II SA/Go 157/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-04-26
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzone nieprawidłowości w prowadzeniu dokumentacji ośrodka szkolenia kierowców oraz wystawianiu zaświadczeń o ukończeniu szkolenia, a także stosowanie niezgodnych ze wzorem dokumentów, stanowią rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej, uzasadniające zakaz prowadzenia działalności i skreślenie z rejestru?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie rozważyły w wystarczający sposób, czy stwierdzone uchybienia mają charakter kwalifikowany – rażący – w myśl przepisów ustawy o kierujących pojazdami. W szczególności, sąd wskazał na błędną interpretację pojęcia "wielokrotnie" oraz na brak analizy wagi naruszeń w kontekście celowościowym i systemowym przepisów. W związku z tym, zaskarżone decyzje zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zakazie wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców i skreśleniu z rejestru, wydanej wobec stwierdzonych przez organy administracji nieprawidłowości w prowadzeniu dokumentacji szkoleniowej, stosowaniu niezgodnych ze wzorem dokumentów oraz wystawianiu zaświadczeń o ukończeniu szkolenia niezgodnie ze stanem faktycznym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i nieprawidłową wykładnię pojęcia "wielokrotnie".Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M.L.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców oraz skreślenia z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M.L.-S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Działając na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 45 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 45 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978), Prezydent Miasta wydał dnia [...] sierpnia 2017 r. decyzję, którą orzekł zakaz wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców przez przedsiębiorcę M.L.-S., prowadzącą działalność pod firmą M M.L.-S., ul. [...]. Jednocześnie organ skreślił wskazanego przedsiębiorcę z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców, wpisanego pod numerem [...], numer ewidencyjny [...].
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniach [...] kwietnia 2017 r. przeprowadził kompleksową kontrolę ośrodka szkolenia kierowców M.L.-S., obejmującą okres działalności od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli podpisanym w dniu [...] maja 2017 r. przez kontrolujących oraz osobę upoważnioną przez kontrolowanego - kierownika ośrodka M.S.. Nie wniesiono uwag ani zastrzeżeń co do dokonanych ustaleń i utrwalonego w protokole stanu faktycznego. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych, na podstawie dokumentacji w postaci kart przeprowadzonych zajęć, książki ewidencji osób szkolonych oraz arkuszy przebiegu egzaminu wewnętrznego z części praktycznej organ stwierdził:
1) nieusunięcie naruszeń warunków wykonywania działalności gospodarczej
w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców w wyznaczonym przez starostę terminie tzn. niewykonanie wydanych w dniu [...] maja 2016 r. zaleceń pokontrolnych dotyczących:
a) dokonywania wszystkich niezbędnych wpisów w książce ewidencji osób szkolonych, która musi w pełni odzwierciedlać liczbę, rodzaj, czas oraz zakres prowadzonych szkoleń w ośrodku w stosunku do każdego kursanta:
Stwierdzono nieprawidłowości:
- poz. nr 149 - wpisano zrealizowanie 31 godzin zajęć praktycznych, a zgodnie
z kartą przeprowadzonych zajęć zrealizowano 30 godzin. Wpisana w karcie 31 godzina jest to egzamin wewnętrzny z części praktycznej.
- poz. nr 152 - wpisano zrealizowanie 40 godzin zajęć praktycznych, a zgodnie
z kartą przeprowadzonych zajęć zrealizowano 30 godzin. Wpisana w karcie 31 godzina jest to egzamin wewnętrzny z części praktycznej.
- poz. nr 161 - wpisano zrealizowanie 31 godzin zajęć praktycznych, a zgodnie
z kartą przeprowadzonych zajęć zrealizowano 30 godzin. Wpisana w karcie 31 godzina jest to egzamin wewnętrzny z części praktycznej.
b) dokładnego, prawidłowego i rzetelnego prowadzenia dokumentacji z egzaminów wewnętrznych, przede wszystkim w zakresie wypełniania arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu, który musi odzwierciedlać rzeczywisty przebieg egzaminu oraz zawierać uzupełnione wszystkie pola zgodnie ze wzorem, w szczególności dotyczące potwierdzenia sprawdzenia i ocenienia wszystkich umiejętności weryfikowanych w czasie egzaminu państwowego z części praktycznej:
Stwierdzono nieprawidłowości: brak zaznaczenia dokonania oceny zadania nr 13 "przejazd przez torowisko tramwajowe i kolejowe" - poz. nr 161 i 169 oraz zadania
nr 12 "zawracanie" - poz. 169,
c) prawidłowości dokumentu zawierającego informacje o przeprowadzonych kursach w zakresie dotyczącym poprzedniego roku, przedkładanego na podstawie art. 27 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, który musi odzwierciedlać stan dokonanych czynności zgodnie z rzeczywistością (stanem faktycznym). Wprowadzenie takiej procedury przy dokonywaniu obliczeń, aby nie doszło do powstania rozbieżności w przekazywanych danych z zapisami w książce ewidencji osób szkolonych:
Stwierdzono nieprawidłowości: liczba kandydatów na kierowców objętych szkoleniem podstawowym (data rozpoczęcia od [...].01.2016r. - do [...].12.2016r.) - nieprawidłowa (zliczono 26 osób). Liczba wydanych zaświadczeń o ukończeniu szkolenia podstawowego - nieprawidłowa (zliczono 27 wydanych zaświadczeń).
d) sprawowania stałego, rzetelnego i dokładnego nadzoru przez kierownika ośrodka lub osobę przez niego upoważnioną (wyznaczoną) w zakresie prawidłowego wypełniania i prowadzenia dokumentacji ze szkolenia, w szczególności z egzaminów wewnętrznych i ich przeprowadzania oraz prawidłowego wykonywania obowiązków wskazanych w ustawie.
e) uzupełnienia w sposób rzetelny i pełny przez osoby prowadzące szkolenie, kierownika ośrodka, wiedzy odnoszącej się do zasad i warunków prowadzenia szkolenia, w szczególności zawartych w aktach prawnych aktualnie regulujących proces szkolenia kandydatów ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
2) rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców poprzez wielokrotne prowadzenie szkolenia w sposób niezgodny z wymaganymi warunkami przeprowadzania zajęć, tzn.:
a) dziesięciokrotne (10) stosowanie w czasie szkolenia osób wpisanych pod poz. 147, 148, 149, 150, 152, 153, 154, 155, 156, 157 kart przeprowadzonych zajęć niezgodnych ze wzorem obowiązującym w okresie od dnia [...] marca 2016 r. do dnia [...] października 2016 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury
i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających
się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (Dz. U. z 2016 r. poz. 280).
b) dziewiętnastokrotne (19) wykorzystywanie w czasie przeprowadzania egzaminu wewnętrznego z części praktycznej dla osób wpisanych pod poz. 147, 148, 149, 150, 152, 154, 155, 156, 157, 158, 160, 161, 163, 164, 165, 166, 167, 168, 169 arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy, niezgodnego ze wzorem wskazanym w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania, uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r., poz. 232 ze zm.).
c) dwukrotne (2) przeprowadzenie egzaminu wewnętrznego z części praktycznej dla kursantów (poz. 148 i 155), którzy uzyskali wynik negatywny z pierwszego egzaminu wewnętrznego z części praktycznej, bez zrealizowania dalszego zakresu szkolenia niezbędnego do uzyskania wszystkich umiejętności (po pierwszym egzaminie), co stanowi naruszenie § 21 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (Dz. U. z 2016 r. poz. 280, ze zm.), zgodnie z którym, w przypadku zakończenia egzaminu wewnętrznego
z wynikiem negatywnym instruktor prowadzący ustala wraz z osobą szkoloną, na podstawie wypełnionego arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu wewnętrznego, dalszy zakres szkolenia niezbędny do uzyskania wszystkich umiejętności.
3) wielokrotnego (5) wystawienia niezgodnie ze stanem faktycznym zaświadczenia
o ukończeniu szkolenia dla kursantów: M.S. (poz. nr 147), E.G. (poz. nr 154), M.K. (poz. nr 155), M.P. (poz. nr 157), B.N. (poz. nr 161):
Stwierdzone nieprawidłowości:
- wydano zaświadczenie o ukończeniu szkolenia (zaktualizowano profil kandydata na kierowcę) dla kursanta M.S. (poz. nr 147), w którym wpisano zrealizowanie 32 godzin zajęć praktycznych, a zgodnie z książką ewidencji osób szkolonych oraz kartą przeprowadzonych zajęć przeprowadzono 30 godzin.
- wydano zaświadczenie o ukończeniu szkolenia (zaktualizowano profil kandydata na kierowcę) dla kursanta E.G. (poz. nr 154), w którym wpisano zrealizowanie 31 godzin zajęć praktycznych, a zgodnie z książką ewidencji osób szkolonych oraz kartą przeprowadzonych zajęć przeprowadzono 30 godzin oraz datę zakończenia wpisano [...] października 2016r., a zgodnie z arkuszem egzaminu wewnętrznego w dniu [...] października 2016 r. odbył się egzamin z części praktycznej.
- wydano zaświadczenie o ukończeniu szkolenia (zaktualizowano profil kandydata na kierowcę) dla kursanta M.K. (poz. nr 155), w którym wpisano zrealizowanie 40 godzin zajęć praktycznych, a zgodnie z książką ewidencji osób szkolonych oraz kartą przeprowadzonych zajęć przeprowadzono 30 godzin oraz datę zakończenia wpisano [...] października 2016 r., a zgodnie z arkuszem egzaminu wewnętrznego w dniu [...] listopada 2016 r. odbył się egzamin z części praktycznej, a po egzaminie wew. potwierdzono przeprowadzenie 1 godziny zajęć praktycznych.
- wydano zaświadczenie o ukończeniu szkolenia (zaktualizowano profil kandydata na kierowcę) dla kursanta M.P. (poz. nr 157), w którym wpisano zrealizowanie 31 godzin zajęć praktycznych, a zgodnie z książką ewidencji osób szkolonych oraz kartą przeprowadzonych zajęć przeprowadzono 30 godzin. Błędna data zakończenia szkolenia.
- wydano zaświadczenie o ukończeniu szkolenia (zaktualizowano profil kandydata na kierowcę) dla kursanta B.N. (poz. nr 161), w którym wpisano zrealizowanie 31 godzin zajęć praktycznych, a zgodnie z kartą przeprowadzonych zajęć przeprowadzono 30 godzin. Jako instruktora prowadzącego wpisano numer [...], a zgodnie z książką ewidencji osób szkolonych oraz kartą przeprowadzonych zajęć instruktorem prowadzącym był nr [...] (przeprowadził 20 godzin zajęć praktycznych).
W złożonych w dniu 26 maja 2017 r. wyjaśnieniach pokontrolnych kierownik ośrodka nie zaprzeczył wystąpieniu wskazanych wyżej nieprawidłowości. Potwierdził, że dokumentacja ze szkolenia odzwierciedla stan faktyczny ze szkolenia i nie jest
w stanie wyjaśnić rozbieżności w dokumentacji i wydanych zaświadczeniach
o ukończeniu szkolenia podstawowego.
Dalej organ podał, że w dniu 11 sierpnia złożono w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta pismo, do którego załączono oświadczenia kursantów (19), odnoszące się do nieprawidłowości wskazanych w protokole kontroli i wniosek
o przeprowadzenie z nich dowodu na okoliczność zgodnego z prawem prowadzenia zajęć oraz jedno oświadczenie instruktora. Organ podkreślił, że w oświadczeniach powołuje się na rozporządzenie z dnia 27 października 2005 r. (Dz. U. z 2005 r., Nr 217, poz. 1834 z późn. zm.). Kontrola obejmowała okres działalności od dnia
[...] lutego 2016 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r., a rozporządzenie zostało uchylone (przestało obowiązywać) w dniu 19 stycznia 2013 r. Z uwagi na tak rażący błąd
w złożonych oświadczeniach zobowiązano kierownika ośrodka szkolenia kierowców do przedłożenia oświadczenia (wyjaśnienia), w którym wskazuje, jaka podstawa programowa obowiązywała w czasie prowadzonych szkoleń (oświadczenie z dnia
[...] sierpnia 2017 r.). Zdaniem Prezydenta okoliczność szkolenia kursantów zgodnie albo niezgodnie z programem szkolenia nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Z uwagi na to pierwsza część oświadczeń jest bezprzedmiotowa (bez znaczenia w prowadzonym postępowaniu), ponieważ w żaden sposób nie odnosi
się do stwierdzonych naruszeń. Taki sam charakter ma wniosek o ewentualne przesłuchanie świadków na okoliczność zgodnego z prawem prowadzenia szkolenia. W dalszej kolejności organ I instancji wskazał, że w dwóch przypadkach zostało potwierdzone przez kursantów w złożonych oświadczeniach, iż po wyniku negatywnym z egzaminu wewnętrznego nie było dalej kontynuowane szkolenie, tylko od razu przeprowadzono następny egzamin wewnętrzny z części praktycznej, co stanowi naruszenie obowiązujących przepisów. Ponadto pięć przedłożonych oświadczeń potwierdza ustalenia organu administracji, co do niezgodności danych zawartych w wydanych zaświadczeniach o ukończeniu szkolenia ze stanem faktycznym. W pozostałym zakresie treść oświadczeń również nie dotyczy spraw objętych postępowaniem. Oświadczenia nie mają wpływu na poczynione ustalenia
i podstawy prowadzonego postępowania w zakresie niewykonania zaleceń pokontrolnych oraz stosowania niewłaściwych dokumentów w czasie szkolenia, ponieważ wskazane zagadnienia dotyczą wyłącznie obszaru związanego
z prowadzeniem (zarządzaniem) ośrodka szkolenia kierowców. Wymienione obowiązki spoczywają tylko na ośrodku szkolenia kierowców.
Następnie organ przytoczył treść przepisów mających, jego zdaniem, zastosowanie w sprawie, tj. art. 43 ust. 1 pkt 4, art. 45 ustawy z dnia 5 stycznia
2011 r. o kierujących pojazdami, a następnie podał, że w czasie przeprowadzonej kontroli kompleksowej ośrodka szkolenia kierowców stwierdzono niewykonanie wydanych w dniu [...] maja 2016 r. zaleceń pokontrolnych. Niewykonanie zaleceń pokontrolnych stanowi nieusunięcie naruszeń warunków i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców w wyznaczonym przez starostę. Podstawą wydanych zaleceń były regulacje zawarte w ustawie
o kierujących pojazdami oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (Dz. U. z 2016 r. poz. 280 ze. zm.).
Dalej organ, powołując się na stosowne przepisy wskazał, że ośrodek szkolenia kierowców przed przyjęciem na szkolenie podstawowe lub szkolenie uzupełniające wydaje osobie szkolonej kartę przeprowadzonych zajęć stosowaną na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych lub tworzy dla niej kartę
w systemie teleinformatycznym ośrodka szkolenia kierowców przed rozpoczęciem szkolenia w części teoretycznej albo praktycznej - jeżeli zakres szkolenia obejmuje wyłącznie zajęcia praktyczne (§ 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia.). Wzór karty przeprowadzonych zajęć stosowanej na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia (§ 6 ust. 6 rozporządzenia). Karta przeprowadzonych zajęć zgodnie z wolą ustawodawcy stanowi jedyne wiarygodne źródło informacji o szkoleniu kandydata na kierowcę. Jest jedynym dokumentem dopuszczonym prawnie do potwierdzenia szkolenia,
a sporządzony w przypisanej formie i zgodnie z obowiązującymi zasadami stanowi dowód na to, co zostało w nich stwierdzone. Obowiązek prowadzenia karty przeprowadzonych zajęć w czasie szkolenia nie podlega jakimkolwiek wątpliwościom: dokonywanie w nich wpisów przed rozpoczęciem i po zakończeniu zajęć przez instruktora i osobę szkoloną. Nie można jednak rozpatrywać wskazanego wymogu w oderwaniu od warunku zgodności wykorzystywanej karty ze wzorem dokumentu ustalonego w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Podobna sytuacja ma miejsce z arkuszem wykorzystywanym w czasie egzaminu wewnętrznego z części praktycznej (§ 21 ust. 8 rozporządzenia). Rozporządzenie
w sprawie szkolenia w sposób jednoznaczny wskazuje, że w trakcie części praktycznej egzaminu wewnętrznego instruktor wypełnia arkusz przebiegu części praktycznej egzaminu wewnętrznego i wyszczególnia w nim błędy popełnione przez osobę szkoloną (ust. 3), który ma być zgodny ze wzorem (ust. 8).
Zdaniem organu liczne stwierdzone błędy w dokumentacji ze szkolenia, zawarte w protokole z kontroli potwierdzają, że nie dokonano uzupełnienia w sposób rzetelny i pełny przez osoby prowadzące szkolenie, kierownika ośrodka, wiedzy odnoszącej się do zasad i warunków prowadzenia szkolenia, w szczególności zawartych w aktach prawnych aktualnie regulujących proces szkolenia kandydatów ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
Przesłanką wydania w niniejszej sprawie decyzji o zakazie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, w ocenie Prezydenta było wielokrotne wystawienie niezgodnie ze stanem faktycznym zaświadczenia o ukończeniu szkolenia. Stan faktyczny został odzwierciedlony w dokumentacji ze szkolenia (karty przeprowadzonych zajęć, książka ewidencji osób szkolonych, arkusz z egzaminu wewnętrznego), co zostało również potwierdzone przez kierownika ośrodka szkolenia kierowców M.S.. Nie stwierdzono żadnych okoliczności mogących mieć wpływ na prawidłowość dokonanych ustaleń.
W odwołaniu od powyższej decyzji profesjonalny pełnomocnik skarżącej M.L.-S. zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania - art. 7 oraz art. 77 k.p.a. - poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego,
2) przepisów postępowania - art. 8 k.p.a. – poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez brak wnikliwego zbadania stanu faktycznego w sprawie objętej dotkliwą sankcją skreślenia z rejestru przedsiębiorców,
3) przepisów postępowania - art. 80 k.p.a - poprzez uznanie za nieprzekonywujące oświadczeń świadków w zakresie indywidualnego szkolenia,
4) przepisów postępowania - art. 75 § 1 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony oraz zawnioskowanych przez stronę świadków na okoliczność prowadzenia szkolenia zgodnie z obowiązującymi przepisami,
5) przepisów prawa materialnego - art. 43 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 2
i pkt 3 oraz art. 45 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r.
o kierujących pojazdami poprzez nieprawidłową wykładnię pojęcia "wielokrotnie" oraz ich zastosowanie pomimo niespełnienia przesłanek w nich przewidzianych.
Mając na uwadze powyższe pełnomocnik wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania względnie
o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,
2) przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony i świadków - kursantów, którzy złożyli pisemne oświadczenie odnoszące się do nieprawidłowości wskazanych w protokole kontroli, tj. p. T., p. G., p. G., p. G., p. K., p. K., p. N., p. P., p. P., p. P.,
p. S., p. S., p. S., p. S., p. B., p. B., p. C., p. D. oraz p. Ł., na okoliczność prowadzenia szkolenia zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że stan faktyczny niniejszej sprawy organ I instancji ustalił wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji zebranej w toku kontroli, z pominięciem złożonych przez stronę wyjaśnień w zakresie stwierdzonych w protokole kontroli nieprawidłowości, złożonych pisemnie przez kursantów strony oświadczeń w przedmiocie nieprawidłowości wskazanych w protokole kontroli, a przede wszystkim bez przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, mimo złożenia przez stronę w tym przedmiocie stosownego wniosku. Organ uznał, że zebrana dokumentacja jest wystarczająca do podjęcia decyzji w przedmiocie zakazu prowadzenia przez M.L.-S. działalności gospodarczej w zakresie ośrodka szklenia kierowców i skreślenia jej z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców.
W ocenie pełnomocnika postępowanie przeprowadzone przez Prezydenta
w niniejszej sprawie, a także treść uzasadnienia wydanej decyzji, godzi w podstawowe zasady wypływające z przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto postępowanie, w którym zapadła zaskarżona decyzja, dotknięte jest wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego. Organ I instancji nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu wystarczającym do jej rozstrzygnięcia. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu I Instancji, że oświadczenia kursantów dyskwalifikuje wskazanie niewłaściwej podstawy programowej. Tym bardziej organ winien podjąć dodatkowe czynności dowodowe (przede wszystkim przesłuchać kursantów w charakterze świadków), w celu ustalenia czy szkolenia były prowadzone w sposób niezgodny z wymaganymi warunkami prowadzenia zajęć. Ponadto opisywane przez organ naruszenia zasadniczo sprowadzają się do drobnych błędów rachunkowych w prowadzonej dokumentacji, które mają być koronnym dowodem na to, że strona dopuściła się w prowadzonej działalności zarzucanych jej nieprawidłowości.
Powołując się na orzecznictwo administracyjne pełnomocnik zarzucił też, że ustalając stan faktyczny organ nie wezwał kursantów, których karty zostały zakwestionowane w postępowaniu, w celu ich przesłuchania w charakterze świadków. Organ miał obowiązek dopuścić zawnioskowany dowód z zeznań świadków na okoliczność czy szkolenie odbywało się zgodnie z wymogami właściwego rozporządzenia i to w trybie rozprawy administracyjnej z uwagi na istniejące wątpliwości w sprawie. Jeśli uzyskany w ten sposób dowód wskazywałby, że zachowano wymogi rozporządzenia, to zarzut prowadzenia dokumentacji z drobnymi błędami pisarskimi, czy rachunkowymi nie stanowiłby podstawy do wydania decyzji zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej.
Ograniczenie dyspozycji dowodowej strony jest tym bardziej nieuzasadnione, że przedmiotem postępowania jest podmiotowe prawo do wykonywania określonego zawodu. Prawo to znajduje umocowanie konstytucyjne, zatem jego pozbawienie - uzasadnione przyczynami wskazanymi w ustawie, wymaga przeprowadzenia wszechstronnego i wnikliwego postępowania dowodowego z zachowaniem wszelkich gwarancji proceduralnych.
Nadto pełnomocnik wskazał, że organ zarzucił stronie wielokrotne wystawienie niezgodnie ze stanem faktycznym zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, jednak ów stan faktyczny ustalił wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji nie konfrontując jej w żaden sposób ze stanowiskiem wyrażonym przez stronę
w złożonych wyjaśnieniach, czy też przesłuchując w charakterze świadków kursantów, na rzecz których podważane zaświadczenia zostały wystawione. Tym samym w ogóle nie ustalił jaki był rzeczywisty stan faktyczny, a pomimo tego uznał, że strona wydawała wadliwe zaświadczenia. Takie postępowanie organu I instancji jest całkowicie niedopuszczalne.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało dnia [...] grudnia 2017 r. decyzję nr [...], którą utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy, na podstawie akt sprawy, w tym protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach [...] kwietnia 2017 r., stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej kontroli prowadzonego przez stronę ośrodka szkolenia kierowców doszło do rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, o których mowa w art. 45 ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz pkt 3 u.k.p. i przepisów art. 45 ust. 1 pkt 2 i 3 tzn. przedsiębiorca nie usunął naruszeń warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców w wyznaczonym przez starostę terminie (pkt 2) oraz rażąco naruszył warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców
(pkt 3). Jak wynika z akt sprawy, w wyniku przeprowadzonej kontroli, na podstawie kart przeprowadzonych zajęć, książki ewidencji osób szkolonych oraz arkuszy przebiegu egzaminu wewnętrznego z części praktycznej przedsiębiorca nie usunął naruszeń warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców w wyznaczonym przez Prezydenta Miasta (art. 45 ust. 1 pkt 2 u.kp.) - nie wykonał wydanych w dniu [...] maja 2016 r. zaleceń pokontrolnych w zakresie uchybień, które szczegółowo omówił w decyzji organ I instancji, tj. w zakresie:
- dokonywania wszystkich niezbędnych wpisów w książce ewidencji osób szkolonych, która musi w pełni odzwierciedlać liczbę, rodzaj, czas oraz zakres prowadzonych szkoleń w ośrodku w stosunku do każdego kursanta,
- dokładnego, prawidłowego i rzetelnego prowadzenia dokumentacji z egzaminów wewnętrznych, przede wszystkim w zakresie wypełniania arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu, który musi odzwierciedlać rzeczywisty przebieg egzaminu oraz zawierać uzupełnione wszystkie pola zgodnie ze wzorem, w szczególności dotyczące potwierdzenia sprawdzenia i ocenienia wszystkich umiejętności weryfikowanych w czasie egzaminu państwowego z części praktycznej,
- prawidłowości dokumentu zawierającego informacje o przeprowadzonych kursach w zakresie dotyczącym poprzedniego roku,
- sprawowania stałego, rzetelnego i dokładnego nadzoru przez kierownika ośrodka lub osobę przez niego upoważnioną w zakresie prawidłowego wypełniania
i prowadzenia dokumentacji ze szkolenia w szczególności z egzaminów wewnętrznych i ich przeprowadzenia oraz prawidłowego wykonywania obowiązków wskazanych w ustawie.
- uzupełnienia w sposób rzetelny i pełny przez osoby prowadzące szkolenie, kierownika ośrodka wiedzy odnoszącej się do zasad i warunków prowadzenia szkolenia, a w szczególności zawartych w aktach prawnych aktualnie regulujących proces szkolenia kandydatów ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
Organ odwoławczy wskazał również na stwierdzono rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, poprzez wielokrotne prowadzenie szkolenia w sposób niezgodny z wymaganymi warunkami prowadzenia zajęć, które zostały szczegółowo omówione w decyzji organu I instancji.
Zdaniem Kolegium ustalony przez organ I instancji stan faktyczny sprawy jest bezsporny i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Ujawnione przez organ I instancji naruszenia miały charakter wielokrotny, a znaczna ich część posiadała charakter rażących. Okoliczności te potwierdził również Kierownik Ośrodka Szkolenia, który w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. wyjaśniając nieprawidłowości stwierdzone w protokole kontroli wskazał, że:
1) błędne informacje powstały z nieuwagi przewrócenia kartki przez liczącego kierownika OSK, 2) karta nr 152, 163, 166, nieuwzględnienie w czasie szkolenia 4 godz. jazdy poza obszarem zabudowanym - zajęcia się odbyły lecz błędnie zostały zapisane z licznika kilometrów, 3) karta nr 168, nieuwzględnienie w czasie szkolenia 2 godz. jazdy poza obszarem zabudowanym - zajęcia się odbyły lecz błędnie zostały zapisane z licznika kilometrów, 4) karta nr 155 - w karcie wpisano omyłkowo błędnie godzinę egzaminu wewnętrznego, 5) karta nr 159, 161, 158, 164, 167 - nie wpisano liczby kilometrów, po konsultacji z instruktorką powodem było przepisywanie kart z tzw. miękkiej na twardą, ponieważ po ukończonym kursie były nieczytelne - wytarte. 6) karta nr 159 - nie została podpisana z nieuwagi instruktora, 7) karta nr 164 - kierownik oświadczył, że zajęcia odbyty się zgodnie z przepisami 30 godz. teorii i 30 godz. praktycznych i 1 godz. egzamin wewnętrzny. Błąd wystąpił, po konsultacji
z instruktorką powodem błędu było przepisywanie kart z powodu nieczytelności.
8) karta nr 160, 161 - błąd powstał najprawdopodobniej tuż przed odbyciem pierwszej jazdy z kursantem, wypełniając kartę pomylił się instruktor i wpisał błędnie od góry zaczynając. 9) karta nr 163 - błędnie wpisała dane instruktorka, która jeździła
z kursantką. 10) 31 godz. została wpisana do kart jako godzina egzaminu wewnętrznego praktycznego. Zdaniem wyjaśniającego jest to lepsze udokumentowanie. 11) karta nr 161 - wpis do karty został wykonany błędnie, natomiast egzamin wewnętrzny praktyczny został przeprowadzony przez kierownika OSK, ponieważ instruktor prowadzący nie mógł go przeprowadzić. 12) egzamin wewnętrzny kursanta K.C. odbył się zgodnie z wydrukiem komputerowym, lecz w karcie wykryto błąd wpisania jazdy kursant odbył nie [...].10.2016 r. lecz [...].10.2016 r. 13) błędne informacje z aktualizacji profilu kandydata na kierowcę nie jest w stanie określić dlaczego tak się stało, faktyczny stan jest określony w kartach przeprowadzonych zajęć i książce ewidencji osób szkolonych ich ośrodka szkolenia kierowców.
W odniesieniu do kolejnych, wymienionych w decyzji organu I instancji uchybień w działalności ośrodka skarżącej Kolegium uznało, że Prezydent Miasta prawidłowo zakwalifikował stwierdzone uchybienia w zakresie dokumentowania przebiegu procesu szkolenia kandydatów na kierowców oraz w zakresie prowadzenia szkoleń w sposób niezgodny z wymaganymi warunkami przeprowadzania zajęć - jako rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka. Stwierdzone uchybienia w dokumentach to między innymi: stosowanie w czasie szkolenia kart przeprowadzonych zajęć niezgodnych ze wzorem obowiązującym w okresie od dnia [...] marca 2016 r. do dnia [...] października 2016r. na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców; wykorzystanie w czasie przeprowadzenia egzaminu wewnętrznego z części praktycznej arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy niezgodnego ze wzorem wskazanym w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach; przeprowadzanie egzaminu wewnętrznego z części praktycznej dla kursantów, którzy uzyskali wynik negatywny z pierwszego egzaminu wewnętrznego z części praktycznej, bez zrealizowania dalszego zakresu szkolenia niezbędnego do uzyskania wszystkich umiejętności (po pierwszym egzaminie), co stanowi naruszenie § 21 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca
2016 r.; wydawano zaświadczenia o ukończeniu szkolenia (zaktualizowano profil kandydata na kierowcę), w którym wpisano zrealizowanie ilości godzin zajęć praktycznych niezgodnie z książką ewidencji osób szkolonych oraz kartą przeprowadzonych zajęć oraz wpisywano datę zakończenia szkolenia niezgodnie
z arkuszem egzaminu wewnętrznego, wydano zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, w którym jako instruktora prowadzącego wpisano innego niż wskazano
w książce ewidencji osób szkolonych oraz karcie przeprowadzonych zajęć.
Zdaniem Kolegium, stwierdzone w toku postępowania nieprawidłowości
i uchybienia w prowadzeniu przez stronę skarżącą ośrodka szkolenia kierowców
w pełni uzasadniały wydanie decyzji o zakazie prowadzenia działalności i skreśleniu Ośrodka Szkolenia Kierowców M M.L.-S., a przyjęcie przez organ I instancji, że ośrodek skarżącej wielokrotnie prowadził szkolenie w sposób niezgodny z wymaganymi warunkami prowadzenia zajęć lub z programem szkolenia w pełni uzasadnia wynik przeprowadzonej kontroli.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w ocenie SKO organ I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a przede wszystkim art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony i świadków - kursantów, którzy złożyli pisemne oświadczenie w sprawie nieprawidłowości wskazanych w protokole kontroli na okoliczność prowadzenia szkolenia zgodnie z obowiązującymi przepisami nie jest uzasadniony. Organ zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że okoliczność szkolenia kursantów zgodnie albo niezgodnie z programem szkolenia nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Wobec przedłożenia w dniu 11 sierpnia 2017 r. przez przedsiębiorcę oświadczeń kursantów i instruktora, organ I instancji dokonał oceny mocy tych dowodów na tle całego zebranego materiału dowodowego przedmiotowej sprawy i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób dokładny wyjaśnił ich znaczenie oraz przesłanki, które pozbawiają te dokumenty mocy dowodowej dla przedmiotowej sprawy. Zdaniem organu odwoławczego stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w stopniu wystarczającym do jej rozstrzygnięcia, a okoliczności zaistnienia przesłanek wynikających z art. 45 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 oraz art. 45 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz pkt 3 u.k.p. na podstawie zebranego materiału dowodowego zostały udowodnione.
Decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały zaskarżone przez działającą przez profesjonalnego pełnomocnika M.L.-S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
Skarżonym rozstrzygnięciom zarzucono naruszenie:
I. przepisów postępowania - art. 7 oraz art 77 k.p.a. - poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego,
II. przepisów postępowania - art. 8 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez brak wnikliwego zbadania stanu faktycznego w sprawie objętej dotkliwą sankcją skreślenia z rejestru przedsiębiorców,
III. przepisów postępowania - art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. art. 140 k.p.a. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nie odniesienie się przez organ
II instancji w uzasadnieniu swej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych
w odwołaniu;
IV. przepisów postępowania - art. 80 k.p.a – poprzez uznanie za nie mające znaczenia oświadczeń świadków w zakresie indywidualnego szkolenia,
V. przepisów postępowania - art, 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a, - poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony oraz zawnioskowanych przez stronę świadków na okoliczność prowadzenia szkolenia zgodnie z obowiązującymi przepisami,
VI. przepisów postępowania - art. 138 § 1 pkt 2 - poprzez jego niezastosowanie, tj. niewydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji w całości i umarzającej postępowanie pierwszej instancji w całości;
VII. przepisów prawa materialnego - art. 43 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 2
i pkt 3 oraz art. 45 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r.
o kierujących pojazdami poprzez nieprawidłową wykładnię pojęcia "wielokrotnie" oraz ich zastosowanie pomimo niespełnienia przesłanek w nich przewidzianych.
Podnosząc powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pełnomocnik zarzucił, że stan faktyczny organy obu instancji ustaliły wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji zebranej w toku kontroli, z pominięciem złożonych przez skarżącą wyjaśnień w zakresie stwierdzonych w protokole kontroli nieprawidłowości, złożonych pisemnie przez kursantów skarżącej oświadczeń
w przedmiocie nieprawidłowości wskazanych w protokole kontroli, a przede wszystkim bez przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, mimo złożenia przez skarżącą w tym przedmiocie stosownego wniosku.
W ocenie pełnomocnika postępowanie przeprowadzone przez organ zarówno I jak i II instancji w niniejszej sprawie, a także treść uzasadnienia wydanych decyzji, godzi w podstawowe zasady wypływające z przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1,
art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Postępowanie, w którym zapadły zaskarżone decyzje, dotknięte jest bowiem wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad
i przepisów postępowania administracyjnego. Organy nie dopełniły obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu wystarczającym do jej rozstrzygnięcia. W tym zakresie pełnomocnik powielił zarzuty zawarte w odwołaniu. Nadto wskazał, że wersję wydarzeń zaprezentowaną przez skarżącą M.L.-S. w wyjaśnieniu potwierdzają sami kursanci, co jednoznacznie wynika ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń.
Strona wskazała też, że organy obu instancji zarzuciły skarżącej wielokrotne wystawienie niezgodnie ze stanem faktycznym zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, jednak ów stan faktyczny ustalił wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji nie konfrontując jej w żaden sposób ze stanowiskiem wyrażonym przez skarżącą w złożonych wyjaśnieniach, czy też przesłuchując w charakterze świadków kursantów na rzecz których podważane zaświadczenia zostały wystawione. Tym samym w ogóle nie ustalił jaki był rzeczywisty stan faktyczny, a pomimo tego uznał, że skarżąca wydawała wadliwe zaświadczenia. Takie postępowanie organu
I instancji, oraz jego aprobata przez organ II instancji, jest całkowicie niedopuszczalne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej opisanych Sąd stwierdził niezgodność z prawem procesowym oraz materialnym w stopniu skutkującym jej uchylenie, przy czym na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchyleniu podlegała również decyzja organu I inst.
Na wstępie należy wskazać, że ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami dokonano w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz. Urz. UE L 403 z 30.12.2006, s. 18) oraz częściowo wdrożenia dyrektywy 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób, zmieniającej rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz dyrektywę Rady 91/439/EWG i uchylającej dyrektywę Rady 76/914/EWG (Dz. Urz. UE L 226 z 10.09.2003, s. 4, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 7, s. 441, z późn. zm.).
W art. 1 ustawy określony został zakres jej regulacji w postaci sześciu kluczowych zagadnień sformułowanych jednoznacznie, a zatem jest to katalog zamknięty. Można w nich wyróżnić trzy grupy zadań, a mianowicie wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, zakres i sposób prowadzenia badań lekarskich i psychologicznych, nie tylko kandydatów i uprawnionych do kierowania, lecz także wszystkich podmiotów, które biorą czynny udział w przygotowaniu kierowcy do uczestnictwa w ruchu, a więc instruktorów i egzaminatorów, a także sferę nie mniej ważną, którą jest doskonalenie techniki jazdy. Słusznie ustawodawca na pierwszych miejscach wymienił wymagania wobec kierujących pojazdami na drogach publicznych, w strefach zamieszkania i w strefach ruchu. Od umiejętności kierującego pojazdem i jego dojrzałości psychofizycznej zależy bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Zatem należy dołożyć najwyższej staranności w perfekcyjnym przygotowaniu go do uczestnictwa w ruchu, w docelowym kształtowaniu modelu doskonałego kierującego uczestnika ruchu drogowego, w szczególności na obszarach dotkniętych skutkami wypadków drogowych. Należy, z oczywistych względów, mieć na uwadze przede wszystkim to, że w tzw. triadzie: człowiek - droga - pojazd to ten pierwszy czynnik ma decydujące znaczenie dla bezpieczeństwa na drodze (por. komentarz do art. 1 ustawy, Wojciech Kotowski, Lex).
Podstawę prawa materialnego zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 45 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 45 ust. 2 pkt 1 lit. "a" oraz punkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 i 3 Starosta, o którym mowa w art. 28 ust. 3, wydaje decyzję administracyjną o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, skreślając przedsiębiorcę z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców, jeżeli przedsiębiorca: nie usunął naruszeń warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców w wyznaczonym przez starostę terminie; rażąco naruszył warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców. W myśl art. 45 ust. 2 pkt 1 "a" rażącym naruszeniem warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest wielokrotne prowadzenie szkolenia w sposób niezgodny z wymaganymi warunkami przeprowadzania zajęć. Natomiast w myśl art. 45 ust. 2 pkt 3 ustawy rażącym naruszeniem warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest wielokrotne wystawienie niezgodnie ze stanem faktycznym zaświadczenia o ukończeniu szkolenia.
Zauważyć należy, że unormowanie art. 45 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami zawiera własną, legalną definicję "rażącego" naruszenia warunków wykonywania tej działalności gospodarczej, o których mowa w pkt 3 ust. 1 art. 45 tej ustawy. Obiektywne stwierdzenie naruszeń określonych w art. 45 ust. 2 musi zostać zakwalifikowane jako rażące w rozumieniu tego przepisu, niezależnie od stanu świadomości oraz umyślności działania lub zaniechania podmiotu prowadzącego ośrodek szkolenia kierowców i to bez względu na inne okoliczności.
Bezspornie przeprowadzona na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy w dniach [...] kwietnia 2017 r. kontrola ośrodka szkolenia kierowców M, a obejmująca okres od [...] lutego 2016 r. do [...] kwietnia 2017 r. wykazała szereg uchybień w prowadzeniu dokumentacji Ośrodka. W ocenie Sądu stwierdzone uchybienia i nieprawidłowości należało jednak poddać analizie oraz ocenie pod kątem kwalifikowanych naruszeń przepisów, o których mowa w art. 45 ustawy, które skutkują wprowadzeniem sankcji zakazu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców oraz skreśleniem przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. Zdaniem Sądu przepis art. 45 ustawy o kierujących pojazdami należy interpretować w powiązaniu z pozostałymi przepisami tej ustawy, której regulacje zmierzają do starannego oraz perfekcyjnego przygotowania kierowcy do uczestnictwa w ruchu drogowym. Jedynie uchybienia o charakterze kwalifikowanym, które mogą mieć wpływ na przygotowanie kierowców pojazdów do uczestnictwa w ruchu drogowym powinny skutkować zastosowaniem tej najostrzejszej sankcji wobec przedsiębiorcy, jaką jest zakaz wykonywania działalności oraz skreślenie z rejestru przedsiębiorców. Prawidłowa subsumcja przepisu art. 45 ustawy nie jest możliwa bez dokonania wykładni systemowej oraz celowościowej omawianego przepisu ustawy o kierujących pojazdami. W ocenie Sądu w badanej sprawie organy nie rozważyły w dostateczny sposób, czy stwierdzone uchybienia mają charakter kwalifikowany - w myśl art. 45 ustawy o kierujących pojazdami.
Przechodząc do analizy stwierdzonych podczas kontroli uchybień należy stwierdzić co następuje.
W okolicznościach danej sprawy rozważyć należało zasadność zarzutu polegającego na niewykonaniu zaleceń pokontrolnych zawartych w protokole kontroli z [...] maja 2016 r. ( art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy). Wskazać przyjdzie, że w zaleceniach pokontrolnych wspomnianego protokołu – w pkt - ach 1 i 2 w sposób ogólny określono zalecenia dla podmiotu kontrolowanego, nadto wyznaczono 10 – dniowy termin, liczony od dnia otrzymania wystąpienia pokontrolnego, do pisemnego poinformowania organu o wykonaniu zaleceń. Wskazać trzeba, że wszystkie przypadki nieprawidłowych wpisów do książki ewidencji osób szkolonych stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w 2017 r., a dotyczące wpisu nieprawidłowej ilości godzin zajęć praktycznych (tj. poz. 149 i 161 - 31 godzin, poz. 152 – 40 godzin) dotyczyły sytuacji jakie miały miejsce po sporządzeniu protokołu kontroli z dnia [...] maja 2016 r. a zatem nie mogły wiązać się z niewykonaniem zaleceń pokontrolnych zawartych w tym protokole. Nadto należy również uwzględnić wagę omawianego naruszenia, które przecież dotyczyło wpisania dodatkowych godzin, ponad wymaganą minimalną ilość godzić zajęć praktycznych wynoszącą 30 godzin, a jak wynika z akt sprawy w każdym z zakwestionowanych przypadków nieprawidłowego wpisu zajęcia praktyczne w wymaganym, minimalnym wymiarze zostały przeprowadzone. Odnośnie pozostałych zarzutów dotyczących niewykonania zaleceń pokontrolnych zawartych w protokole z [...] maja 2016 r. należało ocenić, czy stwierdzone naruszenie stanowi "nowe" uchybienie, czy też należy je kwalifikować jako niewykonanie zalecenia. Powyższa uwaga ma znaczenie wobec ogólności sformułowań zawartych w zaleceniach pokontrolnych z 2016 r. Rolą organu było wykazanie, że określone naruszenie dotyczy warunków wykonywania działalności gospodarczej i stanowi niewykonanie zaleceń pokontrolnych w terminie wyznaczonym przez organ w protokole z dnia [...] maja 2016 r., czego w badanych decyzjach wprost nie dowiedziono.
Odnośnie wielokrotnego stosowania kart przeprowadzonych zajęć niezgodnych z obowiązującym wzorem w okresie od [...] marca 2016 r. do [...] pażdziernika 2016 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (DZ.U. 2016 poz. 280) oraz wielokrotnego przeprowadzania egzaminu wewnętrznego z części praktycznej arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy, niezgodnego ze wzorem wskazanym w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (DZ.U. z 2016, poz. 232) które zostało zakwalifikowane jako naruszenie o którym mowa w art. 45 ust. 2 pkt 1 a ustawy, wskazać należy że waga stwierdzonego naruszenia powinna być poprzedzona analizą wymaganej treści poszczególnych arkuszy kart przeprowadzonych zajęć oraz arkuszy części praktycznej egzaminu państwowego – według aktualnego, obowiązującego wzoru oraz według wzoru zastosowanego przez Ośrodek prowadzony przez skarżącą. Dopiero stwierdzenie, że we wzorach stosowanych przez skarżącą nie ujęto danych wymaganych według aktualnego stanu prawnego, może kwalifikować stwierdzone naruszenie prawa jako rażące – w myśl art. 45 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 45 ust. 2 pkt 1a ustawy. Tymczasem stawiając powyższy zarzut organy obydwu instancji nie zbadały znaczenia stwierdzonego naruszenia oraz jego wagi dla prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie szkolenia kierowców, opierając swoje stanowisko jedynie na stwierdzeniu, że w firmie prowadzonej przez skarżącą stosowano nieaktualne arkusze. W tym miejscu ponownie należy podkreślić, że jedynie rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej skutkuje sankcją zakazu wykonywania działalności gospodarczej oraz skreśleniem przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców, natomiast w wypadku stwierdzenia naruszeń nie noszących charakteru rażącego, organ kontrolujący zobowiązuje przedsiębiorcę do usunięcia uchybień w wyznaczonym terminie.
Odnośnie naruszenia § 21 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (DZ.U. 2016 poz. 280), polegający na przeprowadzeniu egzaminu wewnętrznego z części praktycznej dla kursantów, którzy uzyskali wynik negatywny z pierwszego egzaminu wewnętrznego z części praktycznej, bez zrealizowania dalszego szkolenia, co miało stanowić naruszenie, o którym mowa w art. 45 ust. 2 pkt 1a ustawy, należy zauważyć, że kontrola wykazała dwa takie przypadki (poz. 148 i 155 ), a wobec tego nie kwalifikuje to stwierdzonego naruszenia jako wielokrotne - w myśl wskazanego przepisu ustawy, a to z kolei oznacza, że nie można ocenić tegoż naruszenia jako rażące. Skoro stwierdzenie naruszeń, o których mowa w omawianym art. 45 ust. 2 ustawy, jest kwalifikowane jako rażące, bez względu na inne okoliczności faktyczne, zatem wystarczające jest dla zastosowania sankcji określonej w art. 45 ust. 1 ab initio stwierdzenie, że miały miejsce wymienione w art. 45 ust. 2 pkt 1 - 4 naruszenia i wystąpiły one wielokrotnie. Według Słownika języka polskiego "wielokrotnie" to przysłówek od "wielokrotny", co oznacza, że wiele razy powtórzony, powtarzający się, występujący wiele lub kilka razy, niejednokrotny, kilkakrotny, częsty. Słowo "kilka" zaś definiuje się jako "zaimek oznaczający w sposób przybliżony liczbę większą niż 2 i mniejszą niż 10".
W ocenie Sądu w badanej sprawie, na tle ustalonego stanu faktycznego, organy błędnie zastosowały przepis art. 45 ust. 2 pkt 3 ustawy. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu rażącym naruszeniem warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest wielokrotne wystawienie niezgodnie ze stanem faktycznym zaświadczenia o ukończeniu szkolenia. Stwierdzona przez organ nieprawidłowość polegała na tym, że w pięciu przypadkach (poz. 147, 151, 155, 151, 161) w zaświadczeniu o ukończeniu szkolenia wpisano nieprawidłową ilość godzin zajęć praktycznych ( tj. odpowiednio: 32, 31, 40, 31, 31), w dwóch przypadkach błędnie wpisano datę ukończenia kursu ( poz. 151, 155), natomiast w jednym przypadku błędnie wpisano dane instruktora. Zdaniem Sądu ratio legis omawianego przepisu jest wystawienie zaświadczenia o ukończeniu kursu niezgodnie ze stanem faktycznym, czyli wystawienie zaświadczenia o ukończeniu kursu, które nie ma oparcia w faktach. W ocenie Sądu zasadnicze dla sprawy znaczenia ma kwestia czy w danym przypadku spełnione zostały warunki do wystawienia zaświadczenia o ukończeniu kursu. Przypomnieć należy, nie każde uchybienie, błąd lub naruszenie przepisu może być zatem kwalifikowane jako rażące naruszenie zasad prowadzenia działalności gospodarczej, każdy przypadek naruszenia prawa przez przedsiębiorcę należy oceniać uwzględniając nie tylko wykładnię gramatyczną, ale również wykładnie systemową oraz celowościową.
Z powyższych względów decyzje administracyjne organów obydwu instancji ocenić należało jako wadliwe. Ponownie rozpoznając sprawę organ oceni wagę poszczególnych, stwierdzonych podczas kontroli naruszeń prawa w kontekście rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 45 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać przyjdzie, że materiał dowodowy jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia w celu wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, stąd też zarzut naruszenia art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony oraz zawnioskowanych osób biorących udział w szkoleniu ocenić należy jako chybiony. Wskazać należy, że w analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości kwestia istnienia uchybień wymienionych w protokole kontroli z dnia [...] maja 2017 r., lecz ich ocena przez pryzmat skutków prawnych, którą to ocenę przeprowadziły organy orzekające w danej sprawie. W tej sytuacji zeznania złożone przez osoby uczestniczące w kursach nie mogły wnieść do sprawy istotnych okoliczności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 134, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 "a" oraz "c" p.p.s.a. decyzje organów obydwu instancji zostały uchylone.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 pażdziernika 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. z 2015 r. poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło