II SA/Go 166/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi W.S. na Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i wznowienie robót budowlanych Oddalono skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził W. i Z.S. projekt budowlany zamienny przebudowy budynku stodoły na magazyn tarcicy z suszarnią, na działce nr [...] przy ul. [...], pozwolił na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie po zakończeniu budowy. W toku postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie powyższej decyzji ustalono, że W. i Z.S. są właścicielami nieruchomości zabudowanej - działka nr [...] położonej [...], na której wzniesiony jest budynek mieszkalny, budynek sklepowo- barowy oraz budynek stodoły. Budynek stodoły wykorzystywany jest przez właścicieli na warsztat stolarski z suszarnią. Zmiana użytkowania obiektu - stodoły na tejże działce nastąpiła bez uzyskania wymaganego pozwolenia. Dla w.w. działki nr [...] brak jest aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a Gmina nie ma opracowanego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r. odwołanie wnieśli M. i B.S., którzy są sąsiadami W. i Z.S.. W odwołaniu uczestnicy postępowania wskazuj ą na uciążliwości związane z funkcjonowaniem stolarni i suszarni drewna oraz podkreślają, że zmiana sposobu użytkowania stodoły nastąpiła samowolnie tj. bez uzyskania stosownego pozwolenia. Odwołujący się wnieśli o wydanie decyzji zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej w obiekcie do tego nie przystosowanym oraz o wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzją z dnia [...] maja 2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał organowi I inst. do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu orzeczenia organ II inst. stwierdził, że oparcie rozstrzygnięcia organu I inst. na art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) nie było prawidłowe. W ocenie organu II inst. przepis art. 51 ust. 3 ma zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych bez pozwolenia lub zgłoszenia, albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w obowiązujących przepisach. Natomiast w wypadku samowolnej zmiany użytkowania obiektu budowlanego zastosowanie ma przepis art. 71 ust. 3, zgodnie z którym przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. Odpowiednie stosowanie tych przepisów oznacza - w ocenie organu II inst. - przed zalegalizowaniem samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu -ustalenie czy zmiana ta jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla danego terenu. Od decyzji organu II instancji W.S. wniósł skargę. W skardze skarżący podnosi, że w trakcie postępowania administracyjnego wykonał wszystkie nałożone na niego obowiązki zmierzające do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnej adaptacji stodoły na warsztat. Skarżący podkreśla, że przeprowadzone badania emisji pyłów, hałasu i gazów nie potwierdziły naruszenia obowiązujących w tym zakresie norm. Również badania przyłącza energetycznego nie potwierdziły zgłaszanych zastrzeżeń. Skarżący zauważa, że wszystkie te czynności przeprowadził jeszcze w 2003r. tj. kiedy obowiązywały plan zagospodarowania przestrzennego terenu obejmującego m.in. działkę nr [...], której jest właścicielem. Zdaniem skarżącego w omawianej sytuacji przepis art. 71 ust 3 nie powinien mieć zastosowania. Skarżący stwierdza, nie może ponosić skutków tego, że Gmina nie ma opracowanego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżącego stanowisko organu II instancji w niniejszej sprawie jest sprzeczne z interesem społecznym, gospodarczym oraz zasadami współżycia społecznego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę administracji publicznej i stosuj ą środki określone w ustawie. Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. l par. 2 w.w. ustawy, który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega więc na badaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpatruje decyzję jedynie pod względem zgodności z prawem. Względy celowości i słuszności należą natomiast do uznania administracyjnego. Uznanie to może być tylko wówczas przez niego zakwestionowane, jeżeli nosi cechy dowolności, naruszając przepisy postępowania administracyjnego dotyczące obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. Kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza możliwość odmiennej oceny przez Sąd wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych. Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu II instancji nie narusza przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2004r. oparta została na przepisach art. 51 ust 3, art. 55 ust. l pkt 4, art. 83 ust. l ustawy Prawo budowlane oraz na art. 104 k.p.a. Art. 51 ust. 3 i art. 55 ust. l mają ścisły związek, a nawet są konsekwencją uregulowania, zawartego w art. 50 ustawy Prawo budowlane. Natomiast art. 50 dotyczy obiektów lub ich części stanowiących samowole budowlane, które nie są objęte przymusem rozbiórki i istnieje wobec nich możliwość zastosowania procedury legalizacyjnej. W omawianym przypadku nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną lecz z samowolną zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Dlatego do niniejszej sprawy zastosowanie ma art. 71 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią art. 71 zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepis art. 32 stosuje się odpowiednio. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, przepisy art. 50, 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 pkt 2 pozwolenie może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast według art. 59 ust. l ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DZ.U. z 2003r. Nr 80 póz. 717) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, w przypadku braku planu miejscowego, wymaga ustalenia w drodze decyzji, warunków zabudowy. Niewątpliwie w niniejszej sprawie mamy do czynienia z samowolną zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego. A zatem do rozpatrywania tejże sprawy zastosowanie ma przepis art. 71 Prawa budowlanego oraz wynikające ; jego treści odesłania do innych przepisów prawa. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na terenie obejmującym przedmiotową nieruchomość nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, brak jest również opracowanego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Jednocześnie strona nie legitymuje się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która w myśl wyżej przytoczonych przepisów jest jednym z koniecznych warunków przeprowadzenia procedury z art. 50, 51 i 57 w związku z art. 71 Prawa budowlanego, tj. legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Aby, zaistniały stan faktyczny doprowadzić do stanu zgodnego z prawem należy przeprowadzić procedurę wynikającą z obowiązujących przepisów, przewidzianych - w konkretnej sytuacji - dla samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.