II SA/Go 154/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.U. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 marca 2011 r., J.U. został wezwany do uiszczenia wpisu do wniesionej skargi w wysokości 500 zł. W wyznaczonym terminie (dnia 4 kwietnia 2011 r.) do sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że posiada na utrzymaniu żonę i dwójkę dzieci a dochód z tytułu emerytury wynosi 2.281 zł (netto). Skarżący przedstawił rachunki dokumentujące ponoszone wydatki związane z eksploatacją nieruchomości (czynsz - 416 zł, energia elektryczna -82 zł, gaz -50 zł, podatek od nieruchomości – 50 zł). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że wniosek J.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy. Należy wskazać, że skarżący pobiera emeryturę w wysokości 2.281 zł (netto). J.U. posiada dwójkę dzieci a jego żona nie pracuje. Z przedłożonej dokumentacji wynika również, że J.U. uległ wypadkowi. Z tego tytułu skarżący ponosi wydatki na zakup niezbędnych lekarstw. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący nie posiada istotnych środków pieniężnych, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego (saldo na dzień [...] kwietnia 2011 r. wynosiło 80,64 zł). W świetle zasad doświadczenia życiowego uzasadniony jest wniosek, że uzyskiwane środki pozwalają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącego. Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego odnośnie braku oszczędności oraz wartościowych rzeczy ruchomych. Z tych względów uznano, że wniosek J.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.