II SA/Go 185/13

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-03-06

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata na podstawie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony, gdy strona nie posiada dochodu lub posiada dochód niski, uniemożliwiający poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku osoby o niskich dochodach lub bez dochodu, nawet przy posiadaniu niewielkich środków, prawo pomocy należy przyznać, jeśli poniesienie kosztów sądowych oznaczałoby faktyczne ograniczenie prawa do sądu.
Stan faktyczny
W dniu 25 lutego 2013 r. J.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odmowy przyznania zasiłku celowego. Skarżący oświadczył, że nie posiada dochodu, mieszka samotnie w zniszczonym budynku, dzierżawi nieruchomości rolne i jest w złym stanie zdrowia. Z wywiadu środowiskowego wynika, że uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 1.059,25 zł, co jest niską kwotą, a na rachunku bankowym nie posiada środków pieniężnych.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata na wniosek J.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznana zasiłku celowego p o s t a n a w i a : ustanowić adwokata. Dnia 25 lutego 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek J.R. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie posiada żadnego dochodu. J.R. wskazał, że samotnie mieszka w starym zniszczonym budynku oraz dzierżawi kilka nieruchomości rolnych. Skarżący oświadczył, że znajduje się w złym stanie zdrowia. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy wskazać, że J.R. z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej J.R. uzasadnia wniosek, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego dochodu z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego. Z przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym wywiadu środowiskowego wynika, że J.R. z gospodarstwa rolnego uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości 1.059,25 zł. Nawet jednak uwzględnienie tegoż faktu nie może stanowić przeszkody do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zważyć bowiem trzeba, że wskazany dochód jest niski. Nadto z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący nie posiada środków pieniężnych. Nie można również pominąć, że J.R. cierpi na liczne schorzenia. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie posiada możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek J.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło