II SA/Go 166/18

Dnia 22 marca 2018 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrównania zasiłku stałego p o s t a n a w i a : 1. ustanowić adwokata, 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. J.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrównania zasiłku stałego. Dnia 16 marca 2018 r. do akt sprawy wpłynął złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego w kwocie 481 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł miesięcznie. Ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, cierpi na wiele przewlekłych schorzeń, których leczenie wymaga systematycznych wizyt u lekarzy i zażywania leków, co pochłania znaczne środki finansowe. Z pozostałych środków finansowych skarżący pokrywa podstawowe wydatki na utrzymanie mieszkania i żywność. Nie ma nikogo na utrzymaniu, nie posiada majątku nieruchomego poza domem, w którym mieszka, jak również oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Załączone do wniosku dokumenty (m.in. kopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, faktur z apteki, decyzji o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej) potwierdzają okoliczności zadeklarowane w formularzu PPF. Wniosek okazał się częściowo zasadny. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Analiza sytuacji materialnej J.Z. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, systematycznie korzysta z pomocy społecznej. Miesięczny udokumentowany dochód skarżącego wynosi miesięcznie około 634 zł. Nadto z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. Należy zatem stwierdzić, że wniosek J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy umarza się. Z uwagi na fakt, iż na skarżącym nie spoczywa obowiązek uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a., spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 249a p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.