II SA/Go 150/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić skargę. M.O. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Decyzją z dnia [...] września 2016r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności opisanej powyżej decyzji Burmistrza. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku M.O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało decyzje organu I instancji w mocy. Pismem z dnia [...] stycznia 2017r. Gmina, reprezentowana przez Burmistrza zastępowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. domagając się uchylenia w całości decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o odrzucenie skargi Gminy z uwagi na brak legitymacji skargowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Kwestia legitymacji skargowej organu administracji publicznej była przedmiotem rozważań przedstawicieli nauki prawa oraz była poruszana w orzecznictwie sądów. Przytoczyć można pogląd, że organy administracji publicznej nie mogą skutecznie wszczynać postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie sądowoadministracyjne "nie może również zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji, przykładowo przez organ wyższego stopnia. Organy te nie mogą posiadać uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, ani też postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej" (zob. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, s. 103). Sąd w niniejszej sprawie pogląd ten przyjmuje, co prowadzi do wniosku, że postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, których działalność ma podlegać kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny. Nadto Sąd zwraca uwagę, że w uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 (opubl.: ONSA 2003, z. 4, poz. 115) przyjęto, iż powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Pogląd ten powielono w niedawno podjętej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15 (opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.), dotyczącej legitymacji procesowej powiatu. Zauważyć również należy, że dopuszczenie do skutecznego złożenia skargi do sądu przez organ I instancji w postępowaniu zwykłym, doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej (organ pierwszej instancji i organ wyższego stopnia orzekający co do nieważności decyzji), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości decyzji Burmistrza. Takie ukształtowanie strony podmiotowej postępowania sądowoadministracyjnego stanowiłoby swoiste wypaczenie istoty tego postępowania, które w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną ma służyć sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w układzie obywatel-organ, a nie rozstrzyganiu napięć między organami administracji publicznej różnych instancji. Z uwagi na powyższe Sąd uznał skargę Gminy - reprezentowanej przez Burmistrza za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak sentencji.