II SA/Go 168/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2010 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.P. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, 1. ustanowić adwokata. Sygn. akt II SA/Go 168/10 2 Uzasadnienie Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 marca 2010 r., Z.P. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Dnia 22 marca 2010 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Z.P. oświadczył, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 6,3 ha w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne a skarżący jest zarządzą powyższej nieruchomości. Skarżący wskazał, że niezbędne środki do życia uzyskuje z działalności prowadzonej na terenie gospodarstwa a także korzysta z pomocy rodziny. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. -dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt II SA/Go 168/10 Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne, korzystające z pomocy społecznej czy otrzymujące bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zachodziły okoliczności przemawiające za przyznaniem Z.P. prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Wymaga podkreślenia, że ciężar wykazania przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. spoczywa na skarżącym Zważyć trzeba, że wpis od skargi nie jest wysoki, wynosi 200 zł. Należy stwierdzić, że nie jest wiarygodne oświadczenie Z.P., że nie uzyskuje żadnego dochodu. Skarżący przyznał, że uzyskuje środki do życia z działalności (metody) gospodarczej prowadzonej na terenie gospodarstwa. Nadto nie można pominąć, że z przedłożonych rachunków wynika, że w okresie od lutego do marca 2010 r. skarżący wydał kwotę 2.300 zł. Z tych względów uznano, że skarżący posiada możliwość uiszczenia kosztów sądowych. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Zasadnym natomiast okazał się wniosek Z.P. w przedmiocie ustanowienia adwokata. Uznano bowiem, że dodatkowy wydatek związany z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika przekracza możliwości finansowe skarżącego. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.