II SA/Go 18/13
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-03-05
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, a jej małżonek otrzymuje emeryturę, posiada zobowiązania kredytowe i pożyczkowe oraz ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, jej małżonek otrzymuje emeryturę, a strona posiada znaczące zobowiązania kredytowe i pożyczkowe oraz ponosi wydatki związane z leczeniem, spełniona jest przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca S.Z. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jej mąż otrzymuje emeryturę, posiada zobowiązania kredytowe i pożyczkowe oraz ponosi wydatki związane z eksploatacją mieszkania i leczeniem. Sąd analizował jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych postanawia: zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych.
2
Uzasadnienie
Na podstawie zarządzenia z dnia 16 stycznia 2013 r. Przewodniczącego Wydziału S.Z. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł.
4 lutego 2013 r. wpłynął do Sądu wniosek S.Z. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że od dnia [...] marca 2012 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. S.Z. oświadczyła, że jej mąż otrzymuje emeryturą w wysokości 2.333,75 zł (brutto).
W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła wydatki związane z eksploatacją mieszkania (czynsz - 356 zł, gaz - 164,69 zł, energia elektryczna -100
zł abonament telefoniczny - 99 zł). S.Z. oświadczyła, że obciążają ją zobowiązania z tytułu umowy pożyczki (2.795,13 zł) oraz z tytułu kredytu odnawialnego (10.000 zł).
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub wtoku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Sygn. akt II SA/Go 18/13 3
Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające
żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na
uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach
koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do
osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść
kosztów postępowania sądowego.
Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć
najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów
związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Moiczyk, Przesłanki przyznania prawa
pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego
2007, nr4, s. 36-39).
Analiza sytuacji materialnej S.Z. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że S.Z. od dnia [...] marca 2012 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Mąż skarżącej otrzymuje emeryturę w wysokości 1.930,55 zł (netto). Skarżąca posiada dług z tytułu umowy pożyczki (2.795,13 zł). Miesięczna rata pożyczki wynosi 252,24 zł.
Nadto z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżąca i jej mąż posiadają zobowiązania wobec banku z tytułu kredytu odnawialnego (9.746,57 zł - stan na
dzień [...] lutego 2013 r.).
Nie można również pominąć, że S.Z. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i ponosi znaczne wydatki na zakup leków. Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżąca nie posiada możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu - koniecznemu utrzymaniu.
Z tych względów uznano, że wniosek S.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło