II SA/Go 168/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.P. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] przedmiocie nakazania usunięcia odpadów postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 marca 2010 r., Z.P. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Dnia 22 marca 2010 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i z uwagi na swój bardzo zły stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy. Z.P. oświadczył, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 6,3 ha, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a skarżący jest zarządcą powyższej nieruchomości. Skarżący wskazał, że nie ma możliwości uzyskiwania dochodu z w/w gospodarstwa oraz, że jest zmuszony do korzystania z pomocy rodziny. Ponadto skarżący podał, iż jest wdowcem, osobą samotną, nie posiada dochodu. Na wezwanie Sądu skarżący przesłał rachunki potwierdzające wysokość kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa (energia elektryczna - 752 zł, podatek rolny od osób fizycznych - 58 zł) oraz zakupem leków (109 zł). Jednocześnie skarżący podał, iż nie posiada żadnych kont bankowych z uwagi na brak wpływów. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2010 r. Referendarz Sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowił na jego rzecz adwokata. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. Z.P. wniósł sprzeciw od w/w postanowienia w części obejmującej odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. Skarżący podał, iż z uwagi na zły stan zdrowia osiąga bardzo niskie dochody, które uniemożliwiają mu uiszczenie kosztów sądowych. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie rozważań wskazać należy, iż pomimo złożenia przez stronę skarżącą sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 20 kwietnia 2010 r. w części obejmującej jedynie odmowę w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, w/w orzeczenie utraciło moc w całości, a zatem również w zakresie korzystnym dla skarżącego co do ustanowienia adwokata (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, por red. T.Woś, LexisNexis, Warszawa 2009, str. 898). Wobec powyższego zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a. (...) sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl wynikających z obowiązujących przepisów prawa generalnych zasad dotyczących postępowań sądowych, koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Tym niemniej przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. pozwalają stronom nie posiadającym wystarczających środków finansowych niezbędnych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 245 § 1-3 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków lub tylko od opłat sądowych i wydatków albo tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 §2 p.p.s.a.). Należy podkreślić, iż prawo pomocy jest szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Analiza złożonego przez Z.P. wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie pełnomocnika wykazała, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek jego oświadczenia i wyjaśnienia są ogólnikowe. Z akt sprawy, wniosku skarżącego oraz złożonych przez niego oświadczeń i dokumentów wynika, iż Z.P., nie ma stałego dochodu, pozostaje bez zatrudnienia, z uwagi na zły stan zdrowia nie może podjąć pracy. Wnioskodawca jest co prawda właścicielem gospodarstwa rolnego, jednakże w chwili obecnej jest ono przedmiotem postępowania egzekucyjnego, a skarżący został wyznaczony jego zarządcą. Skarżący nie posiada ponadto oszczędności ani wartościowych rzeczy ruchomych. Jednocześnie skarżący ponosi koszty leczenia i zakupu leków. Biorąc pod uwagę przedstawioną powyżej sytuację finansową i życiową wnioskodawcy, a w szczególności fakt, iż pozostaje on bez pracy, nie posiada dochodów ani majątku, kierując się jednocześnie celem instytucji prawa pomocy jakim jest zapewnienie stronie dostępu do sądu, Sąd uznał, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i tym samym, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie w zakresie całkowitym tj. poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe działając na mocy art. 260 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.