II SA/Go 177/12

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-04-10

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, ma prawo do uzyskania pomocy prawnej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Celem tej instytucji jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, dla których konieczność ponoszenia kosztów oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie tego prawa.
Stan faktyczny
Skarżący L.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia grzywny. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody żony i syna oraz własną niepełnosprawność. Po analizie przedłożonych dokumentów i oświadczeń, sąd uznał wniosek za uzasadniony.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.W. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 marca 2012 r., L.W. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. W wyznaczonym terminie skarżący uiścił wpis oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku L.W. podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący oświadczył, że pozostaje na utrzymaniu żony, która pobiera emeryturę w wysokości 1.118 zł. L.W. wskazał, że jego syn pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1.160 zł (netto). W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżący przedstawił opłaty związane z eksploatacją mieszkania wraz z rachunkami. Wniosek jest uzasadniony. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej L.W. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z przedłożonych dokumentów wynika, że miesięczny dochód skarżącego i jego żony wynosi 944,17 zł (netto). Nie można pominąć, że L.W. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego odnośnie jego sytuacji majątkowej. W świetle zasad doświadczenia życiowego w pełni uprawniona jest teza, że posiadane przez skarżącego środki pieniężne wystarczają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny. Konstatując należy stwierdzić, że wniosek L.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło