II SA/Go 147/17

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-04-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony, nawet jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej, a zwolnienie z opłat sądowych nie wyklucza potrzeby ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
M.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, korzysta z pomocy społecznej i otrzymał w marcu 2017 r. kwotę 700 zł. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania, która dotyczyła dodatku mieszkaniowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Dnia 13 kwietnia 2017 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek M.B. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów ustanowienia i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. M.B. oświadczył, że w marcu 2017 r. otrzymał z pomocy społecznej kwotę 700 zł z przeznaczeniem na zakup żywności i leków oraz z tytułu bezrobocia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy zauważyć, że przedmiotem skargi M.B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r., uchylająca postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] października 2015 r., którą to decyzją uchylono decyzję organu I instancji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. h p.p.s.a.) skarżący z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej M.B. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący systematycznie korzysta z pomocy społecznej. Z tego tytułu w marcu 2017 r. otrzymał łącznie kwotę 700 zł. Nadto z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy umarza się. Z uwagi na fakt, iż skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit h p.p.s.a., należy stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło