II SA/Go 162/09

Dnia 13 października 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.M.-S. o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 czerwca 2009r. sygn. akt II SA/Go 162/09 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 rok postanawia odmówić rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści wyroku. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę B.M.-S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2009 r. ([...]) w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 rok. Pismem z dnia [...] września 2011r. skarżący złożył do Sądu wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści ww. wyroku, tj. strony 11 uzasadnienia orzeczenia w części: "Jedynie zdjęcia nr 10 i 12 wskazują na ślady prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych D i E. Inspektorzy terenowi dokonali obmiaru obszarów użytkowanych rolniczo (znajdujących się w obrębach działek rolnych D i E) i wyniki tych pomiarów, zamieścili na stronie 4/9 protokołu - w rubryce "uwagi inspektora terenowego i producenta rolnego"." W związku z powyższym, B.M.-S. zażądał wyjaśnienia jaką powierzchnię przedstawia zdjęcie numer 12 prowadzenia działalności rolniczej oraz jakim sposobem, jak skontrolował lub odczytał Sąd przedstawioną powierzchnię prowadzenia działalności rolniczej na zdjęciu numer 12. Skarżący stwierdził, iż treść przedmiotowego wyroku budzi wątpliwości, bo nie wynika z niej jaką powierzchnię ukazuje zdjęcie nr 12 i w całym uzasadnieniu tego orzeczenia brak powierzchni "ukazanej" przez zdjęcie numer 12. Jako podstawę wniosku strona wskazała art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -"ppsa" Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Wyrok objęty wnioskiem skarżącego wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., a więc Sąd ten jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do jego treści. Podkreślić należy, iż konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wniosek o wykładnię nie może zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie. Ponadto należy zaznaczyć, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który zakłada, iż wykładnia wyroku może zmierzać jedynie do usunięcia istniejących wątpliwości, nie może natomiast prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia sprawy lub uzupełnienia poprzedniego orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1312/04, LexPolonica nr 390082; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt OZ 1226/04, LexPolonica nr 390083). Przedmiotem wykładni może być zarówno sentencja jak i jego uzasadnienie, zaś potrzeba jej dokonania zachodzi w sytuacji, gdy treść orzeczenia jest sformułowana w sposób niejasny, a wykładnia ma na celu wyjaśnienie wątpliwości, jakie mogą powstać przy wykonywaniu wyroku, bądź też co do innych skutków orzeczenia, np. zakresu powagi rzeczy osądzonej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2001 r. sygn. akt II SAB 57/98, LEX nr 75533; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 294/07, LexPolonica nr 1809686, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt ł OSK 937/11, niepubl.). W doktrynie podkreśla się, iż wykładni uzasadnienia wyroku dokonuje się jedynie wyjątkowo (por. Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2008, s. 575). Uzasadnienie podlegać może wykładni w sytuacji, gdy w wyniku jego wadliwości lub nieprecyzyjnego sformułowania jego treść budzi wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, a także sposobu wykonania wyroku. W żadnym wypadku wykładnia nie może sprowadzać się do udzielenia przez Sąd szczegółowych wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania przez organy administracyjne czy też uzupełnienia rozstrzygnięcia sprawy. Istotne jest, że przy użyciu tej instytucji niedopuszczalne jest żądanie usunięcia merytorycznych błędów orzeczenia. Wykładnia bowiem nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia lub uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia w zakresie argumentacji faktycznej lub prawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt l OSK 23/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd uznał, iż będący przedmiotem rozpoznania wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i tym samym zasadna jest odmowa rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści wyroku z dnia 24 czerwca 2009 r. W ocenie Sądu wyrok, którego dotyczy przedmiotowy wniosek nie budzi wątpliwości, w tym także w zakresie wskazanym przez skarżącego we wniosku. Oddala on skargę wniesioną od decyzji orzekającej w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 rok. Rozstrzygnięcie Sądu jest więc jednoznaczne. Charakter przedmiotu sprawy oraz treść orzeczenia powodują, że nie wchodzi w grę wykonalność zarówno wyroku, jak i zaskarżonej decyzji, które nie poddają się trybowi egzekucyjnemu. Wyrok rozstrzyga jedynie o decyzji w przedmiocie odmowy przyznania płatności, i w tym zakresie kształtuje stan rzeczy osądzonej (wyrok jest prawomocny od dnia 27 sierpnia 2009r.). Również zatem pod tym względem na tle owego wyroku nie występuje jakakolwiek niejasność. Stwierdzić należy, iż żądania skarżącego wykraczają poza ramy dopuszczalnej wykładni wyroku. We wniosku B.M. – S. zwrócił się z żądaniem o rozstrzygnięcie wątpliwości dotyczącej jaką powierzchnię ukazuje zdjęcie nr 12 bowiem w całym uzasadnieniu tego orzeczenia, jak i samym wyroku brak powierzchni "ukazanej" przez zdjęcie numer 12. Wnioskodawca przytoczył przy tym część stanu faktycznego sprawy zawartego w uzasadnieniu orzeczenia (str. 11): "Jedynie zdjęcia nr 10 i 12 wskazują na ślady prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych D i E. Inspektorzy terenowi dokonali obmiaru obszarów użytkowanych rolniczo (znajdujących się w obrębach działek rolnych D i E) i wyniki tych pomiarów, zamieścili na stronie 4/9 protokołu - w rubryce "uwagi inspektora terenowego i producenta rolnego"." B.M.-S. zażądał wyjaśnienia jaką powierzchnię przedstawia zdjęcie numer 12 prowadzenia działalności rolniczej oraz jakim sposobem, jak skontrolował lub odczytał Sąd przedstawioną powierzchnię prowadzenia działalności rolniczej na zdjęciu numer 12. Przywołany przez stronę fragment uzasadnienia wyroku dotyczył ustaleń organów prowadzących postępowanie administracyjne w zakresie spełnienia przez skarżącego przesłanek przyznania płatności bezpośrednich na rok 2005, a które Sąd przedstawił jako stan faktyczny sprawy. Uznać należy, że sformułowania zawarte zarówno w wyroku, jak i jego uzasadnieniu, są jednoznaczne i nie wywołują, w ocenie Sądu, wątpliwości, co do ich wpływu na ocenę stwierdzonego stanu faktycznego i prawnego. Nie powodują także wątpliwości w zakresie wykonania wyroku czy też ustalenia zakresu powagi rzeczy osądzonej. Treść wniosku o wykładnię wyroku wskazuje na to, iż zmierza ono do rozszerzenia dokonanej przez Sąd oceny wynikającej z treści uzasadnienia oraz polemiki z poglądami organów administracji publicznej. Wykładnia we wskazanym zakresie prowadziłaby do zmiany merytorycznej polegającej na reinterpretacji stanu faktycznego stwierdzonego w sprawie rozstrzygniętej tym wyrokiem. Wykracza to znacznie poza instytucję wykładni wyroku sformułowaną w art. 158 ppsa. Ponadto podkreślić trzeba, iż Sąd w przedmiotowym uzasadnieniu szczegółowo opisał przyczyny z powodu, których skarga B.M.-S. została oddalona i dodatkowo ustosunkował się do zarzutów skarżącego zawartych w treści skargi. Sąd zwraca również uwagę, iż wydany wyrok zapadł z uwzględnieniem treści art. 134 § 1 ppsa, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd wydając powołany wyrok nie ograniczył się do zbadania zasadności zarzutów skargi, lecz skontrolował, czy przy wydawaniu decyzji nie doszło do innych, nie wskazanych w skardze, naruszeń prawa. Na marginesie zauważyć należy, iż wyrok z dnia 24 czerwca 2009 r. wydany został też zgodnie z zasadą wynikająca z treści art. 133 § 1 ppsa, w myśl którego sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Zasada ta oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności) zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 158 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało odmówić wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 24 czerwca 2009r. sygn. akt II SA/Go 162/09.