II SA/Go 169/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.J. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego p o s t a n a w i a: ustanowić adwokata. 23 kwietnia 2014 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek E.J. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że pobiera emeryturę w wysokości 1.215 zł (brutto). W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła wydatki związane z eksploatacją mieszkania (gaz – 350 zł, energia elektryczna – 150 zł, wywóz śmieci – 11 zł, woda – 267 zł) oraz zakupem lekarstw (300 zł miesięcznie). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy wskazać, że na podstawie postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 kwietnia 2014 r. zwolniono skarżąca od ponoszenia kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej E.J. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak już wyżej wskazano, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r. przyznał skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zważyć trzeba, że w sprawie nie ujawniły się okoliczności świadczące o istotnej poprawie sytuacji materialnej skarżącej od chwili wydania wskazanego powyżej postanowienia. E.J. w dalszym ciągu pobiera emeryturę w wysokości 1.215 zł (brutto). Nie można pominąć, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku i przeznacza miesięcznie na zakup leków około 300 zł. E.J. pomaga również bezrobotnej córce. Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania jej oświadczenia odnośnie braku oszczędności oraz wartościowych rzeczy ruchomych. Konstatując należy stwierdzić, że wniosek E.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.