II SA/Go 161/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-06-24
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Aleksandra Wieczorek, Marek Szumilas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2005 z powodu stwierdzenia nieużytkowania rolniczego części zadeklarowanych działek jest zasadna, jeśli organy administracji powołały się na przepisy dotyczące minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, zamiast na przepisy dotyczące płatności rolnośrodowiskowych i zasad dobrej praktyki rolniczej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Organy administracji błędnie zastosowały przepisy dotyczące minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, zamiast przepisów dotyczących płatności rolnośrodowiskowych i zasad dobrej praktyki rolniczej. Brak było również analizy planu działalności rolnośrodowiskowej skarżącego oraz wyjaśnienia, czy kontrola była pierwszą, czy kolejną, co naruszyło obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2005. W wyniku kontroli terenowej stwierdzono, że znaczna część zadeklarowanych działek nie była użytkowana rolniczo. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, powołując się na przepisy dotyczące utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Skarżący kwestionował wyniki kontroli i sposób prowadzenia postępowania. Decyzje organów zostały utrzymane w mocy przez organ II instancji, co doprowadziło do skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi B.M. – S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodkowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego B.M. – S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] działający z upoważnienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Kierownik Sekcji DSŚPB na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 roku Nr 229, póz. 2273 ze zm.), § 11 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć romośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, póz. 1809 ze zm.), art. 104, 107 i 286 a (w związku z upoważnieniem nr [...]) kpa odmówił B.M.-S. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2005.
W uzasadnieniu organ podał szczegółowo przebieg postępowania administracyjnego: W złożonym w dniu [...] czerwca 2005 r. wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt B.M.-S. zgłosił w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne realizowane w wariancie S02a01tj. uprawy rolnicze bez certyfikatu zgodności - 24,45 ha (działki rolne: E trawa [...] i O trawy [...]) oraz w wariancie S02b01 tj. trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności - 21,31 ha (działki rolne: D łąka [...], G pastwisko [...], J łąka [...], K łąka [...], L łąka [...], M łąka [...], N łąka [...], P łąka [...]).
W wyniku weryfikacji złożonego wniosku stwierdzono braki w dokumencie, które zgodnie z wezwaniem wnioskodawca uzupełnił składając korektę do wniosku. W korekcie tej wnioskodawca pominął działkę rolną F z oznaczoną rośliną uprawną "szkółka drzew", jednak w przypadku wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, jak podał organ, fakt ten nie miał wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ na wskazanej działce rolnej nie został zadeklarowany żaden pakiet przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.
Dalej organ wskazał, iż w dniu [...] października 2005 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu (BKM) Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej (numer protokołu z kontroli [...]). Z wyników przeprowadzonej kontroli został sporządzony oraz przesłany do Biura Powiatowego ARiMR "Raport z kontroli" nr dokumentu [...], którym wskazano na następujące nieprawidłowości:
- działka rolna D (pastwisko) o pow. deklarowanej 7,79 ha użytkowana rolniczo jedynie na powierzchni 0,65 ha;
- działka rolna E (trawy na gruntach ornych) położona na działce ewidencyjnej [...] o powierzchni deklarowanej 19,54 ha była użytkowana rolniczo jedynie na powierzchni 6,88 ha;
- działka rolna G (pastwisko) o powierzchni deklarowanej 1,17 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;
- działka rolna J (łąka trwała) o deklarowanej powierzchni 1,10 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;
- działka rolna K (łąka trwała) o powierzchni deklarowanej 3,56 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;
- działka rolna L (łąka trwała) o powierzchni deklarowanej l ,86 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;
- działka rolna M (łąka trwała) o powierzchni deklarowanej 4.30 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;
- działka rolna N (łąka trwała) o powierzchni deklarowanej 0,65 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;
- działka rolna O (trawa na gruntach ornych) o powierzchni deklarowanej 4.91 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;
- działka rolna P (łąka trwała) o powierzchni deklarowanej 0,88 ha w całości nie była użytkowana rolniczo.
Organ podkreślił, iż B.M.-S. do sporządzonego protokołu nie wniósł żadnych uwag, natomiast dołączył do niego przygotowane wcześniej wyjaśnienie, w którym podał przyczyny braku wykoszenia całkowitego traw zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.
W dniu [...] października 2005 r. B.M.-S. złożył do organu wniosek o przywrócenie terminu do wykoszenia trawy na pastwiskach i łąkach w gospodarstwie rolnym w [...], wskazując, iż nie mógł dokonać koszenia trawy, ponieważ dopiero w dniu [...] października 2005 r. otrzymał decyzję z Urzędu Gminy o warunkach zabudowy, a jej dotychczasowy brak był w tym zakresie przeszkodą. Wnioskodawca zadeklarował również, iż po przywróceniu w/w terminu natychmiast przystąpi do wykonania wykoszenia traw. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Kierownik BP ARiMR odmówił przywrócenia w/w terminu wskazując, iż terminy wykonania zabiegów agrotechnicznych w celu utrzymania gruntów rolnych wynikają z przepisów Rozporządzenia MRiRW z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. z 2004 r nr 65 póz. 600 z póz. zmian.) i jako terminy prawa materialnego nie podlegają przywróceniu.
Następnie wnioskodawca wniósł o wszczęcie postępowania dowodowego w celu ustalenia jakie uchybienia stwierdzili kontrolerzy podczas kontroli z dnia [...] października 2005 r. oraz o ustalenie czy w/w kontrola była pierwszą kontrolą.
Organ wskazał, iż zgodnie z wnioskiem B.M.-S. przesłuchany został w charakterze świadka R.C.i, który złożył szczegółowe wyjaśnienia na temat przeprowadzonej w dniu [...] października 2005 r. kontroli w gospodarstwie B.M.-S..
W toku postępowania w dniu [...] grudnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] odmawiająca przyznania B.M.-S. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, która w wyniku wniesionego odwołania decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Organ l instancji zobowiązany został przez organ kontrolny do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego z uwagi na nowy materiał dowodowy dostarczony przez stronę podczas postępowania odwoławczego (tj. oświadczenie J.P. - sołtysa) mogące mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego w sprawie.
W wyniku powyższego organ l instancji dokonał uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie poprzez przesłuchanie na rozprawie jako świadków wskazanych przez B.M.-S.: J.P., E.G., W.P., T.P., J.S., K.B., A.M., K.S..
Uzasadniając rozstrzygnięcie podjęte w ramach ponownego rozpoznania sprawy organ zaznaczył, iż kontrola przeprowadzona w gospodarstwie wnioskodawcy została wykonana zgodnie z art. 17 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy, ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92. Wnioskodawca został powiadomiony o terminie kontroli w dniu 11 października 2005 r. Ponadto sporządzony w wyniku kontroli protokół spełnia wymogi określone przepisami art. 20 cyt. rozporządzenia, sporządzona została także podczas kontroli dokumentacja fotograficzna.
Zdaniem organu złożone przez B.M.-S. przy kontroli wyjaśnienia w uprzednio przygotowanym piśmie świadczą, iż producent rolny spodziewał się negatywnej oceny stanu utrzymania przedmiotowych działek.
Organ zarzucił też wnioskodawcy, iż pisma składane przez niego w trakcie postępowania są wewnętrznie sprzeczne i nie wnoszą nic nowego do sprawy. Zdaniem organu jego wyjaśnienia złożone w piśmie załączonym do protokołu kontroli oraz wniosek o przywrócenie terminu do wykoszenia łąk i pastwisk wskazują jednoznacznie, iż był on świadomy co do nieprawidłowego stanu w jaki przedmiotowe grunty się znajdują. Organ zwrócił uwagę, iż ze złożonych przez wnioskodawcę w trakcie postępowania pism wynika, iż skarżący dopiero od [...] października 2005 r. zapowiedział stopniowe rozpoczęcie prac polowych na nieuprawianych gruntach. Zdaniem organu terminy wykonania w/w zabiegów wskazane przez samego wnioskodawcę są dużo późniejsze od terminów wskazanych w Rozporządzeniu MRiRW z dnia 7 kwietnia 2004 r.
W ocenie organu załączone do akt sprawy przez wnioskodawcę materiały dowodowe w postaci zdjęć oraz kaset video nie wnoszą nic nowego do sprawy, nie dokumentują one, iż trawa została wykoszona i zebrana zgodnie z rozporządzeniem z dnia 7 kwietnia 2004 r. Stąd organ odmówił w/w dowodom przymiotu wiarygodności.
W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do licznych zarzutów zgłaszanych przez wnioskodawcę w toku postępowania, w tym dotyczących ograniczenia stronie dostępu do akt administracyjnych, odpierając je i obszernie uzasadniając.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powołał się ponadto na przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, póz. 1809 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z treścią § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.
Organ podkreślił, iż za działalność rolniczą o której mowa w ust. 1 § 2 rozporządzenia uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę, produkcję materiału zarodowego lub fermowego oraz mchów i hodowlę ryb.
Natomiast wymagania w zakresie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE są określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
Wskazując na treść § 3 ust. 1 rozporządzenia organ podkreślił, iż płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska w przypadku pakietu rolnictwo ekologiczne także użytkowanych jako sady.
Kierownik podkreślił, iż wnioskodawca deklarował użytki rolne w postaci łąk trwałych, pastwisk trwałych i traw wieloletnich. Na podstawie przekazanego protokołu z kontroli przekazanego przez kontrolujących wraz z dokumentacją zdjęciową i z adnotacji przez nich dokonanych, organ stwierdził, iż jedynie na części działki rolnej oznaczonej jako D oraz na części działki rolnej oznaczonej jako E prowadzona była działalność rolnicza. Natomiast na pozostałych działkach zadeklarowanych przez wnioskodawcę działalność ta nie była prowadzona, co jest niezbędnym warunkiem przyznania wsparcia w programach rolnosrodowiskowych. W ocenie organu skoro w/w działki nie spełniają wymogów wskazanego wcześniej rozporządzenia to nie można do nich przyznać płatności.
Organ l instancji po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż podczas kontroli terenowej wykonanej w dniu [...] października 2005 r. inspektorzy terenowi dokonali prawidłowego ustalenia stanu faktycznego działek zgłoszonych we wniosku B.M.-S.. Organ wskazał, iż w przypadku stwierdzenia przy kontroli nieprawidłowości zastosowanie ma art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., który stanowi iż art. 30 i 31 i 32 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 stosuje się do płatności obszarowych, w tym rolnosrodowiskowych. Natomiast art. 70 rozporządzenia nr 817/2004 odsyła do przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, zastąpionym przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003. Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jeżeli dla danej grupy upraw różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym przekracza 20% to żadna pomoc nie zostaje przyznana.
W odniesieniu do powyższego organ podał, iż wnioskodawca dla wariantu S02a01 zadeklarował obszar 24,45 ha, a obszar stwierdzony w kontroli na miejscu wyniósł 6,88 ha, zatem stwierdzona różnica między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wyniosła 17,57 ha czyli 255,38 %. obszaru stwierdzonego. W odniesieniu do wariantu S02b01 zadeklarowany obszar wynosił 21,31 ha a stwierdzony w wyniku kontroli na miejscu 0,65 ha, zatem różnica wynosi 20,66 ha co stanowi 3178,46 % obszaru stwierdzonego. W związku z powyższym za rok 2005 pomoc w zakresie deklarowanych we wniosku pakietów nie mogła zostać przyznana wnioskodawcy.
W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji przez B.M.-S. odwołujący zarzucił organowi brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z przepisami Kpa, a także brak zachowania zasady prawnej obiektywności poprzez nie realizowanie wszelkich czynności \ nie dopuszczenie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Odwołujący przytoczył w odwołaniu szereg przykładów potwierdzających jego zdaniem naruszenie przez organ l instancji w/w przepisów Kpa.
Po przeanalizowaniu całości dokumentacji zgromadzonej w sprawie decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy w zw. z art. 75, art. 77 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 póz. 1071, ze zm.) oraz na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 roku Nr 229, póz. 2273 ze zm.), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć romośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, póz. 1809 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu l instancji z dnia [...] listopad 2008 r.
Na wstępie uzasadnienia organ II instancji przedstawił obszernie stan faktyczny w sprawie, który nie odbiega od ustalonego przez organ l instancji. Następnie organ kontrolny powielając stanowisko organu l instancji przytoczył przepisy prawa, które w jego ocenie znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie w tym § 1 ust. 2 pkt 2, § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 174, póz. 1809 ze zm.) i przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, póz. 657).
Dyrektor podał, iż zgodnie z art. 7 Kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem, organ l instancji dopuścił, jako materiał dowodowy protokół nr [...] z kontroli terenowej z dnia [...] października 2005 r., przeprowadzonej w związku ze złożonym wnioskiem o wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Powyższy protokół został dołączony do akt sprawy, ponieważ pozwala on ustalić stan użytkowania działek rolnych. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Dyrektor stwierdził, iż podziela stanowisko organu l instancji w zakresie braku podstaw do uznania, iż stan gruntów na działkach [...] należących do Pana B.M.-S. był odmienny niż stwierdzony w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] października 2005 r.
Podsumowując organ uznał, iż protokół z czynności kontrolnych w sposób prawidłowy określa stan faktyczny użytkowania działek rolnych w roku 2005 r. Liczne wnioski dowodowe odwołującego nie zdołały dowieść, iż stan działek rolnych był odmienny niż określony w protokole. Wnioski te były, bowiem sprzeczne z wcześniejszymi deklaracjami Strony o braku wykoszenia traw na zadeklarowanych działkach.
Konsekwencją powyższego było ustalenie zawyżenia powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności z tytułu realizowania przedsięwzięć roi no środowiskowych, co z kolei stanowiło podstawę dla organu l instancji odmowy przyznania producentowi rolnemu tej płatności na rok 2005.
Dyrektor podkreślił, iż organ l instancji ja również organ II instancji uprawniony był do uznania za wiarygodne i rzetelne wyników kontroli na miejscu. W oparciu o przedmiotowe ustalenia dokonano wykluczeń powierzchni działek nieuprawnionych do płatności.
Wskazując na te same przepisy prawa co organ l instancji w zaskarżonej decyzji Dyrektor podał, iż odmówiono wnioskodawcy przyznania płatności ze względu na wykryte różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu. Organ podał przy tym szczegółowy sposób obliczenia występujących różnic pomiędzy obszarem zadeklarowanym przez producenta rolnego a stwierdzonym w wyniku kontroli.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor stwierdził, iż decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...].11.2008 r. została wydana zgodnie z cytowanymi przepisami prawa i zasługuje na utrzymanie w mocy.
Odnosząc się do zarzutów odwołującego organ kontrolny stwierdził, iż są one bezpodstawne. Zgodnie z art. 10 Kpa, stronie wielokrotnie umożliwiano zapoznanie się z aktami sprawy, jak również na wniosek strony przekazywano kopie dokumentów celu zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu.
Wbrew twierdzeniom odwołującego Dyrektor uznał, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera obszerną ocenę całokształtu materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie. Ponadto w celu dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy organ l instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, na której przesłuchani zostali świadkowie wskazaniu przez stronę. Organ wskazać też, iż treść odwołania nie zawiera merytorycznych uwag, co do treści zaskarżonej decyzji, nie podważa również stanu faktycznego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Odwołanie zawiera natomiast szereg zarzutów formalnych. Organ II instancji nie zgodził się również ze stwierdzeniem, iż zaskarżona decyzja oparta została jedynie na podstawie protokołu z kontroli na miejscu z dnia [...] października 2005 r., gdyż uzasadnienie przedmiotowej decyzji zawiera wnikliwa analizę zarówno wniosków strony jak i przesłuchanych w niniejszej sprawie świadków. Za nieuzasadniony uznał również Dyrektor zarzut o nieczytelność protokołu z kontroli z dnia [...] października 2005 r, przypominając, iż strona była obecna podczas kontroli i nie wniosła do protokołu merytorycznych uwag.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B.M.-S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. wnosząc o uchylenie decyzji organów l i II instancji. Skarżący zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisów dotyczących postępowania dowodowego w tym nierozpatrzenie przedstawionych w toku postępowania dowodów oraz uniemożliwienie zaznajomienia się z aktami sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty zgłoszone przez skarżącego za nieuzasadnione.
W związku z wezwanie Sądu na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy organ przesłał do tutejszego Sądu kopię planu działalności rolnośrodowiskowej sporządzonej na rzecz B.M.-S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych.
Na wstępie wskazać należy, że kontrola legalności, przeprowadzona przez Sąd na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, póz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art.145 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 Nr 153,póz.1270 ze. zm.), dalej p.p.s.a. sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 -LEX nr 37180). Dodać też należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzję tę należy uchylić, bowiem została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego i prawa procesowego, w stopniu wskazanym powyżej.
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2008 o nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, odmawiającą przyznania B.M.-S. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt za rok 2005.
Jak wynika z treści decyzji organów obu instancji podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229 z 2004 r., póz. 2273 ze zm.) oraz § 11 ust.1 i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174 póz. 1809 ze zm.). Analizując wskazane w decyzjach przepisy należy zauważyć, iż z treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. wynika, że pomoc, o której mowa jest w art. 1 ust. 2 pkt 1-7, jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji. Z treści natomiast § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, że płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska, a w przypadku pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2, użytkowanych również jako sady, zaś § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia, że płatność rolnośrodowiskowa przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego.
Z ustaleń dokonanych przez organy obu instancji wynika, że w dniu [...] czerwca 2005r. do Biura Powiatu ARiMR wpłynął wniosek B.M.-S. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2005, w którym zadeklarowano realizację pakietu S02 rolnictwo ekologiczne w ramach dwóch wariantów: S02b01 trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) oraz S02a01 uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności). Na użytkach rolnych należących do wnioskodawcy przeprowadzono w dniu [...] października 2005r. kontrolę na miejscu.
Skarżący kwestionował w toku postępowania wyjaśniającego sposób oraz wyniki przeprowadzonych kontroli, a także ustalenia merytoryczne poczynione przez organy obu instancji, jak i zasadność nałożonych na niego sankcji. Zarzuty skarżącego zawarte w licznych pismach kierowanych do organu l instancji, odwołaniu, jak i w skardze dotyczą sposobu kwalifikowania gruntów do dopłat, zasadności przyjęcia w trakcie kontroli, że zdecydowana większa część gruntów zadeklarowanych we wniosku nie była użytkowana rolniczo.
Rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji oparte zostało na stwierdzeniu, że skala stwierdzonych nieprawidłowości, tj. stosunek powierzchni działek, na których stwierdzono przeprowadzenie wymaganych prac polowych, do powierzchni zadeklarowanej we wniosku przekracza 50%, wobec czego - zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - pomoc nie jest przyznawana w ogóle. Przy ustalaniu powierzchni działek użytkowanej rolniczo w zaskarżonej decyzji przyjęto - na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, póz. 600 ze zm.) - iż działki nie były użytkowane rolniczo. Organy nie wskazały czynności rolniczych jak i terminów ich dokonania, ograniczając się jedynie do podania przepisów ww. rozporządzenia.
W ocenie Sądu takie stwierdzenie narusza prawo materialne, bowiem przepisy określające terminy dokonania określonych prac rolniczych zawarte w rozporządzeniu o utrzymywaniu działek w dobrej kulturze rolnej nie mogą być stosowane wprost w odniesieniu do płatności rolnośrodowiskowych.
Kwestie związane z takimi płatnościami (w stanie prawnym dotyczącym roku 2005) regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, póz. 2273 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, określa ona zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów, w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z wymienionego funduszu "dotyczące wspierania przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt" - określonych przepisami Unii Europejskiej (tj. rozporządzeniami Rady (WE) nr 1257/1999 i nr 445/2002, zastąpionym od 07.05.2004 r. rozporządzeniem Komisji (WE) 817/2004) oraz postanowieniami Traktatu dotyczącego przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. w Atenach.
W wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, póz. 1809 ze zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem RM", określono (§ 2 ust. 1), że płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się m. in. do:
1) przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999 r., ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004 r.);
2) realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.
Na podstawie art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.U.UE.L.1999.160.80):
1. Wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych lub związanych z warunkami utrzymania zwierząt przez okres co najmniej pięciu lat. W miarę potrzeby dla szczególnych rodzajów zobowiązań określany jest dłuższy okres, uwzględniający ich wpływ na środowisko lub warunki utrzymania zwierząt.
2. Zobowiązania agrośrodowiskowe i dotyczące warunków utrzymania zwierząt obejmują więcej niż tylko stosowanie zwyczajnej dobrej praktyki rolniczej obejmującej dobrą praktykę hodowli zwierząt.
3. Zobowiązania agrośrodowiskowe zapewniają usługi, których nie wspierają inne środki, takie jak wsparcie rynkowe lub dodatki wyrównawcze".
Stosownie natomiast do art. 13 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U.UE.L.04.153.30) "Wszelkie zobowiązania dotyczące ekstensyfikacji chowu zwierząt gospodarskich lub zróżnicowanego gospodarowania chowem zwierząt gospodarskich spełniają, co najmniej następujące warunki:
a) gospodarowanie na użytkach zielonych jest kontynuowane;
b) zwierzęta gospodarskie są rozmieszczane na obszarze gospodarstwa w taki sposób, aby cała powierzchnia pastwisk została utrzymana i aby zarazem uniknąć nadmiernego wypasania i niedostatecznej eksploatacji/użytkowania;
c) zagęszczenie zwierząt gospodarskich musi być określone uwzględniając wszystkie wypasane zwierzęta gospodarskie utrzymywane w gospodarstwie lub, w przypadku zobowiązania mającego na celu ograniczenie wymywania substancji użyźniających, wszystkich zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie objętych danym zobowiązaniem."
Ponadto na podstawie art. 20 ww. rozporządzenia "Rolnik podejmujący zobowiązanie agrośrodowiskowe lub związane z dobrostanem zwierząt odnoszące się do części gospodarstwa spełnia co najmniej normy zwykle stosowanej dobrej praktyki w całym gospodarstwie."
Nadto wskazać należy na § 2 ust. 3 rozporządzenia RM, który stanowi, że: "Wymagania w zakresie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE, są określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, póz. 657)."
W myśl § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich: "Za działalność rolniczą, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb." Natomiast § 3 tego rozporządzenia stanowi, że: "Działalność rolnicza jest prowadzona zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE, jeżeli w gospodarstwie rolnym są przestrzegane wymagania w zakresie:
1) stosowania nawozów i ich przechowywania,
2) rolniczego wykorzystania ścieków na terenie gospodarstwa rolnego,
3) rolniczego wykorzystania komunalnych osadów ściekowych,
4) stosowania i przechowywania środków ochrony roślin,
5) gospodarki na użytkach zielonych,
6) utrzymywania czystości i porządku w gospodarstwie rolnym,
7) ochrony siedlisk przyrodniczych,
8) ochrony gleb,
9) gospodarki wodnej
- określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia."
Zwrócić również należy uwagę na § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM, zgodnie z którym: "Płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska, a w przypadku pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2, użytkowanych również jako sady;".
Natomiast kwestie związane z przeprowadzaniem kontroli przestrzegania przez producenta warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej, uregulowane są m.in. w art. 7 ust. 1-7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, póz. 2273 ze zm.), stanowiącym, że: "Agencja przeprowadza kontrole udzielenia i wykorzystania pomocy w zakresie zgodności z prawem i ustaleniami planu zgodnie z przyjętym planem kontroli.
1a. Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ust. 1, innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi.
2. Przed rozpoczęciem kontroli osoba upoważniona do jej przeprowadzenia jest obowiązana okazać imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli.
3. Imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli wydaje organ Agencji.
4. Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo do:
1) wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy pomoc;
2) żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli;
3) wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych dokumentów;
4) sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli;
5) pobierania próbek do badań.
5. Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności protokół.
6. Protokół podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany.
7. W przypadku odmowy podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany protokół podpisuje tylko osoba wykonująca czynności kontrolne, dokonując w protokole stosownej adnotacji o odmowie podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany."
Ponadto, w §§15-17 ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego, określono sposób postępowania organu w przypadku przeprowadzenia pierwszej i następnej kontroli na miejscu oraz konsekwencje nieprzestrzegania przez producenta rolnego zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej. W szczególności zaś, w § 15 ust. 1 określono, że jeżeli w wyniku pierwszej kontroli na miejscu zostanie stwierdzone, iż zasady zwykłej dobrej praktyki rolniczej nie są przestrzegane, uchybienia te są odnotowywane w protokole kontroli, a producent rolny jest pouczany o skutkach dalszego nieprzestrzegania tych zasad; wzmianka o pouczeniu jest odnotowywana w protokole kontroli. Ustęp 2 przewiduje zaś, że jeżeli w wyniku następnej kontroli na miejscu zostanie stwierdzone dalsze nieprzestrzeganie zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej, płatność rolnośrodowiskowa należna za dany rok podlega:
1) zmniejszeniu o 7% za każde uchybienie inne niż stwierdzone podczas poprzedniej kontroli;
2) zawieszeniu - w przypadku wystąpienia uchybienia, które zostało już stwierdzone podczas poprzedniej kontroli, a w § 16 rozporządzenia określono uprawnienia organu w sytuacji stwierdzenia w wyniku pierwszej kontroli na miejscu uchybień w realizacji poszczególnych zadań w ramach pakietów, natomiast § 17 wskazuje, kiedy płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi.
W sprawach dotyczących przedmiotowych płatności rolnośrodowiskowych bezpośrednie zastosowanie mają również przepisy wydawane przez organy Unii Europejskiej. W szczególności mają do nich zastosowanie przepisy ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 i rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 oraz niektóre przepisy rozporządzenia Komisji nr 796/2004 r. z dnia 21.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ... (Dz.U.UE.L.04.141.18).
Zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 817/2004: "Wstępne wnioski o udział w systemie i kolejne wnioski o płatności są sprawdzane w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy.
Państwa Członkowskie określają odpowiednie metody i sposoby kontroli każdego środka wsparcia, a także osoby podlegające kontrolom.
We właściwych przypadkach Państwa Członkowskie wykorzystują zintegrowany system zarządzania i kontroli ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003".
2. Kontrole przeprowadzane są poprzez kontrole administracyjne i kontrole na miejscu".
W myśl art. 69 rozporządzenia nr 817/2004 "kontrole na miejscu dokonywane są zgodnie z tytułem III rozporządzenia (WE) nr 2419/2001" (które z dniem 7 maja 2004 r. zostało uchylone ww. rozporządzeniem nr 796/2004), a zgodnie z przepisem przejściowym (art. 80 ust. 2) tego rozporządzenia: "odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 będą interpretowane jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia ...".
Zgodnie z art. 70 zd. pierwsze rozporządzenia nr 817/2004: "Artykuł 30 i 31 oraz art. 32 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 stosuje się do płatności obszarowych", natomiast zgodnie z art. 71: "1. Artykuł 44 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 stosuje się do wsparcia udzielonego w ramach wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich.
2. W przypadku zaistnienia nienależnych płatności, indywidualny beneficjent środka rozwoju obszarów wiejskich jest zobowiązany do zwrotu kwoty zgodnie z art. 49 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001".
Ponadto art. 73 rozporządzenia nr 817/2004 stanowi, że: "Państwa Członkowskie ustanawiają system kar nakładanych w przypadkach naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia, a także podejmują wszelkie środki niezbędne dla ich wykonania. Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające".
Treści powołanych wyżej przepisów art. 30-32 rozporządzenia nr 2419/2001 odpowiadają przepisy art. 49-51 rozporządzenia nr 796/2004. Zgodnie z art. 49 ust. 3 tego rozporządzenia, "jeśli ten sam obszar służy jako podstawa do wniosku pomocowego w ramach więcej niż jednego systemu pomocy obszarowej, obszar ten zostanie rozpatrzony osobno dla każdego z tych systemów pomocy".
W myśl art. 50 ust. 3 zd. pierwsze: "Z zastrzeżeniem jakiegokolwiek zmniejszenia płatności lub wykluczenia z płatności zgodnie z art. 51 i 53, w przypadku wniosków o pomoc w ramach systemu pomocy obszarowej, (...) jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar ustalony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar ustalony dla tej grupy upraw". Ponadto zgodnie z ust. 7 tego artykułu: "Jeśli rolnik nie był w stanie spełnić swoich zobowiązań w wyniku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, zgodnie z rozumieniem art. 72, zachowuje swoje prawo do pomocy do obszaru kwalifikowalnego w czasie wystąpienia zdarzenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności".
Wymieniony art. 72 stanowi, że: "Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności".
Zgodnie z art. 51 omawianego rozporządzenia nr 796/2004; "1. Jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej (...) przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru.
Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.
2. Jeśli dla całkowitego ustalonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem (...) obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia o więcej niż 30 %, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia zostanie cofnięta na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych.
Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5. Kwota ta podlega odliczeniu od płatności pomocowych w ramach jakiegokolwiek systemu wsparcia, o którym mowa w tytułach III, IV i IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, lub w ramach dodatkowej kwoty pomocy ustanowionej w art. 12 tego rozporządzenia, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków, jakie złożył w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy".
W myśl art. 22 ww. rozporządzenia Rady nr 1257/1999 (Dz.U.UE-sp.03-25-391) "wsparcie metod produkcji rolniczej zaprojektowanych w celu ochrony środowiska i utrzymania terenów wiejskich (agrośrodowisko) lub poprawy warunków utrzymania zwierząt" promuje m. in. (pkt a) "sposoby użytkowania gruntów rolnych zgodne z zasadami ochrony i poprawy jakości środowiska, krajobrazu i jego elementów, zasobów naturalnych, gleby i różnorodności genetycznej".
Zgodnie natomiast z art. 23 tego rozporządzenia wsparcie takie "jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych lub związanych z warunkami utrzymania zwierząt przez okres co najmniej pięciu lat ..." (ust. 1). Zobowiązania agrośrodowiskowe i dotyczące warunków utrzymania zwierząt obejmują więcej niż tylko stosowanie zwyczajnej dobrej praktyki rolniczej obejmującej dobrą praktykę hodowli zwierząt. (...)" (ust. 2). Wsparcie to (art. 24 ust. 1) przydziela się corocznie i obliczane jest na podstawie:
a) utraconych dochodów;
b) dodatkowych kosztów wynikających z tego zobowiązania; oraz
c) potrzeby zapewnienia zachęty finansowej.
Ponadto, w myśl § 2 ust. 3 cytowanego na wstępie rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. wymagania w zakresie prowadzenia działalności rolniczej, o której mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE są określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, póz. 657 ze zm.). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, działalność rolnicza jest prowadzona zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej ("o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE"), jeżeli w gospodarstwie rolnym są przestrzegane wymagania w zakresie (m. in.) "gospodarki na użytkach zielonych" (pkt 5) - określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Wymagania odnoszące się do gospodarki na użytkach zielonych to: "przestrzeganie zakazu wypalania roślinności na łąkach, pastwiskach, nieużytkach, rowach, pasach przydrożnych, szlakach kolejowych lub w strefie oczeretów i trzcin. Gospodarowanie na użytkach zielonych nie powinno powodować zanieczyszczenia wód związkami azotu oraz trwałego uszkodzenia darni przez nadmierny wypas".
Mając na względzie treść ww. przepisów prawa krajowego i wspólnotowego należy odpowiedzieć na pytanie, czy w świetle zgromadzonego przez organ materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, skarżący jako producent rolny wykorzystywał rolniczo i przestrzegał zasad dobrej praktyki rolniczej na działkach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.
Odnosząc przytoczony stan prawny do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący we wniosku zobowiązał się do realizacji pakietu rolnictwo ekologiczne w wariantach SO2b01 - użytki zielone bez certyfikatu zgodności i SO2a01 - uprawy rolnicze bez certyfikatu zgodności.
Szczegółowe obowiązki wnioskodawcy powinien określać przedstawiony przez niego przy wniosku "plan działalności rolnośrodowiskowej", przy czym obowiązki te uwzględniać muszą wymagania (nakazy) określone w części II załącznika nr 1 do rozporządzenia RM. Takie określenie wymagań gospodarowania, jedynie poprzez zakazy określonych działań - w szczególności zakazu wypalania roślinności na łąkach -oznacza niewątpliwie, że przestrzeganie zasad "zwykłej dobrej praktyki rolniczej" nie obejmuje wszelkich obowiązków rolnika w odniesieniu do gospodarowania na terenach zielonych - co znalazło też potwierdzenie w treści art. 23 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 1257/1999.
Gospodarowanie takie (czyli: "produkcja roślinna", "użytkowanie działek rolnych") obejmować musi ze swej istoty nie tylko ww. zaniechania, ale także działania, które obowiązany jest podejmować rolnik gospodarujący na użytkach zielonych. Takim podstawowym działaniem rolnika w tym zakresie jest niewątpliwie koszenie łąk i usuwanie ściętej biomasy.
W sprawie niniejszej organy obu instancji przyjęły, że należy w tym zakresie stosować przepisy ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, jednakże nie wskazały konkretnych przepisów, których naruszenia dopuścił się skarżący. Organy nie wskazały konkretnej daty, do której skarżący zobowiązany był skosić trawę, przyjmując jedynie, że w dacie kontroli tj. [...] października 2005r. działki oznaczone symbolami G, J, K, L, M, N, O, P w całości nie były użytkowane rolniczo, natomiast działki D i E jedynie częściowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił tego stanowiska organów administracji. Powołanie się przez organ na zapisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej jest chybione, gdyż przepisy rozporządzenia RM nie wskazują na konieczność utrzymywania gruntów rolnych w "dobrej kulturze rolnej", lecz odnoszą się do prowadzenia działalności rolniczej i "wymogów zwykłej dobrej praktyki rolniczej", które to pojęcia nie są tożsame.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2009r. II GSK 603/08 przyjął, iż zasada dobrej zwykłej praktyki rolniczej odnosi się do przepisów rozporządzenia RM, wskazując jednocześnie, iż w art. 29 rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2002 z dnia 26 lutego 2002 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania
rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów
\ wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) -
Dz.Urz.WE L 74/1 z 15.03.2002 r. ze zm.) wprowadzone pojęcie "zwykłej dobrej praktyki rolniczej" jest standardem gospodarowania, w oparciu o ogólnie obowiązujące w prawie wewnętrznym normy w zakresie ochrony środowiska na obszarach użytkowanych rolniczo (vide: powołany załącznik K do Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, opublikowany obwieszczeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 roku w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich, obejmujący: rolnicze wykorzystanie ścieków w gospodarstwie; rolnicze wykorzystania komunalnych osadów ściekowych; zasady stosowania nawozów i ich przechowywania; środki ochrony roślin i ich stosowanie; gospodarowanie na użytkach zielonych; ochronę siedlisk przyrodniczych; utrzymanie czystości i porządku w gospodarstwie; ochronę gleby i wód (M.P. z 2004 roku Nr 56, póz. 958).
W świetle zaleceń zawartych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1257/1998 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia, program pomocy rolno-środowiskowej powinien być kontynuowany m.in. w celu kontynuowania stosowania praktyk gospodarki rolnej, zgodnych z rosnącą potrzebą ochrony środowiska, utrzymania krajobrazu i obszarów wiejskich (31), a nadto "biorąc pod uwagę zróżnicowanie wspólnotowych obszarów wiejskich, polityka rozwoju powinna być zgodna z zasadą pomocniczości. Powinna ona zatem być tak dalece zdecentralizowana, jak to możliwe, a nacisk musi być położony na udział i podejście "oddolne", kryteria kwalifikujące do wspierania rozwoju rolnictwa nie powinny wykraczać poza zakres konieczny dla osiągnięcia celów polityki rozwoju rolnictwa" (14).
Mając na uwadze powyżej określone normatywnie uwarunkowania, dla celów należytego rozstrzygnięcia sprawy określenie "zwykłej stosowanej dobrej praktyki rolnej" oznacza normy gospodarowania, których racjonalnie postępujący rolnik przestrzegałby w danym regionie. O ile więc warunkiem przyznania płatności wynikającym z § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia RM jest prowadzenie działalności rolniczej na deklarowanym areale, to warunek ten może być spełniony przy uwzględnieniu określonego standardu gospodarowania w odniesieniu do konkretnie określonego w zaskarżonej decyzji areału w regionie, a to wiąże się z oceną praktyki prowadzonej na zadeklarowanym obszarze użytkowanym rolniczo, w kontekście warunków określonych w powoływanym załączniku rozporządzenia. Istnieje bowiem przekonywujący merytorycznie związek między zadeklarowaniem obszaru jako użytkowanego rolniczo zgodnie z definicją zawartą w art. 2 rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 i zaliczanego stosownie do załącznika nr 6 rozporządzenia, a oceną dotychczasowej praktyki w użytkowaniu tego gruntu.
Zastosowanie w sprawie normatywnie niedookreślonego wymogu "zwykłej dobrej praktyki rolniczej" wymaga ustalenia w postępowaniu administracyjnym znaczenia w odniesieniu do określonego standardu gospodarowania uzależnionego od miejscowych warunków, z dochowaniem zaleceń, o których mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1257/1998 z dnia 17 maja 1999 r.
Wskazać również należy na art. 20 rozporządzenia 817/2004 (ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 dotyczącego wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z funduszu EFOGR) który stanowi, że "rolnik podejmujący zobowiązania agrośrodowiskowe lub związane z dobrostanem zwierząt odnoszące się do części gospodarstwa spełnia co najmniej normy zwykle stosowanej dobrej praktyki w całym gospodarstwie". Jest to więc przepis regulujący obowiązki rolnika, podejmującego zobowiązania agrośrodowiskowe (rolnośrodowiskowe) i korzystającego z tej formy pomocy. Wynika z niego, że całe gospodarstwo, które tylko w części zgłoszono do tej formy pomocy, musi być prowadzone należycie, tj. rolnik musi spełniać co najmniej normy zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Nie chodzi o rozciągnięcie wymagań szczególnych warunkujących pomoc rolnośrodowiskową na całe gospodarstwo, tylko o nałożenie obowiązku stosowania się do zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej także na gruntach nie zgłoszonych do tej formy pomocy.
Podkreślić należy, że art. 20 rozporządzenia 817/2004 nie zawiera uregulowania wyjaśniającego, które obowiązki mają być przez rolnika wykonywane w pierwszej kolejności, jeżeli te same grunty zgłosił jednocześnie do różnych programów pomocowych, których wymogi wzajemnie się wykluczają. Kwestię jednoczesnego korzystania z różnych form pomocy reguluje art. 42 rozporządzenia 817/2004, który stanowi, że "w żadnym przypadku to samo zobowiązanie nie może być przedmiotem płatności w ramach wsparcia agrośrodowiskowego i w ramach innego wspólnotowego programu pomocy".
Plan Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej cytowany jako PROW) został ogłoszony w drodze obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. (M.P. 2004 r. Nr 56, póz. 958) na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, póz. 2273 ze zmianami). PROW zatwierdzony został decyzją Komisji Europejskiej, o której mowa w art. 3 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Decyzja ta skierowana jest do Państwa Polskiego, a nie do obywateli. Na jej podstawie Rada Ministrów określiła warunki udzielania pomocy rolnośrodowiskowej w drodze rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, póz. 1809). Tak więc uregulowania objęte PROW, zatwierdzonym przez Komisję Europejską, zostały przeniesione do obowiązującego porządku prawnego w formie rozporządzenia RM. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłem prawa jest omawiane rozporządzenie, nie zaś PROW, który zgodnie z powołanym przepisem Konstytucji RP, nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. W razie wątpliwości, co do właściwej wykładni rozporządzenia RM, można sięgnąć do postanowień PROW.
Niektóre punkty PROW dotyczą zagadnień związanych z pomocą rolnośrodowiskową, ochroną środowiska i zachowaniem walorów przyrodniczych obszarów wiejskich. W sprawie niniejszej organy administracji nie stosowały zasad zawartych w powołanych punktach PROW, choć orzekały w sprawie udzielenia pomocy rolnośrodowiskowej.
W związku z powyższym oparcie rozstrzygnięcia organu odwoławczego o przepis, który nie ma bezpośredniego zastosowania do płatności rolnośrodowiskowych, należało uznać za naruszające prawo materialne, mające wpływ na wynik sprawy.
Kwestia ustalenia końcowego terminu koszenia w przypadku łąk zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowych wymaga więc ponownego rozważenia - w sytuacji, gdyby zarzut niedokonania koszenia w terminie miał być podstawą rozstrzygnięcia decyzji o płatnościach rolnośrodowiskowych. Niewątpliwie taki termin (terminy) powinien być ustalony albo w przepisach prawa - czego w roku objętym przedmiotowym wnioskiem nie było - albo w przedkładanym przez rolnika planie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Organy w ogóle nie odniosły się do posiadanego przez skarżącego planu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i nie dokonały ustaleń, czy zawiera on daty dokonywania przez skarżącego koszenia trawy.
Skoro płatności przyznawane są za realizację takich przedsięwzięć, a podstawowym obowiązkiem rolnika w trakcie ich realizacji jest koszenie łąk i usuwanie ściętej biomasy, to zarówno dokonywane w trakcie kontroli na miejscu jak i zawarte w decyzji organu ustalenia faktyczne wskazujące na brak koszenia, muszą się odnosić do terminów koszenia, wynikających z przepisów prawa lub planu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Jak wskazano powyżej w przedmiotowym okresie nie istniał przepis prawa określający końcowe terminy koszenia łąk zgłoszonych do płatności przez skarżącego, bowiem przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej nie mogą być bezpośrednio stosowane w odniesieniu do płatności rolnośrodowiskowych. Zawarty w § 1 pkt 1 ppkt 3 tego rozporządzenia końcowy termin (30 września) koszenia łąk trzęślicowych "zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych" mógł zatem stanowić jedynie wskazówkę dla określenia w planie rolnośrodowiskowym końcowego terminu (wcześniejszego niż 30 września) koszenia pozostałych łąk.
Dokonując oceny wydanych w rozpatrywanej sprawie decyzji, uwzględniając przy tym ww. uregulowania dotyczące płatności rolnośrodowiskowej, należy wskazać, iż organy obu instancji nie dokonały żadnej analizy i oceny spełnienia bądź niespełnienia przez wnioskodawcę warunków określonych w przytoczonych przepisach. Organy te w żaden sposób nie odniosły się do tego, czy wnioskodawca spełnił wymagania określone we wskazanych wyżej przepisach i nie wyjaśniły czy przeprowadzona w dniu [...] października 2005r. kontrola była pierwszą, czy też następną kontrolą, Organy te wskazały jedynie, że skarżący nie użytkował rolniczo gruntów wskazanych we wniosku rolnośrodowiskowym.
Tymczasem wymóg utrzymywania gruntów zgodnie normami dotyczy kontroli wniosków składanych o przyznanie płatności na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, póz. 217) i wydanego - na podstawie delegacji ustawowej zamieszczonej w art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b - rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (DZ. U. Nr 46, póz. 306 ze zm.). Natomiast, kontrola wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej następuje na podstawie wcześniej wskazanych uregulowań i ma na celu ustalenie, czy producent rolny przestrzega zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej, a nie czy utrzymuje grunty rolne zgodnie z normami.
W tej sytuacji, wobec tego że organy instancji w postępowaniu dotyczącym wniosku rolnośrodowiskowego nie uwzględniły tego ww. uregulowania, znajdującego zastosowanie w sprawie, to nie dokonały także prawidłowych ustaleń w sprawie, koniecznych dla prawidłowego rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Z wyżej przedstawionego uregulowania wynika również, że w toku kontroli przestrzegania warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej organy zobowiązane są dokonać sprawdzenia, czy producent rolny przestrzega wymogu prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z ww. zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, co jest jednym z warunków otrzymania płatności rolnośrodowiskowej, czy realizuje on zadania określone w ramach pakietów lub wariantów wymienione w zał. Nr 1 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a ponadto, czy przestrzega nakazów i zakazów określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej, czy prowadzi rejestr działalności rolnośrodowiskowej, a nadto, czy prowadzi produkcję rolną zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, tj. w rozporządzeniu 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie ekologicznego otrzymywania produktów rolnych oraz oznaczeń z tym związanych umieszczanych na produktach rolnych i artykułach spożywczych (Dz. Urz. EWG L 198 z 22.7.1991) oraz w rozporządzeniu 1804/99/WE z dnia 24 sierpnia 1999 r. uzupełniającym rozporządzenie 2092/91/EWG w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych w celu włączenia produkcji zwierzęcej (Dz. Urz. WE L 222 z 24.8.1999) - zał. Nr 1 pkt II zadania Nr 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, skoro - tak jak w tej sprawie - producent rolny prowadzi uprawy ekologiczne.
Organy nie uwzględniły tej okoliczności, że kontrola na miejscu obejmująca wniosek rolnośrodowiskowy powinna przebiegać wieloetapowe, tak jak to określono w ww. §§ 15-17 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a producent rolny powinien być pouczany o konsekwencjach nieprzestrzegania zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej.
Organ odwoławczy powinien rozważyć, czy całe postępowanie administracyjne w tej sprawie od początku było prowadzone prawidłowo, czy też niektóre jej etapy były wadliwie prowadzone, czy ustalono, czy skarżący przestrzegał zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej.
Konkludując należy uznać, iż wydanie w rozpatrywanej sprawie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności ww. przepisów art. art. 7 Kpa obligującego organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a nadto art. 77 § 1 Kpa obligującego te organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W tym miejscu należy dodatkowo wskazać, iż organy całkowicie pominęły informację zawartą w pismach skarżącego z dnia [...] listopada 2005r, że wszystkie łąki na działkach, zarówno w [...] jak i [...], zostały skoszone. Organy nie dokonały weryfikacji powyższej informacji.
Mając zatem na uwadze podniesione wyżej okoliczności, wobec tego że zaskarżona decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ( przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej) poprzez błędne jego zastosowanie, a także narusza przepisy postępowania poprzez niewyjaśnienie ww. istotnych okoliczności sprawy, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie l wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. Sąd stwierdził że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
26
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło