II SA/Go 164/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Uzasadnienie. Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia działający z upoważnienia Burmistrza Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej Ośrodka Pomocy Społecznej, przyznał W.S. zasiłek celowy w miesiącu grudniu 2006r. w wysokości 150, 00 zł oraz odmówił przyznania pomocy na pokrywanie kosztów korespondencji związanej z pełnomocnictwem sądowym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, osiągającą miesięczny dochód w wysokości 167, 00 zł, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Kryterium dochodowe kwalifikujące stronę do otrzymania pomocy pieniężnej wynosi 477, 00 zł. Dalej organ stwierdził, że strona nie przejawia inicjatywy w kierunku zmiany swojej sytuacji życiowej , a przedstawione przez pracownika socjalnego oferty pracy nie spotykają się z zainteresowaniem ze strony wnioskodawcy. Nadto organ wskazał, że pomimo deklarowania przez stronę braku dochodów, korzysta ona z tak kosztownych przedmiotów jak telefon komórkowy, laptop, drukarka, kolorowy tusz do drukarki, w dużych ilościach papier do drukarki oraz wyroby tytoniowe. Dalej organ powołał się na treść art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r.o pomocy społecznej (DZ.U. z 2004r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej ustawą), w myśl którego brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie leczenia odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Organ przytoczył dane liczbowe dotyczące środków finansowych jakimi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej - z przeznaczeniem na pomoc w formie zasiłków i pomocy w naturze. Dalej organ stwierdził, że przyznana pomoc w miesiącu grudniu w postaci zasiłku celowego w wysokości 150, 00 zł oraz zasiłku okresowego w wysokości 167, 00 zł, powinna zabezpieczyć niezbędne potrzeby bytowe strony. W ocenie organu pokrycie kosztów korespondencji nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, stąd odmowa przyznania świadczenia w tym zakresie jest zasadna. Organ zwrócił również uwagę na fakultatywny charakter pomocy w formie zasiłku celowego. Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Odwołujący się zarzucił, że decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów określonych w art. 77 § 1 i § 4 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na fakultatywny charakter pomocy w formie zasiłku celowego, którego przyznanie opiera się na uznaniu administracyjnym. Dalej, w oparciu o przepis art. 2 ust. 1 i 3 ustawy, organ stwierdził, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, co oznacza – że nie wszystkich potrzeb. Nadto organ wskazał, na brak starań ze strony odwołującego się w kierunku poprawy swojej sytuacji życiowej oraz na ograniczoność środków finansowych jakimi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej. Od decyzji organu II instancji W.S. wniósł skargę. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2007r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący zarzucił, że decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem prawa procesowego i materialnego poprzez niedopełnienie obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie w celu ustalenia przyczyn zwrócenia się z wnioskiem o pomoc społeczną, nadto decyzja ta naruszyła interes prawny skarżącego wynikający z art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 126) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tym organami a organami administracji rządowej. Kontrola administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną .(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej p.p.s.a.). Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi że zachodzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że decyzja organu II instancji jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu skutkujących ich uchylenie. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy w celu zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu leków lub leczenia, żywności, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy jest fakultatywną forma wsparcia z pomocy społecznej. Oznacza to, że spełnienie przez osobę lub rodzinę kryteriów, o których mowa w ustawie, kwalifikujących do przyznania zasiłku celowego, nie rodzi po stronie tejże osoby lub rodziny roszczenia o przyznanie pomocy w wysokości, która w subiektywnym odczuciu wnioskodawcy, zaspokoiłaby jej niezbędne potrzeby. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ administracyjny winien mieć na względzie nie tylko słuszny interes strony, ale również innych osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej (takie samo stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 kwietnia 2006r. sygn. akt ISA/Wa 440/05, LEX nr 209727). Organ administracyjny winien mieć również na względzie wytyczne jakie wypływają z zasad ogólnych pomocy społecznej. Należy pamiętać, że poszczególne instytucje ustawy o pomocy społecznej, jak choćby pomoc w formie zasiłku celowego, mają na celu wsparcie osoby potrzebującej w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej w jakiej się ona znalazła (art. 2 ust. 1 ), osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej mają obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4). Konsekwencją obowiązku podejmowania działań w kierunku przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej przez osobę korzystającej ze wsparcia jest uregulowanie wynikające z art. 11 ust. 2, który w określonych przypadkach upoważnia organ do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń z pomocy społecznej. A zatem na decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia oraz na wysokość przyznanego świadczenia wpływ mają zarówno okoliczności związane ściśle z osobą wnioskodawcy, ale również sytuacja innych osób korzystających z pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że skarżący spełnia warunki formalne do przyznania mu zasiłku celowego. Organ I instancji uwzględniając wniosek skarżącego przyznał mu zasiłek celowy w wysokości 150, 00 zł. Wysokość przyznanego świadczenia organ uzasadnił aktualnymi możliwościami finansowymi Ośrodka, przy czym na poparcie swojej argumentacji organ przytoczył dane liczbowe dotyczące posiadanych środków pieniężnych oraz ilości osób korzystających z pomocy , dane te obrazują rzeczywistą sytuację finansową Ośrodka w tamtym okresie. A zatem organ rozpatrując wniosek strony uwzględnił również słuszny interes innych osób korzystających ze wsparcia, do czego obligował go przepis art. 3 ust. 4 ustawy. Odmawiając przyznania zasiłku na koszty związane z korespondencja z pełnomocnikiem, organ stwierdził że w jego ocenie wskazana przez skarżącego potrzeba nie należy do niezbędnych, a tylko takie potrzeby mogą być zaspakajane ze środków pomocy społecznej. Stanowisko organu w tym względzie należy ocenić jako słuszne. Tego rodzaju potrzeby nie mają charakteru niezbędnych potrzeb bytowych. Art. 39 ust. 1 ustawy zawiera przykładowe wyliczenie niezbędnych potrzeb bytowych, które mogą być zaspokojone poprzez przyznanie zasiłku celowego. Koszty korespondencji swoim charakterem nie odpowiadają przykładowo wskazanym potrzebom, o których mowa w art. 39 ust.1., nie mają też bezpośredniego wpływu na sytuację bytową wnioskodawcy. Również decyzja organu II instancji, jako utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odpowiada przepisom prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił. As, WSA M.Ruszyński S.WSA G. Staniszewska S.WSA. A. Wieczorek Za nieobecnego z powodu urlopu wypoczynkowego – As. WSA M. Ruszyńskiego, podpisała – S.WSA G. Staniszewska