II SA/Go 18/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-09-21

Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Joanna Brzezińska, ANNA Juszczyk - Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w sprawie o wymeldowanie, gdy istnieją sprzeczne interesy stron i potrzeba uzgodnienia tych interesów?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku przeprowadzania rozprawy administracyjnej w sprawie o wymeldowanie, jeśli zgromadzone dowody, w tym oświadczenia strony, pozwalają na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego zgodnego z przepisami prawa materialnego. Wymeldowanie ma na celu rejestrację stanu faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego, a nie rozstrzyganie stosunków cywilnoprawnych między stronami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu A.M. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, wskazując na opuszczenie lokalu przez A.M. i brak zamiaru powrotu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając, że A.M. sprzedał lokal i nie zamieszkuje w nim. A.M. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia rozprawy i możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.), Asesor WSA ANNA Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2005 przy udziale sprawy ze skargi M.A. na Wojewoda z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowanie Oddalono skargę Sygn. akt II SA/Go 18 /05 Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] Wiceprezydent Miasta, na podstawie art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn.zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 716) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o wymeldowaniu A.M. z pobytu stałego z lokalu przy [...]. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że postępowanie wszczęte na skutek wniosku aktualnego właściciela lokalu S.S. wykazało, że A.M. od kilku lat nie zamieszkuje w lokalu przy [...], nie znajdują się tam jego rzeczy osobiste, jak też nie ma on zamiaru powrotu i zamieszkania w tym lokalu. Ponadto w toku postępowania zainteresowany oświadczył, że dobrowolnie wymelduje się do dnia [...] września 2003 r., a jeżeli nie dotrzyma tego terminu wnosił o wydanie stosownej decyzji administracyjnej. Powołując się na wskazane wyżej przepisy i orzeczenie TK organ pierwszej instancji wskazał, że obowiązany był do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, jednocześnie nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Ewidencja ludności służy bowiem wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego lokalu. W dniu 24 października 2003 r. (data stempla pocztowego) odwołanie od powyższej decyzji złożył A.M., uzasadniając je brakiem realizacji wcześniejszych pozaumownych uzgodnień dotyczących sprzedaży spornego lokalu S.S. oraz nie przeprowadzeniem przez organ rozprawy administracyjnej, która w jego ocenie uwzględniłaby interesy wszystkich stron. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] Wojewoda, na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) oraz zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że właścicielem lokalu przy [...] jest S.S., który kupił lokal od A.M. w maju 2003 r. i zamieszkuje w nim nadal. Odwołujący się przyznał, że nie zamieszkuje w spornym lokalu, lecz dokona wymeldowania dopiero po uregulowaniu spraw w Spółdzielni Mieszkaniowej. Ustalenia te w ocenie organu potwierdzają, że na podstawie przepisów wskazanych w decyzji ustalony w sprawie stan faktyczny zobowiązywał organ pierwszej instancji do wydania decyzji o wymeldowaniu A.M. z miejsca pobytu stałego, które dobrowolnie opuścił, nie dokonując obowiązku wymeldowania się. A.M. w dniu [...] stycznia 2004 r. (data stempla pocztowego) zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Skarżący podniósł, że przed podjęciem decyzji organ winien umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłaszanych żądań, zwłaszcza gdy interesy stron są sprzeczne. W takiej sytuacji przed wydaniem decyzji zdaniem skarżącego organ winien także przeprowadzić rozprawę gdyż zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie zaniechano powyższych czynności, przez co pozbawiono stronę możności obrony jej praw. Ponadto A.M. zarzucił zaskarżonej decyzji, że jej uzasadnienie zawiera szereg błędów rzutujących na jej rzetelność. Odpowiadając na skargę A.M. Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz.1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 r. – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy powyższych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi. Skarga nie jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. W niniejszej sprawie zagadnienie sporne między stronami sprowadza się do oceny zebranych w sprawie dowodów i konieczności przeprowadzenia innych dowodów. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsca pobytu. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego czy stosunków cywilno-prawnych. Nie jest ono także forma kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Na pojecie zamieszkania składają się dwa elementy, które muszą występować łącznie tj. przebywanie w sensie fizycznym oraz zamiar stałego pobytu. Zameldowanie natomiast nie rodzi praw do lokalu ani go nie pozbawia. W sprawie bezspornym jest, że skarżący A.M. opuścił lokal mieszkalny przy [...] (sprzedał go na rzecz S.S.) co najmniej w maju 2003 r. i nie przebywa w lokalu, nie znajdują się tam jego rzeczy osobiste, ani też inne rzeczy reprezentujące jego prawa. Ponadto skarżący w trakcie postępowania administracyjnego potwierdził, że nie zamierza do spornego lokalu powrócić. Powyższe okoliczności prawidłowo ustalone przez organy administracji na podstawie przeprowadzonych dowodów, wskazują jednoznacznie, że skarżący opuścił sporny lokal dobrowolnie z zamiarem przeniesienia swojego centrum życiowego w inne miejsce (vide protokół z przesłuchania strony z dnia [...] sierpnia 2003 r.). W ocenie Sądu ocena zebranych w sprawie dowodów nie przekracza granic swobodnej oceny i nie jest dowolna. Ustalony w sprawie stan faktyczny znajduje odbicie w przeprowadzonych dowodach, w stosunku do których brak jest podstaw aby odmówić dania im wiary. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania gwarantujących stronie możliwość obrony jej praw m.in. poprzez wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechania przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z uwagi na potrzebę uzgodnienia interesów stron, należy wskazać, że nie są one zasadne. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że A.M. miał możliwość uczestniczenia i wypowiadania się co do trybu prowadzonego postępowania w sprawie wymeldowania go z lokalu przy [...] od dnia [...] lipca 2003 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru), kiedy doręczono mu zawiadomienie o jego wszczęciu, wraz z wezwaniem do osobistego stawiennictwa w organie bądź przedłożenia pisemnych wyjaśnień w terminie 7 dni. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia, nie stawił się także w celu złożenia wyjaśnień na wezwanie Urzędu Gminy (gdzie zamieszkuje) doręczone 13 sierpnia 2003 r. Należy także podkreślić, że dowody zgromadzone w sprawie, w tym zeznania skarżącego pozwoliła na jednoznaczne ustalenie, zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek do wymeldowania go z przedmiotowego lokalu. jak słusznie wskazały organy bez znaczenia pozostaje fakt wzajemnych zobowiązań i wynikających z nich rozliczeń pomiędzy skarżącym i wnioskującym o jego wymeldowanie. Organy prowadzące postępowanie administracyjne mają obowiązek przeprowadzenia określonych dowodów, jeżeli ich przeprowadzenie jest istotne w rozstrzyganej sprawie i przyczyni się do jej wyjaśnienia. Chodzi o przeprowadzenie dowodów, które mają udowodnić określony fakt pozostający w ścisłym związku przyczynowym z przedmiotem sprawy. W ocenie Sądu, waloru takiego jest pozbawione wnioskowane przez skarżącego przeprowadzenie rozprawy administracyjnej bowiem podnoszone przez skarżącego argumenty, które miałyby być ustalone na tej podstawie służyły by innym celom niż realizacja obowiązku meldunkowego. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd podziela pogląd orzekających w sprawie organów, że A.M. opuścił dobrowolnie wymieniony lokal i zerwał łączące go z nim więzi przenosząc swoje centrum życiowe do innej miejscowości. Uzasadnia to, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692) oddalenie skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło