II SA/Go 175/12

Dnia 26 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N.H. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. N.H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów z dnia [...] stycznia 2012 roku w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów. Skarga obarczona była brakiem formalnym – nie została podpisana przez skarżącą. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 marca 2012 r. N.H. została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, przez podpisanie skargi. Wraz z wezwaniem sekretariat Sądu przesłał skarżącej kserokopię skargi celem wykonania powyższego wezwania. Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało doręczone skarżącej dnia 15 marca 2012 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, k. 13 akt sądowych). Dnia 27 marca 2012 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k. 15 akt sądowych) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, iż jej zdaniem brak formalny skargi polegał na nie wniesieniu opłaty. W rozmowie z przedstawicielem organu skarżąca miała otrzymać informację, że zanim jej pismo za pośrednictwem Komisji trafi do Sądu, ma ono zostać ponownie rozpatrzone i w razie kolejnego negatywnego rozpatrzenia wysłane do Sądu. Skarżąca miała czekać na decyzję organu, zaś w razie kolejnego negatywnego rozstrzygnięcia Komisja miała pokryć koszty wniesienia pisma do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wezwanie Sądu uświadomiło skarżącej niedotrzymanie umowy z organem. Skarżąca starała się wyjaśnić tę kwestię, lecz termin ustalony przez Sąd minął. Obecnie ustała przyczyna uchybienia terminu i jeśli tylko zostanie on przywrócony, wszelkie braki formalne zostaną przez skarżącą usunięte. Zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2012r. skarżąca została wezwana do sprecyzowania wniosku w terminie 7 dni poprzez jednoznaczne określenie, jakiej konkretnie czynności dotyczy wniosek o przywrócenie terminu z dnia 27 marca 2012 r., tj. uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej własnoręczne podpisanie, czy wniesienia opłaty, oraz odpowiednio o uzupełnienie braku formalnego wniosku poprzez nadesłanie skargi opatrzonej własnoręcznym podpisem, pod rygorem jego odrzucenia, a także do podania okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu, ewentualnie do podania o przywrócenie terminu do uiszczenia jakiej opłaty wnosi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. N.H. ponownie wniosła o przywrócenie uchybionego terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. Skarżąca podtrzymała twierdzenia zawarte w swoim wcześniejszym piśmie. Dodała iż w rozmowie z przedstawicielem Komisji Stypendialnej udzielono jej informacji, że zanim za pośrednictwem organu skarga trafi do Sądu, ma ona zostać ponownie rozpatrzona przez organ i w razie kolejnego negatywnego rozstrzygnięcia wysłana do Sądu. W związku z tym skarga nie została opatrzona podpisem, bowiem skarżąca liczyła najpierw na kontakt Komisji Stypendialnej. Komisja mimo ustnych zapewnień nie powiadomiła skarżącej o wysłaniu pisma do Sądu. Gdy skarżąca otrzymała wezwanie do uzupełnienia braków, nie wiedziała, na czym polega ten brak a gdy udało się to ustalić, termin na odpowiedź minął. Skarżąca starała się tę sprawę także wyjaśnić z Komisją lecz bezskutecznie. Miała również wtedy mnóstwo zajęć na uczelni z uwagi na zbliżającą się sesję. Jako dobra studentka swój czas w dużej mierze poświęca nauce. Do powyższego pisma skarżąca załączyła własnoręcznie podpisany egzemplarz skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi okazał się niezasadny. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W nauce prawa oraz orzecznictwie sądowym do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, jak również mylne poinformowanie strony o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia. Pogląd taki został zaprezentowany m.in. w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 343/05, LEX nr 199545, co do zasady nie budzi on wątpliwości w orzecznictwie. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis Warszawa 2008, s. 381 oraz przywołane tam orzecznictwo sądowe). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do usunięcia braku formalnego skargi było spowodowane przyczyną niezawinioną przez skarżącą. Pomijając już przyczyny, dla których skarga została wniesiona za pośrednictwem organu bez własnoręcznego podpisu, skarżąca otrzymała dnia 15 marca 2012 r. wezwanie Sądu do usunięcia tego braku. Odpis wezwania znajduje się w aktach sądowych sprawy na k. 11. Jest ono zwięzłe, precyzyjne, a jego treść nie pozostawia żadnych wątpliwości co do jego możliwej interpretacji. Dodatkowo wytłuszczonym drukiem uprzedzono skarżącą o skutkach prawnych ewentualnego niewykonania wezwania oraz przesłano skarżącej kserokopię skargi celem ułatwienia jego wykonania. W tej sytuacji za całkowicie irracjonalną i niezrozumiałą należy uznać próbę skarżącej wyjaśnienia kwestii braku formalnego skargi z organem. Nie sposób również zaakceptować twierdzenia skarżącej, iż nie wiedziała, na czym polega brak formalny skargi, skoro wynikało to jasno z treści wezwania Sądu. W tej sytuacji od osoby należycie dbającej o własne interesy można było oczekiwać, że wykona wezwanie, przesyłając Sądowi własnoręcznie podpisany egzemplarz skargi w przewidzianym w tym celu siedmiodniowym terminie. Próba wyjaśniania kwestii braku formalnego skargi z organem po otrzymaniu przez skarżącą wezwania Sądu jest dodatkowo o tyle niezrozumiała, że wraz z wezwaniem Sąd doręczył skarżącej odpis odpowiedzi na skargę, co świadczyło o tym, że skarga wraz odpowiedzią organu i aktami sprawy znajduje się już w Sądzie. W konsekwencji uznać należy, iż skarżąca nie dochowała odpowiedniej staranności co do terminu uzupełnienia braku formalnego skargi, a jej wyjaśnienia w tym zakresie w żadnej mierze nie zasługują na uwzględnienie. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.