II SA/Go 162/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska – Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. wniosku A.C. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi Gminy na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska Zastępcy Burmistrza postanawia: odmówić dopuszczenia A.C. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. Działając w imieniu M.G. oraz A.C. adwokat J.S. złożył w dniu 7 kwietnia 201 Or. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. wniosek o dopuszczenie swoich mocodawców do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi ze skargi Gminy na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska Zastępcy Burmistrza. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał, iż "w toku postępowania jednocześnie swój udział zgłosili" Burmistrz, jego Zastępca oraz Miejski Klub Sportowy, "jako zainteresowani wynikiem postępowania w sprawie"; wobec których zaskarżone zarządzenie niesie skutki prawne. Jednocześnie pełnomocnik wnioskodawców podniósł, iż bezsporną okolicznością jest, iż A.C. pozostaje zainteresowany wynikiem postępowania, zaś skutki skarżonego zarządzenia mają wpływ na jego interes prawny. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił dopuszczenia A.C. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A.C., zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia, a mających wpływ na jego treść, polegającą na uznaniu, iż A.C. nie wykazał interesu prawnego stosowanie do art. 33 § 2 p.p.s.a., w sytuacji gdy interes taki de facto istnieje, a skarżący dał temu wyraz we wniosku z dnia 7 kwietnia 2010 r. o dopuszczeniu go do udziału w postępowaniu. Wskazując na powyższy zarzut, żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż w nim przedstawione. Naczelny Sad Administracyjny, odwołując się literatury prawniczej wskazał, że zgodnie z treścią art. 90 § 1 p.p.s.a., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie i zaznaczenia wymaga, iż posiedzenie sądowe jest terminem o najszerszym znaczeniu i obejmuje swoim zakresem tak posiedzenia jawne, jak i posiedzenia niejawne, z tym, że co do zasady posiedzenia jawne są rozprawami i tylko wyjątkowo nie muszą one mieć takiej formy. Naczelny Sad Administracyjny zaakcentował również kwestię porównania przepisu art. 90 p.p.s.a. z jego konstytucyjnym wzorcem tj. art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, ustanawiającego zasadę "prawa do sądu" w aspekcie charakterystyki sposobu działania sądów jako rozpoznających sprawę jawnie. Wyróżnienia wymaga dwóch aspektów jawności - wewnętrznego i zewnętrznego. O ile, jawność wewnętrzna odnosi się tylko do stron (uczestników) postępowania i polega na umożliwieniu im uczestnictwa we wszystkich posiedzeniach sądu, a jej naruszenie może skutkować nieważnością postępowania z uwagi na pozbawienie strony możności obrony swoich praw, o tyle jawność zewnętrzna oznacza jawność postępowania wobec publiczności, a więc otwarty wstęp osób pełnoletnich na posiedzenia jawne sądu . W tym też zakresie Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, który zwracał uwagę też na to, iż o ile wzorcem dla zaistnienia jawności wewnętrznej jest art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, to dla wprowadzenia ograniczeń w tej jawności niezbędnym jest odwołanie się do wyższego standardu, określonego w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Dlatego, zgodnie ze wskazanym wyżej art. 90 § 1 p.p.s.a. "Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie". W konsekwencji zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, stwierdzić trzeba, iż rozpoznanie określonej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest możliwe tylko wówczas, gdy tak stanowi przepis szczególny. Kierując się powyższym Naczelny Sad Administracyjny przyjął, że skoro zaskarżone postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym, w sytuacji gdy prawidłowym byłoby wydanie go na posiedzeniu jawnym w składzie trzyosobowym, to wydanie kontrolowanego postanowienia nastąpiło z naruszeniem przepisów dotyczących ustalenia składu orzekającego (art. 16 § 1 p.p.s.a.), a więc z naruszeniem art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., którą to okoliczność Naczelny Sąd Administracyjny był zobowiązany uwzględnić z urzędu na podstawie art. 183 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. i z tych względów Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, pełnomocnik J.C. podtrzymał dotychczasowe stanowisko domagając się dopuszczenia swojego mocodawcy do udziału w postępowaniu sądowym w rozpoznawanej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. W myśl § 2 powołanego przepisu, udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Zaskarżonym zarządzeniem zastępczym nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. Wojewoda odwołał ze stanowiska Zastępcę Burmistrza – M.G.. Oczywistym jest zatem, iż zaskarżone w niniejszym postępowaniu zarządzenie zastępcze nie dotyczy bezpośrednio osoby wnioskodawcy – A.C.. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 1993r., sygn. akt l SA 1719/92). Mając na względzie, iż obowiązek wykazania interesu prawnego spoczywa każdorazowo na wnioskodawcy, Sąd uznał, że podniesione przez pełnomocnika A.C. argumenty pozwoliły jedynie na stwierdzenie, że A.C. posiada ewentualny interes faktyczny w przystąpieniu do postępowania. Wobec tego, iż A.C. nie wykazał interesu prawnego, stosownie do art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. orzekł jak w sentencji postanowienia Ubocznie zaznaczyć należy, iż kwestia dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym M.G. została rozstrzygnięta w odrębnym postanowieniu.