II SA/Go 153/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant Ewa Siudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. przy udziale —————— sprawy ze skargi A.H. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły z dnia [...]r.,nr [...], 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego W.T. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. - 1 - Sygn. akt II SA/Go 153/06 U Z A S AD N I E N I E Decyzją administracyjną z [...] listopada 2005r. Nr [...] Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły odmówiła A.H. przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2005/2006. Organ odmówił przyznania stypendium socjalnego, albowiem miesięczna wysokość dochodu w rodzinie A.H. wyliczona zgodnie z przepisami Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Wyższej Szkoły z [...] października 2005r. wynosi 853,66 zł i przekracza miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta (określoną w Zarządzeniu Rektora z [...] października 2005r. nr [...]) uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, wynoszącą 569 zł. Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziła się A.H. i złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wskazała, że nie zgadza się z tym, aby do jej dochodu doliczać dochody matki, która od około 15 lat mieszka na terenie Niemiec i z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły decyzją z [...] stycznia 2006r. Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Odwoławcza Komisja Stypendialna wskazała, że Zarządzeniem nr [...] z [...] października 2005r. Rektor ustalił miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne w roku akademickim 2005/2006 na kwotę 569 zł. Komisja Stypendialna do wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie studentki przyjęła jej dochody za 2004r. w wysokości 885,72 zł oraz dochody jej matki J.P. za 2004r. w wysokości 10.033,05 Euro netto, co w przeliczeniu na PLN według kursu podanego przez NBP na dzień 14.11.2005r. tj. dzień rozpatrzenia wniosku dało kwotę 40.090,061 zł. Tak więc miesięczna wysokość dochodu w rodzinie A.H. wyliczona zgodnie z przepisami Regulaminu wynosiła 853,66 zł netto i przekraczała wysokość dochodu uprawniającą studenta o ubieganie się o stypendium socjalne. W ocenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej uwzględnienie w powyższym wyliczeniu dochodów matki studentki było zgodne z § 3 pkt 6 Regulaminu, gdyż brak było podstaw do przyjęcia, że studentka jest samodzielna finansowo. W myśl bowiem § 3 pkt 11 Regulaminu przyjmuje się, że student jest - 2 - samodzielny finansowo, jeżeli on lub jego małżonek spełnia łącznie następujące warunki: a) posiadał stałe źródło dochodów w ostatnim roku podatkowym, b) posiada stałe źródło dochodów w roku bieżącym, c) jego miesięczny dochód w okresach, o których mowa w pkt a i b, nie jest mniejszy od minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników ogłaszanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w ostatnim miesiącu ostatniego roku podatkowego w przypadku dochodu studenta z ostatniego roku podatkowego i obowiązującego w miesiącu złożenia wniosku o przyznanie stypendium, d) nie złożył oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami bądź z jednym z nich. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż A.H. nie posiadała stałego źródła dochodów w 2004r. oraz w 2005r. Decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły stała się przedmiotem skargi A.H. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na trudną sytuację na rynku pracy postanowiła podnieść swoje kwalifikacje i rozpoczęła studia. W ocenie skarżącej ustawa w oparciu o którą działali urzędnicy i wydali krzywdzącą ją decyzję ma na celu eliminować osoby zatajające rzeczywiste dochody. Ponadto ustawa ta poprzez swoje twarde reguły odbiera prawo pomocy osobom faktycznie potrzebującym i jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Skarżąca wskazała ponadto, że w obecnej chwili jej przyszłość stoi pod znakiem zapytania. Zaległości w opłatach czesnego grożą jej skreśleniem z listy studentów a odebranie prawa do stypendium socjalnego uniemożliwia kontynuację studiów. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się uzasadniona. W myśl art. 207 ust. 4 ustawy z 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz.U. z 2005r. Nr 164, poz. 1365), do decyzji podjętych przez komisję stypendialną - 3 - i odwoławczą komisję stypendialną stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego. W sprawie niniejszej ma zatem zastosowanie kodeks postępowa- nia administracyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Wyższej Szkoły z [...] października 2005r. Zgodnie z art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, regulamin ten ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Określone powinny być w nim szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta. Biorąc zatem pod uwagę treść art. 207 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym w sprawach dotyczących przyznania stypendium socjalnego stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, oraz treść art. 186 ust. 1 ustawy, który stanowi, że w regulaminie określa się sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta, należy uznać, że treść § 3 ust. 12 Regulaminu z 19.10.2005r.,(zgodnie z którym ciężar udowodnienia posiadania samodzielności finansowej spoczywa na studencie), jest niezgodny z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, którymi jest związany Sąd. Skoro więc postępowanie w sprawie przyznania stypendium socjalnego jest prowadzone na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, to oznacza to, że organy rozpoznające taką sprawę obowiązane są stosować w postępowaniu przepisy tego kodeksu, w tym zwłaszcza art. 7 i art. 77 § 1 kpa – nakładające na organy administracji obowiązek wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu na mocy tych przepisów obciąża organ administracyjny. Nie może on być przerzucany na stroną postępowania – domagającą się przyznania stypendium socjalnego. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika, że skarżąca do wniosku z [...] września 2005r. o przyznanie stypendium socjalnego dołączyła kopię wyroku rozwodowego z [...] marca 2005r. W wyroku tym Sąd zasądził od J.H. kwotę 300 zł na utrzymanie małoletniego syna skarżącej. Skoro zatem rozwiązanie małżeństwa nastąpiło w dniu [...] marca 2005r., organ I instancji w trybie art. 64 § 2 kpa powinien wezwać skarżącą do wykazania tego, czy w 2004r. - 4 - mąż skarżącej posiadał stałe źródło dochodów. Jest to bowiem zgodnie z art. 179 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, oraz § 3 pkt 11 Regulaminy, który stanowi powtórzenie obowiązujących w tym zakresie regulacji ustawowych, jeden z warunków do ustalenia, czy student jest samodzielny finansowo. Organy obu instancji tego nie uczyniły. Uznać zatem należy, że naruszone zostały przepisy postępowania a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzyskanie przez skarżącą w 2005r. wyroku rozwodowego i alimentów na dziecko w kwocie 300 zł miesięcznie oznacza, że skarżąca posiadała stałe źródło dochodów w 2005r. Należy także wskazać, że w dniu [...] lutego 2005r. skarżąca zawarła umowę o pracę na czas nieokreślony ze spółką DCP z wynagrodzeniem 1800 zł. Tej okoliczności organy administracyjne w ogóle nie wzięły pod uwagę. Mając na uwadze te okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. z 2002r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). M. Ruszyński I. Fornalik J. Brzezińska II SA/Go 153/06 Zarządzenie Dnia, 8 sierpnia 2006r. 1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć : - pełnomocnikowi skarżącej, - pełnomocnikowi organu administracyjnego. 2. Za 30 dni. As. WSA Michał Ruszyński