II SA/Go 150/12

Dnia 14 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] listopada 2011r. D.B. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na działanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie braku przyznania pomocy w formie pieniężnej w okresie przedświątecznym. Po zapoznaniu się z powyższą skargą, pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając m.in. na podstawie art. 19 w związku z art. 228, 229 pkt 3 i art. 231 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło, iż jest organem niewłaściwym do rozpatrzenia tego rodzaju skargi, po czym przekazało ją do rozpatrzenia Radzie Miasta jako organowi właściwemu. Pismem z dnia [...] grudnia 2011r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o doręczenie pisemnego zawiadomienia o sposobie załatwienia powyższej skargi przez Radę Miasta. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało stronę, iż przedmiotowa skarga została przesłana do rozpoznania według właściwości radzie Miasta i na tym etapie zakończyło się postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Wszelkie pytania o załatwienie sprawy należy kierować do organu właściwego, tj. Rady Miasta. Na powyższe pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem oraz zarzucając, że nie wnosi ono (podobnie jak inne pisma Kolegium) żadnych nowych okoliczności do spraw zgłaszanych przez skarżącą, stanowi przejaw biurokracji i zostało sporządzone jedynie z myślą o Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżone pismo nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 4) mają charakter publicznoprawny oraz 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Skierowane do skarżącej pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu. Na marginesie należy jedynie zauważyć, że jeśli zdaniem skarżącej Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie wykonuje swoich ustawowych zadań, np. dopuszczając się bezczynności w odniesieniu do wniosku skarżącej o udzielenie pomocy społecznej w związku z okresem świątecznym, może w tym zakresie wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność tego organu administracji publicznej, jednakże wnosząc uprzednio zażalenie na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia, tj. w tym przypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego.