II SA/Go 180/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.),, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. sprawy ze skargi E.Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...];[...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy, powołując się na przepis art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 6, poz. 65), art. 6 pkt 15 lit. "b" ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zmianami.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, odmówił przyznania E.Z. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że E.Z. w dniu [...] lipca 2000 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Od dnia [...] lipca 2000 r. wnioskujący nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a od dnia [...] września 2000 r. utracił status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia . Dnia [...] lutego 2004 r. E.Z. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Organ I instancji ustalił, że z dniem 1 stycznia 2002 r. zasiłek przedemerytalny został skreślony z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jednakże na podstawie cytowanej wyżej ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty, ustawodawca przewidział możliwość nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego osobom, które do 12 stycznia 2002r. spełniły warunki do jego nabycia tj. posiadały status bezrobotnego, a następnie w odniesieniu do mężczyzn udokumentowany 30 letni okres uprawniający do zasiłku, w tym 15 lat wykonywania prac w warunkach szczególnych. Organ I instancji podkreślił, iż wnioskodawca udokumentował 30 letni okres zatrudnienia, jednakże dokumentację wskazującą na pracę w warunkach szczególnych przedłożył dopiero wraz z wnioskiem w lutym 2004r., powołując się jednocześnie na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002r. (OPS 14/01, ONSA 2002/4/133), zgodnie z którą jeżeli w dniu rejestracji strona nie udokumentowała okresu uprawniającego do nabycia zasiłku przedemerytalnego bądź świadczenia ponieważ nie mogła zdobyć potrzebnych dokumentów, a posiada status osoby bezrobotnej mimo, że utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych na wskutek upływu okresu przysługiwania, takie prawo można przyznać mimo, że zasiłków przedemerytalnych nie ma w ustawie. Organ I instancji przyznał, iż zgodnie z wolą ustawodawcy decydujące znaczenie ma spełnienie ustawowych warunków w dniu rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku bez względu na czas złożenia wniosku. Ponadto, zgodnie z wyżej wskazaną uchwałą "jeżeli decyzja w tej sprawie nie została wydana (na przykład nie było wniosku zainteresowanego, który w tym czasie nie mógł udokumentować pełnego stażu pracy bądź wykonywania pracy w szczególnych warunkach) i dlatego przy pierwszej rejestracji rozstrzygnięto jedynie o prawie do zasiłku dla bezrobotnych, to złożony p później wniosek (wraz z brakującymi dokumentami) o przyznanie zasiłku przedemerytalnego podlega rozpatrzeniu jako odrębna nowa sprawa administracyjna w trybie zwykłym". Mając na uwadze, że E.Z. w dniu składania wniosku nie posiadał statusu osoby bezrobotnej organ orzekający w przedmiotowej sprawie odmówił przyznania mu zasiłku przedemerytalnego. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody wniósł E.Z., w którym podkreślił, iż z chwilą rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy tj. w dniu [...] lipca 2000r. jako osoba bezrobotna posiadał 30-letni staż pracy, jednakże dokumenty świadczące o zatrudnieniu w warunkach szczególnych uzyskał dopiero w styczniu roku 2004 po wielu staraniach. Odwołujący się podniósł ponadto, że fakt, iż obecnie pracuje nie ma znaczenia, gdyż jako osoba posiadająca prawo do zasiłku może je zawiesić podejmując pracę. Zaznaczył, iż zależy mu na ustaleniu prawa do zasiłku, a nie na wypłacie przedmiotowego świadczenia. Argumentując wniosek o pozytywne rozpatrzenie złożonego odwołania, E.Z. powołał się na wyżej wskazaną uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2004 r. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2004r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 wyżej wskazanej ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu na prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ I instancji. Odnosząc się do kwestii uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego na którą powołał się E.Z. dla podkreślenia zasadności swojego odwołania, Wojewoda zważył, że z treści uzasadnienia powyższej uchwały wynika, że jako wniosek o wznowienie postępowania powinien być potraktowany jak każdy "nowy" wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, jeśli organy zatrudnienia we wcześniejszym postępowaniu wydały decyzję o odmowie przyznania prawa do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego, a bezrobotny powołuje się na nowe dowody, dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia. Organ II instancji rozpatrując sprawę zważył, iż w omawianym przypadku nie miało miejsca wydanie decyzji odmawiającej stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego, wydana zaś została decyzja przyznająca prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto wskazał, że w dniu złożenia wniosku o przywrócenie terminu przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego odwołujący nie spełniał warunków nieodzownych do uznania go za osobę bezrobotną tak więc postanowienia powyższej uchwały nie znajdują w tej sprawie zastosowania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł E.Z., podnosząc, iż jego zdaniem już w chwili rejestracji jako osoba bezrobotna spełniał niezbędne warunki do przyznania mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, gdyż posiadał wymagany - choć nie z jego winy nieudokumentowany - okres pracy w warunkach szczególnych. Skarżący podkreślił, że uwzględniając stan faktyczny na dzień zarejestrowania jako osoba bezrobotna powinien mieć przyznane prawo do zasiłku przedemerytalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił m.in. art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003r. Nr 6, poz. 65). Według tego przepisu prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w jej brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r. przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002r. spełnili warunki do ich nabycia. Bezrobotni ci nabywają prawo do zasiłku przedemerytalnego na swój wniosek począwszy od następnego dnia po dniu złożenia wniosku. W toku postępowania administracyjnego, organy orzekające w I, jak i w II instancji wzięły pod uwagę inne okoliczności, które były w tym przypadku istotne dla oceny ustawowych warunków, niezbędnych do ubiegania się o przedmiotowy zasiłek. I tak, zgodnie z przepisem art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu o przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 ze zmianami) w jej brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r. zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej – w odniesieniu do skarżącego – 30 letni okres uprawniający do emerytury, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w warunkach szczególnych. Tak więc w przepisie tym zawarty jest przede wszystkim warunek, aby osoba ubiegająca się o zasiłek spełniała określone w ustawie wymagania do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz miała określone okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury. Treść art. 37 l ust. 1 wyżej wskazanej ustawy stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku posiadała lub spełniła warunki do jego nabycia. Realizacja tego prawa jest więc zależna od woli uprawnionego, który powinien złożyć wniosek o zasiłek przedemerytalny. Przyznanie tego zasiłku nie zależy od uznania organu, ale od spełnienia przez bezrobotnego ustawowych przesłanek. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002r. (OPS 14/01 ONSA 2002/4/133) - na którą powołuje się zarówno skarżący, jak i orzekające w niniejszej sprawie organy – niemożność wykazania w dniu rejestracji posiadania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego nie powoduje utraty uprawnienia, gdyż wniosek o ich przyznanie uprawniony może złożyć także po upływie okresu pobierania zasiłku, jednakże także w dniu złożenia wniosku wnioskodawca powinien spełniać określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. Podzielając w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym jeżeli przy pierwszej rejestracji w powiatowym urzędzie pracy rozstrzygnięto jedynie o prawie do zasiłku dla bezrobotnych to złożony później (wraz z brakującymi dokumentami) wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego podlega rozpatrzeniu jako odrębna nowa sprawa administracyjna w trybie zwykłym. Skarżący składając wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego nie spełnił podstawowej przesłanki do jego przyznania, wynikającej z powołanych wyżej przepisów prawnych, a mianowicie nie posiadał statusu osoby bezrobotnej. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Grażyna Staniszewska Ireneusz Fornalik Anna Juszczyk-Wiśniewska