odwołującej jest podmiotem utrzymującym zwierzęta gospodarskie (trzodę chlewną) wprowadzane do obrotu, z których pozyskiwane są produkty pochodzenia zwierzęcego przeznaczone do spożycia przez ludzi. W trakcie prowadzonego tuczu zwierząt są wytwarzane, gromadzone, wprowadzane do obrotu oraz utylizowane uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego – całe martwe zwierzęta, obornik i gnojowica. WLW wyjaśnił, że wymogi sanitarne dotyczące ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego zawarte są w rozporządzeniu nr 1069/2009 (art. 3 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 9 lit. a, art. 21 ust. 1) oraz w załączniku VIII rozporządzenia nr 142/2011. Postepowanie z martwymi zwierzętami, obornikiem i gnojowicą musi zapewnić, iż produkty te bez względu na kategorię nie będą stanowić zagrożenia dla ludzi i zwierząt, którym są choroby zakaźne zwierząt i choroby odzwierzęce ludzi. W ocenie organu II instancji składowany w kontrolowanym gospodarstwie obornik, bez zapewnienia właściwych warunków sanitarno-weterynaryjnych oraz przepełnione kanały z gnojowicą, która tworzy rozlewiska w korytarzach między kojcami dla zwierząt, stanowią dobre podłoże do namnażania się czynników chorobotwórczych i potencjalne źródło szerzenia się chorób zwierząt: wirusowych, bakteryjnych i pasożytniczych, w tym chorób zakaźnych. Patogeny znajdujące się w oborniku i gnojowicy mogą rozprzestrzeniać się w środowisku glebowym i wodnym oraz przez długi czas zachowywać zakaźność. Stosowanie obornika zakażonego pasożytami (np. glistą świńską lub włosogłówką) powoduje skażenia środowiska zewnętrznego (gleby), które dla rozwoju pasożytów jest niezbędnym elementem rozwoju. Patogeny te (bakterie, wirusy, pasożyty itp.) znacznie częściej rozprzestrzeniają się drogami pośrednimi np. z obornikiem, gnojowicą, niż na skutek bezpośredniego kontaktu. W ocenie WLW, brak zapewnienia właściwych warunków sanitarno-higienicznych gromadzonych i przechowywanych martwych zwierząt, obornika i gnojowicy, jest źródłem szerzenia się zakażeń na fermach i przenikania patogenów do łańcucha pokarmowego ludzi, szczególnie w przypadkach, gdy na nawożonych gruntach uprawiane są rośliny przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji. Także stosowanie nieprawidłowo składowanego obornika czy gnojowicy na pastwiskach bezpośrednio przed wypasem zwierząt lub na łąkach, z których trawa pozyskiwana jest do żywienia zwierząt, stanowi realne zagrożenie dla zdrowia zwierząt i ludzi. Odnosząc się do kwestionowanego przez J.S. pkt 1 decyzji PLW [...], WLW wyjaśnił, że organ I instancji rozstrzygnięcie swojej decyzji oparł o dokumenty zgromadzone w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r., w której nakazano zapewnić warunki sanitarno-higieniczne przy składowaniu obornika. Nie zachodzi przy tym, wbrew twierdzeniom strony, sprzeczność między nakazami decyzji PLW [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., w której nakazano usunięcie uchybienia w pkt 1 (brak wydzielonego miejsca do składowania obornika), a nakazem w pkt 1 decyzji PLW [...] z dnia [...] sierpnia 2018r. nakazującego zapewnić warunki sanitarno-higieniczne składowania obornika. Wydzielenie bowiem miejsca do składowania obornika zmierza de facto i jest wyrazem, zapewnienia warunków sanitarno-higienicznych jego składowania. Ponadto, na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nie miały wpływu wyjaśnienia strony zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2018r. dotyczące wykonywania dezynfekcji pomieszczeń, w których utrzymywane są zwierzęta oraz wyjaśnienie obecności nieuprzątniętych odchodów w chlewniach w dniu kontroli. Zalegające w kontrolowanym gospodarstwie przy kojcach odchody stałe, przepełnione gnojowicą kanały oraz stwierdzone zastoiny gnojowicy w kojcach, na podłogach i w korytarzach, potwierdziły tylko, iż częstotliwość usuwania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego jest niewystarczająca. Gospodarstwa utrzymujące zwierzęta, z których pozyskiwane są środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego muszą zapewniać odpowiednie warunki weterynaryjne oraz wymagany dobrostan zwierząt. Wyjaśniając zasady dotyczące nakazu nałożonego w pkt 2 decyzji z [...] sierpnia 2018 r., WLW podał, że w przypadku martwych zwierząt zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia nr 1069/2009. Klasyfikacja produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych oraz postępowanie z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego musi zapewnić, że produkty te (padłe zwierzęta - mat. kat.2 ) bez względu na kategorię odzwierciedlającą poziom zagrożenia, nie będą stanowić zagrożenia dla zdrowia ludzi. W tym zakresie organ przywołał treść rozporządzenia nr 142/2011 (załącznik VIII Rozdział I pkt 1, pkt 3 oraz rozdział II). W kontrolowanym gospodarstwie miejsce do przechowywania padłych w gospodarstwie zwierząt, nie spełniało wymogów określonych przepisami prawa. Miejscem, gdzie przechowywane były martwe, padłe świnie było pomieszczenie znajdujące się poniżej gruntu, bez podłogi oraz instalacji odprowadzającej ścieki, ze ścianami bez tynku, co uniemożliwiało zachowanie czystości oraz przeprowadzenie niezbędnej dezynfekcji. Pomieszczenie takie bez wątpienia nie spełniało ww. wymogów oraz stanowiło źródło zagrożenia epizootiologiczne dla przetrzymywanych na fermie zwierząt. Uzasadniając natomiast uchylenie decyzji PLW w [...] z [...] sierpnia 2018 r., co do jej pkt 2 i umorzenie w tym zakresie postępowania organu I instancji, WLW podał, że na podstawie przedstawionych przez J.S. dokumentów (zestawienie dotyczące odbioru padłych sztuk i daty ich odbioru) oraz przekazania do gospodarstwa kontenera, już po wydaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji, tj. w [...] września 2019 r., powyższe było wystarczające dla spełnienia nakazu zawartego w pkt 2 decyzji, pod warunkiem zachowania zasad przekazywania sztuk padłych do zakładu utylizacyjnego czyli utrzymania aktualnie obowiązujących i deklarowanych zasad odbioru. Zmiana stanu faktycznego już po wydaniu decyzji i wykonanie obowiązku przez stronę w toku postepowania odwoławczego powoduje bezprzedmiotowość postępowania w tym zakresie. Za nieprawdziwy uznał też WLW zarzut odwołującej, że wcześniejsze kontrole organu I instancji akceptowały sposób składowania i gromadzenia martwych sztuk. Jak wynika bowiem z przedłożonej dokumentacji PLW w latach 2013 - 2017 nie dokonywał oceny składowania martwych świń w siedzibie stada J.S. W tym zakresie nie były prowadzone kontrole i w związku z tym brak jest protokołów z w/w lat. Kontrola doraźna w gospodarstwie w dniu [...] lipca 2017 r. została przeprowadzona w związku ze skargą na nieprawidłowości przy zagospodarowywaniu gnojowicy. Podczas kontroli sprawdzono sposób gromadzenia i przechowywania oraz postępowanie z obornikiem i gnojowicą powstającą w gospodarstwie. W związku z ukierunkowaniem tej kontroli na zagadnienia związane z zagospodarowywaniem gnojowicy, nie weryfikowano sposobu postępowania ze składowaniem martwych zwierząt. Dalej WLW wyjaśnił, iż w świetle art. 8 ust.1 pkt 1-3 w zw. z art. 1 pkt 1 lit. n u.o.z.z. adresatem nakazów może być jedynie podmiot prowadzący działalność nadzorowaną, a podmiotem tym jest J.S., gdyż prowadzi działalność polegającą na utrzymywaniu zwierząt gospodarskich, w celu umieszczania na rynku tych zwierząt lub produktów pochodzących z tych zwierząt lub od tych zwierząt. Jako podmiot prowadzący tego typu działalność strona ma obowiązek spełniać wymogi określone przepisami, w tym przypadku wymogi określone treścią rozporządzenia nr 1069/2009 i rozporządzenia nr 142/2011. Odnosząc się do oceny zastosowania przez organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, WLW wyjaśnił, iż rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a. Zdaniem organu w tym przypadku wyjątkowo ważny interes społeczny - dobro zwierząt uzasadniało nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż zwierzęta przebywające w pomieszczeniach, w których nie jest utrzymywana czystość przebywają w złych warunkach dobrostanowych. Niezapewnienie w gospodarstwie J.S. właściwych warunków sanitarno-higienicznych przy gromadzeniu obornika i przechowywaniu martwych świń, poprzez nieprzestrzeganie obowiązujących przepisów, uzasadniało zatem nadanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. takiego rygoru. Zdaniem organu II instancji, PLW wydając decyzję oraz podejmując czynności kontrolne, działał na podstawie przepisów prawa i zgodnie z nimi, oraz w celu wyeliminowania w gospodarstwie strony niezgodności stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w dniach [...] sierpnia 2018 r. Za nieprawdziwe również WLW uznał twierdzenia odwołującej, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2018 r. została przekazana do podpisania przed protokołem kontroli nr [...], albowiem z adnotacji umieszczonej na decyzji wynika, że tak jak strona wcześniej odmówiła podpisania protokołu kontroli, tak też odmówiła podpisania doręczenia decyzji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której nie zgodziła się ze stanowiskiem organu I instancji. Podała, że przeprowadzane wielokrotnie w jej gospodarstwie kontrole nie wykazywały żadnych nieprawidłowości i nagle po kontroli w dniu [...] sierpnia 2018 r. organ I instancji natychmiast zamknął produkcję świń, nie umożliwiając stronie usunięcia stwierdzonych podczas kontroli uchybień. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z zawartą w niej argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja WLW utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w zakresie punktu 1 - nakazującego zapewnić warunki sanitarno-higieniczne składowania obornika pochodzącego od świń utrzymywanych gospodarstwie skarżącej, będącego ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego w wydzielonym miejscu, tak by nie stwarzał on zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz uchylająca decyzję organu I instancji w zakresie punktu 2 - nakazującego zapewnić warunki sanitarno-higieniczne składowania zwłok martwych świń utrzymywanych w gospodarstwie tj. gromadzić je w nowych zaplombowanych opakowaniach lub zakrytych, szczelnych kontenerach zapewniających możliwość poddania ich oczyszczeniu i dezynfekcji i umarzająca postępowanie pierwszej instancji. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie nakazów nałożonych na skarżącą znajdowało podstawę w przepisach u.o.z.w. oraz w rozporządzeniu nr 1069/2009. Według art. 8 ust. 1a pkt 3 u.o.z.z. powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji nakłada na przedsiębiorstwo lub zakład obowiązek usunięcia nieprawidłowości, o którym mowa w art. 46 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1069/2009. Powyższy przepis rozporządzenia nr 1069/2009 stanowi, że jeżeli w wyniku kontroli urzędowych i nadzoru przeprowadzanych przez właściwy organ zostanie ujawnione, że nie jest spełnione przynajmniej jedno wymaganie niniejszego rozporządzenia, właściwy organ podejmuje odpowiadanie działanie. Właściwy organ w szczególności, w zależności od charakteru i wagi nieprawidłowości oraz od ewentualnego ryzyka dla zdrowia ludzi i zwierząt, nakłada specjalne obowiązki na przedsiębiorstwa lub zakłady w celu usunięcia istniejących nieprawidłowości. Jak stanowi natomiast art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009, podmioty gromadzą, określają i przewożą produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego (w niniejszej sprawie obornik pochodzący od świń) bez nieuzasadnionej zwłoki, w warunkach, które zapobiegają powstaniu zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżąca prowadzi działalność nadzorowaną w rozumieniu art. 1 pkt 1 lit. n) u.o.z.z. Prowadzi bowiem ona gospodarstwo zajmujące się hodowlą trzody chlewnej. [...] sierpnia 2018 r. PLW podczas kontroli doraźnej przeprowadzonej w gospodarstwie w [...], stwierdził, że obornik z chlewni wywożony jest na miejsce znajdujące się w pobliżu budynków. W przypadku chlewni nr 1 miejsce to znajduje się za budynkiem (obornik był przykryty słomą). W chlewni nr 2 miejsce składowania obornika znajduje się przy wejściu do budynku, w chlewni nr 3 za budynkiem a w chlewni nr 4 przy wejściu do budynku. W trakcie kontroli stwierdzono również problem z odbieraniem gnojowicy przez zastosowany system w budynkach inwentarskich. Stwierdzono zatkane odpływy oraz odchody zajmujące korytarz pomieszczenia. Jak już wyżej wskazano, podmioty gromadzą produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego w warunkach, które zapobiegają powstawaniu zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt (art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009). Skoro zatem – jak ustalił organ I instancji – obornik nie jest składowany w wydzielonym miejscu (w obiektach nr 2 i 4 przy wejściu do budynku a w obiektach nr 1 i 3 bezpośrednio za budynkami) a zatem w miejscach nieprzygotowanych i nieprzystosowanych do składowania obornika bez przygotowanego do tego podłoża i ścian - zasadnie uznano, że obornik w gospodarstwie skarżącej składowany jest (gromadzony) w sposób nie zapewniający warunków sanitarno-higienicznych a więc w sposób niezgodny z przepisami. Należy podkreślić, iż przytoczone wyżej naruszenia odnoszą się do wymagań weterynaryjnych, które mają na celu ochronę zdrowia publicznego oraz zdrowia zwierząt. Stąd stosowanie się do tych wymogów przez prowadzących działalność nadzorowaną jest istotne z puntu widzenia higieniczno-sanitarnego, mając zapobiegać powstawaniu i rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych zwierząt. Powyższe ma szczególnie istotne znaczenie biorąc pod uwagę, iż działalność nadzorowana prowadzona przez skarżącą dotyczy hodowli świń, których dotyczy potencjalne zagrożenie wystąpienia choroby Aujeszky’ego czy choroby zakaźnej zwierząt - afrykańskiego pomoru świń (ASF). Zdaniem Sądu materiał dowodowy w sprawie został prawidłowo i w sposób wyczerpujący zebrany i nie budzi wątpliwości. Z kolei organy w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy dokonały prawidłowych ustaleń, które przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa uzasadniały wydanie skarżonych decyzji, gdyż nałożony na skarżącego nakaz zapewnienia warunków sanitarno-higieniczne składowania obornika pochodzącego od świń utrzymywanych w gospodarstwie skarżącej, będącego ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego w wydzielonym miejscu, tak by nie stwarzał on zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt, mieści się w zakresie kompetencji przyznanych powiatowemu lekarzowi weterynarii w związku z realizacją ustawowego obowiązku zwalczania chorób zakaźnych zwierząt. Zdaniem Sądu prawidłowe jest także rozstrzygnięcie organu odwoławczego w zakresie uchylenia decyzji organu I instancji w części, tj. w pkt 2 i w tym zakresie umorzenie postępowania pierwszej instancji. Skoro bowiem po wydaniu decyzji przez organ I instancji nastąpiła zmiana stanu faktycznego – skarżącej został przez zakład utylizacyjny przekazany kontener o pojemności wystarczającej do spełnienia nakazu zawartego w punkcie 2 decyzji organu I instancji, postępowanie w zakresie nakazania składowania zwłok martwych świń utrzymywanych w gospodarstwie skarżącej w nowych zaplombowanych opakowaniach lub zakrytych, szczelnych kontenerach zapewniających możliwość poddania ich oczyszczeniu i dezynfekcji, stało się bezprzedmiotowe. Zasadnie także organ I instancji – na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. – nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, spełnione zostały bowiem przesłanki z tego przepisu. Zgodnie z jego treścią nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest możliwe w sytuacji, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W okolicznościach sprawy zastosowanie rygoru z art. 108 § 1 k.p.a. uzasadnione było z uwagi na ważny interes społeczny tj. ochronę dobra i zdrowia zwierząt oraz uniknięcie ryzyka pojawienia się i ewentualnego rozprzestrzenienia się choroby zakaźnej wśród zwierząt, w tym ASF. Z przedstawionych względów Sąd uznał, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło