II SA/Go 15/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2008 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. A.B. w złożonej skardze do tut. Sądu zawarł również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 10 stycznia 2008 r. wniosek o prawo pomocy został złożony na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżący między innymi podał, że jego dochód z tytułu zatrudnienia uzyskuje dochód w wysokości 4200 zł (brutto), posiada oszczędności w kwocie 5.000 zł, jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej (107 ha). W uzupełnieniu złożonego wniosku A.B. przedstawił ponoszone wydatki a także zeznanie podatkowe za 2006 r. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy wskazać skarżącemu, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. W niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, aby zachodziły okoliczności przemawiające za przyznaniem A. B. prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Wpis od wniesionej przez skarżącego skargi jest stały i wynosi 200 zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Należy wskazać, że skarżący posiada oszczędności w kwocie 5.000 zł, z tytułu zatrudnienia w spółce osiąga dochód w kwocie 2.960 zł (netto). Należy pamiętać, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadany majątek. Z formularza PPF wynika, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej (107 ha) oraz nieruchomości zabudowanej. Jak już wyżej wskazano, prawo pomocy może być przyznane wyłącznie osobom, które nie posiadają jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłyby pokryć koszty postępowania sądowego (koszty sądowe, wynagrodzenie pełnomocnika). Reasumując należy uznać, że wniosek A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.