II SA/Go 176/12

Dnia 19 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi G.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...],Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na przepis art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.), nałożył na G.M. prowadzącego Przedsiębiorstwo D, karę pieniężną w łącznej wysokości 11.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. Organ I instancji wskazał, że w dniu [...] listopada 2011 r. w miejscowości [...] na drodze wojewódzkiej nr [...], zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] prowadzony przez kierowcę W.G.. Kierowca wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na podstawie wypisu z licencji nr [...] wydanego dla przedsiębiorcy prowadzącego Przedsiębiorstwo D. Kierowca do kontroli okazał posiadane dokumenty oraz wykresówki. Wyniki kontroli udokumentowane zostały w protokole nr [...]. Ponadto kierowca przesłuchany w charakterze świadka oświadczył, iż w samochodzie, którym jechał zainstalowany miał wyłącznik tachografu, który samodzielnie zainstalował. Wyłącznik działał na zasadzie zworki, tzn. po mostkowaniu ze sobą dwóch par kabli: niebieski z niebieskim oraz przezroczysty z przezroczystym, tachograf przestawał rejestrować aktywność kierowcy. W związku z wpięciem niedozwolonego urządzenia do gniazda B tachografu, urządzenie rejestrujące aktywności kierowcy utraciło cechy legalizacyjne ( lp.11.1 ust. 1 lit. d załącznika do ustawy). Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował G.M. o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, jednocześnie wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących naruszeń stwierdzonych w protokole z kontroli drogowej. W piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. (data wpływu do organu: 24.11.2011 r.) G.M., wniósł o przedłużenie terminu składania wyjaśnień, ze względu na skomplikowany charakter sprawy. Od decyzji organu I instancji, G.M. złożył odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, kwestionując zasadność nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, do którego zostało podłączone dodatkowe niedozwolone urządzenie. Odwołujący podniósł, że podłączenie niedozwolonego urządzenia do tachografu zostało dokonane przez kierowcę, przez co w sprawie powinien być zastosowany art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie strona wskazała, że przed wydaniem decyzji wypowiedział się w sprawie, jednak organ I instancji zignorował stanowisko strony, co stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasady wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Ponadto G.M. wniósł o rozłożenie kary pieniężnej na raty. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o transporcie drogowym oraz lp. 11.1 ust. 2 lit. a, lp 11.1 lit. d załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 13, art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r., ze zm.), § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 295). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, po analizie ustalonych w toku kontroli naruszeń, stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, dokonał wszechstronnej oceny stanu faktycznego sprawy oraz działał w granicach i karę pieniężną naliczył zgodnie z przepisami prawa. Organ podkreślił, iż faktem bezspornym i udowodnionym w toku kontroli było wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe, co poskutkowało stwierdzeniem braku ważnej legalizacji tachografu. Pomimo tego, iż urządzenie rejestrujące przeszło odpowiednie badania techniczne, to jakiekolwiek posiadanie urządzenia mogącego ingerować w prace tachografu (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) powoduje konieczność poddania tachografu ponownej legalizacji. W ocenie organu odwoławczego posiadanie urządzenia mogącego ingerować w prace tachografu ma zawsze charakter rażący, a świadczy o tym sam fakt sankcjonowania tego naruszenia najwyższą, jednostkową karą przewidzianą w załączniku do ustawy o transporcie drogowym, tj. 10.000,00 zł. ( art. 92 ust. 1 i ust. 4 lp. 11.1 ust.2 lit a załącznika do ustawy o transporcie drogowym ). Urządzenie niedozwolone zainstalowane na stałe w pojeździe pozwala na wielokrotne fałszowanie aktywności kierowcy w każdym czasie. Daje to pole do olbrzymich nadużyć i stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zdaniem organu oczywiste jest, że takie działanie prowadzi do ukrycia aktywności kierowcy, a ukryta w ten sposób aktywność jest nieweryfikowalna w czasie ewentualnej kontroli na drodze publicznej. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zważył, iż w rozpoznawanej sprawie nie znalazł podstaw do zastosowania przepisu art. 92 a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, albowiem naruszenia ingerencji w urządzenia rejestrujące powodują zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego ze względu na możliwość kierowcy prowadzenia w tych dniach pojazdu z ograniczeniem wymaganych przerw oraz dziennych i tygodniowych okresów odpoczynku. Również do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Natomiast w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał, że takie okoliczności wystąpiły. Nadto wykonywany przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu technicznemu skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł ( art. 92 ust. 1 i ust. 4, lp.11.1 ust.1 lit. d załącznika do ustawy o transporcie drogowym ). Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, G.M. prowadzący Przedsiębiorstwo D, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W jej uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zatrudnieni u niego kierowcy przeszkoleni zostali w zakresie stosowania przepisów rozporządzeń nr 3821/85 oraz nr 561/2006. Pouczeni zostali także o zakazie stosowania wszelkich niedozwolonych urządzeń w pojazdach. W ocenie skarżącego, w jego przypadku zastosowanie powinien mieć przepis art. 97 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, a postępowanie powinno zostać umorzone. Ponadto podniósł, iż przed wydaniem decyzji przez organu obu instancji, składał dodatkowe wyjaśnienia, co do których organy w ogóle nie odniosły się. Również w dniu 27 grudnia 2011 r. złożył bezpośrednio do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniosek stanowiący uzupełnienie odwołania odnośnie przesłuchania skontrolowanego kierowcy na okoliczność braku wpływu przez przedsiębiorcę, co do stwierdzonych naruszeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji. Organ podkreślił, że skarżący nie kwestionuje prawidłowości ustaleń faktycznych kontroli drogowej w zakresie stwierdzonych naruszeń. Odnosząc się do pisma skarżącego stanowiącego uzupełnienie odwołania, organ wskazał, że przedmiotowe pismo wpłynęło do organu w dniu 29 grudnia 2011 r., a więc w tym samym dniu, w którym decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. została przekazana do strony. Organ podkreślił również, że kierowca na okoliczność stwierdzonych podczas kontroli naruszeń został przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] listopada 2011 r. Reprezentujący stronę skarżącą pełnomocnik, na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. podniósł ponadto, iż w dacie wydawania decyzji organ II instancji dysponował już pismem skarżącego z dnia [...] grudnia 2011 r. zawierającym uzupełnienie odwołania i wniosek dowodowy, który organ niezasadnie pominął, a nadto w toku postępowania doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t.. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nadto w myśl ar. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu skutkującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Ustawa o transporcie drogowym wprowadzająca sankcje za naruszenie warunków wykonywania transportu drogowego uległa zmianom, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. (ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 244, poz. 1454). Zaskarżona decyzja została jednak wydana w okresie obowiązywania poprzedniego stanu prawnego, ( ustawa z dnia 6 września 2001 r. – j.t. Dz. U z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm. ) dalej "u.t.d.", dlatego miarodajne dla oceny jej legalności będą przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania. W art. 92 ustawy posłużono się szerokim terminem "wykonujący przewóz drogowy", żeby sankcjami z tego przepisu objąć wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową, naruszają prawo. Stosownie do art. 93 ust. 1 u.t.d. uprawnieni do kontroli mają prawo nałożyć karę pieniężną na wykonującego przewozy drogowe, a nie na kierowcę, który w ramach tego przewozu lub transportu kieruje pojazdem. Okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenia kierowcy pojazdu. Skarżący powinien zatem przedłożyć dowody, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń prawa przez kierowcę lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Zgodnie z treścią art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, pracodawca oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących. Art. 15 ust. 8 powyższego rozporządzenia zabrania fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. Konsekwencją wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju jest kara pieniężna. Wykaz naruszeń obowiązków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 u.t.d.). Zgodnie z lp. 11.1 pkt 2 lit. a) załącznika do ustawy wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych. Fakt podłączenia w należącym do skarżącej spółki pojeździe marki [...] niedozwolonego urządzenia dodatkowego jest niesporny w sprawie. Został on potwierdzony w toku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2011 r. Ustalenia kontroli nie były kwestionowane przez stronę skarżącą. Jej argumentacja sprowadza się do wykazywania, że nie powinna zostać obarczona sankcją w sytuacji, gdy niedozwolone urządzenie zamontował jeden z kierowców, bez zgody i wiedzy przedsiębiorcy. Argumentacja skarżącego sprowadza się do wykazywania, że nie powinien zostać obarczony sankcją w sytuacji, gdy niedozwolone urządzenie zamontował jeden z kierowców, bez zgody i wiedzy przedsiębiorcy. Należy zgodzić się ze stanowiskiem obu instancji, iż zakaz ingerowania w pracę urządzenia rejestrującego (tachografu) poprzez montaż urządzeń zakłócających jego pracę jest oczywisty i nie budzący żadnych wątpliwości. Musi być znany każdemu podmiotowi wykonującemu działalność w zakresie transportu drogowemu, jak i każdemu kierowcy wykonującemu takie przewozy. Ponadto wymóg stosowania urządzeń rejestrujących jest podstawowym instrumentem mającym na celu wymuszenie obowiązków przestrzegania warunków wykonywania przewozów, w szczególności w zakresie czasu pracy kierowców. Stanowi zatem istotny element zapewnienia bezpiecznych warunków jazdy na drogach publicznych. Samowolna ingerencja w urządzenie rejestrujące, zainstalowane w pojeździe, w następstwie której dopuszczono się fałszowania czasu pracy kierowcy, mogła mieć bezpośredni wpływ na zdolności percepcyjne kierowcy i niewątpliwie stanowiła bardzo duże zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Skarżący w skardze podnosi, że organy obu instancji nie odniosły się do dodatkowych wyjaśnień i dowodów strony. Strona została pouczona w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania (pismo z dnia [...] listopada 2011 r.), iż niezłożenie wyjaśnień w terminie 7 dni spowoduje wydanie decyzji w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Strona odebrała zawiadomienie w dniu 9 listopada 2011 r., zatem termin minął bezskutecznie z dniem 16 listopada 2011 r. Co prawda strona wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o przedłużenie terminu do złożenia tych wyjaśnień, to jednak pismo to zostało nadane dopiero 22 listopada 2011 r., które wpłynęło do organu 24 listopada 2011 r., a więc jeden dzień przed wydaniem decyzji. Organy wywiązały się z obowiązku udowodnienia naruszeń i zarzut czyniony organom, iż nie przesłuchano ponownie kierowcy w świetle jego wyjaśnień uczynionych w dniu kontroli należy uznać za niezasadny jako, że okoliczności sprawy nie były sporne. Zostały one wykazane dokumentami, a strona nie przedstawiła organom żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które miałyby zaistnieć w sprawie i które mogłyby wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia merytorycznego. Należy również podkreślić, że wniosek przedsiębiorcy o przesłuchanie kierowcy wpłynął do organu w dniu wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. W ocenie sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące rzekomych naruszeń przepisów postępowania. Stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości, a istota sporu sprowadzała się do właściwego zastosowania przepisów ustawy. W stanie faktycznym sprawy nie wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisów zwalniających przedsiębiorcę z odpowiedzialności, co organ należycie wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kluczowe argumenty strony skarżącej, jakie podnosiła w toku postępowania, dotyczyły właśnie kwestii możliwości zastosowania przepisów zwalniających od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Kwestie te organ rozważał bezpośrednio w uzasadnieniu, nie ma więc podstaw do formułowania zarzutu braku odniesienia się do argumentów strony postępowania. Niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, sąd nie znalazł żadnych wad prawnych zaskarżonej decyzji, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Analiza zebranego przez organy administracyjne materiału dowodowego dowodzi, że postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem norm wynikających z przepisów art. 7 art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić