II SA/Go 186/13
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-04-18
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód netto wynosi 1.687,38 zł (w tym alimenty), samotnie wychowująca dwoje dzieci i ponosząca miesięczne koszty utrzymania mieszkania w wysokości 400 zł, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Analiza sytuacji materialnej skarżącej, uwzględniająca jej dochody, obowiązek alimentacyjny wobec dzieci oraz koszty utrzymania mieszkania, wykazała spełnienie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca K.T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie odmowy wymeldowania. W uzasadnieniu podała, że jej miesięczne wynagrodzenie wynosi 1.187,38 zł netto, otrzymuje alimenty w wysokości 500 zł, a także samotnie wychowuje dwoje dzieci. Wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2013 r. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.T. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych.
Na podstawie zarządzenia z dnia 1 marca 2013 r. Przewodniczącego Wydziału K.T. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.
12 kwietnia 2013 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek K.T. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. K.T. oświadczyła, że jej wynagrodzenie wynosi 1.187,38 zł (netto). Nadto skarżąca wskazała, że otrzymuje również alimenty w łącznej wysokości 500 zł.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Analiza sytuacji materialnej K.T. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że miesięczny dochód skarżącej wynosi 1.687,38 zł (netto) i składa się z wynagrodzenia za pracę oraz alimentów. K.T. wychowuje samotnie dwoje dzieci. Opłaty związane z eksploatacją mieszkania wynoszą miesięcznie 400 zł.
Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności.
Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżąca nie posiada możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. Konstatując należy stwierdzić, że wniosek K.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło