II SA/Go 187/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J.W. o wymierzenie grzywny Komendantowi Powiatowemu Policji z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Go 768/10 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oddala skargę. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r. (sygn. akt II SA/Go 768/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia J.W. (emerytowi policyjnemu) uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu. Jednocześnie stwierdził, że wyżej wymienione decyzje nie podlegają wykonaniu. W motywach uzasadnienia tego wyroku wskazano, iż organy administracji arbitralnie i z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, a nadto wbrew wiążącemu je zobowiązaniu nałożonemu prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt II SAB/Go 31/09, w sprawie administracyjnej o wypłatę J.W. równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006, 2007 i 2008 (przyznanego decyzją z dnia [...] maja 1998 r.) orzekły z urzędu w przedmiocie, którego skarżący we wniosku z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie określił - w przedmiocie cofnięcia uprawnienia przyznanego wskazaną decyzją. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że prowadząc ponownie postępowanie w sprawie organ administracji publicznej powinien zapewnić stronie korzystanie z wszelkich praw zagwarantowanych przepisami procedury administracyjnej oraz dokładnie ustalić zarówno stan faktyczny, jak i prawny uwzględniając treść poprzednich decyzji administracyjnych w przedmiocie przysługujących skarżącemu uprawnień. Nadto, zgodnie z treścią przepisu art. 153 p.p.s.a, organ związany jest oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi zarówno w wyrokach sądów administracyjnych w przedmiocie bezczynności organów w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego, jak i w niniejszym orzeczeniu. Akta administracyjne powyższej sprawy zwrócono organowi wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności w dniu 24 stycznia 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 61 akt sądowych). Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. (wpływ do organu 27 stycznia 2011 r.) J.W. wezwał Komendanta Powiatowego Policji do wypłacenia należnych równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego od roku 2006-2010 oraz za rok 2011. wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu wnioskodawca, powołując się na powyższy wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Go 768/10 wskazał, iż decyzja o przyznaniu równoważnika za remont lokalu mieszkalnego jest nadal w obiegu, zatem został bezprawnie pozbawiony należnego świadczenia. W związku z powyższym wezwał do natychmiastowego wypłacenia należnych zaległości. W odpowiedzi na powyższe pismo organ poinformował skarżącego, iż został zobowiązany do rozpoznania niniejszej sprawy w ciągu 30 dni, od dnia otrzymania akt. Następnie zawiadomieniem z dnia 15 lutego 2011r. poinformowano stronę o zakończeniu postępowania w przedmiocie żądania wypłaty równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji odmówił J.W. wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2011 z powodu niemożności ustalenia jego wysokości. Decyzję doręczono stronie 25 lutego 2011 r. W dniu 9 marca 2011 r. J.W. złożył skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Go 768/10 z wnioskiem o: - nakazanie Komendantowi Powiatowemu Policji natychmiastowego przystąpienia do realizacji wyroku Sądu poprzez realizacje czynności materialno-technicznych, które będą skutkowały wypłaceniem należnego mu równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2010, - określenie organowi terminu wykonania orzeczenia, - zasadzenie odszkodowania (zadośćuczynienia) od Komendanta powiatowego Policji oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji solidarnie po 5500 zł, za straty jakich doznał od 2009 r. do chwili obecnej, powstałe na skutek pozaprawnego działania tych organów, - wymierzenie Komendantowi Powiatowemu Policji przewidzianej Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi grzywny. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż obawia się, że działania organu mają polegające na ponownym prowadzeniu postępowania i ponownej odmowie wypłaty równoważnika za remont zajmowanego lokalu mają na celu niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. i pozbawienie go w dalszym ciągu należnych świadczeń pieniężnych lub przedłużenia w czasie ostatecznego załatwienia sprawy. J.W. podniósł, iż jest emerytem i inwalida I grupy, a działania organów uchylających się od wypłaty należnych świadczeń wbrew wyrokom Sądu spowodowały dalszy uszczerbek na zdrowiu bowiem odebrał je szczególnie dotkliwie. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji stwierdził, iż nie pozostawał w bezczynności, jednocześnie stosując się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 25 listopada 2010 r. ponownie rozpoznał wniosek J.W. z dnia [...] kwietnia 2009r., zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071), wydając w dniu [...] lutego 2011r. decyzję nr [...]. Ponadto stwierdził, iż zarzuty skarżącego są bezzasadne, a jego stanowisko co do niezastosowania się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Sądu jest subiektywne, wobec czego wniósł o odrzucenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast w myśl przepisu art. 154 § 1 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 154 § 2). Zgodnie z § 3 art. 154 P.p.s.a., wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W § 4 i 5 ustawodawca przewidział, iż osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Odszkodowanie to przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia sądu. Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego. Zgodnie z § 6 art. 154 grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że warunkiem formalnym złożenia skargi na niewykonanie wyroku jest uprzednie pisemne wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jednakże termin na złożenie przedmiotowego wezwania nie jest dowolny. Wymagane jest, aby przed jego złożeniem doszło do uprawomocnienia się wyroku (i tym samym uzyskania przez ten wyrok przymiotu wykonalności). Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Zatem warunkiem prawidłowego wezwania organu do wykonania wyroku jest jego złożenie nie wcześniej niż po otrzymaniu przez organ orzeczenia sądowego wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności. Jednocześnie wezwanie nie może nastąpić późnej niż data złożenia skargi (por. wyrok NSA z 26 lutego 2008 r. , I OSK 1259/07, publ. Lex nr 453494). Wezwanie skierowane w innym czasie jest albo przedwczesne (gdy nastąpi przed doręczeniem organowi prawomocnego wyroku), albo spóźnione (gdy nastąpi po wniesieniu skargi) i nie wywiera skutku, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. Natomiast nie ma znaczenia czy wezwanie zostało doręczone organowi przed upływem terminu jaki ma on na załatwienie sprawy zgodnie z art. 35 k.p.a., czy też dopiero po upływie tego terminu. W rozpoznawanej sprawie tryb określony w art. 154 p.p.s.a, warunkujący wniesienie skargi, został przez skarżącego zachowany. Należy bowiem uznać, iż wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r. wzywający Komendanta Powiatowego Policji do wypłaty należnego równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (...) "zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Go 768/10", stanowił wezwanie tego organu do wykonania wyroku Sądu. Z powołanego przepisu wynika, że omawiana grzywna w sposób oczywisty stanowi nie tylko środek dyscyplinujący organ do określonego zachowania się, ale przede wszystkim ma charakter represyjny. Wyjaśnić trzeba bowiem, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku ma więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (por. post. NSA z dnia 28 listopada 2000 r., IV SA 2001/98, publ. Lex nr 77621). Jeżeli sąd nie określił terminu wydania aktu lub podjęcia czynności, w sprawie mają zastosowanie terminy ustawowe do załatwienia sprawy (bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych - w ciągu dwóch miesięcy) przy czym termin ustawowy należy liczyć od dnia doręczenia akt organowi (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2010 r., II OSK 489/09, publ. LEX nr 597633). Odnosząc wskazane przesłanki do stanu niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 listopada 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 768/10 uprawomocnił się bowiem w dniu 13 stycznia 2011 r., natomiast akta administracyjne tej sprawy zostały zwrócone do organu w dniu 24 stycznia 2011 r. Od daty otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia z aktami administracyjnymi organ podjął czynności zmierzające do rozpatrzenia sprawy i w dniu 24 lutego 2011 r., to jest w terminie wynikającym z przepisów prawa, wydał decyzję nr [...], którą odmówił skarżącemu wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2011. W nawiązaniu do zarzutów przytoczonych w uzasadnieniu skargi wskazać należy, że środki przewidziane w art. 154 P.p.s.a. mają na celu ukaranie organu za niewykonanie wyroków sądowych oraz jego dyscyplinowanie. Z treści § 3 tego przepisu wynika, że przewidziana w tym przepisie grzywna stanowi w istocie karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych. Nie jest jednak środkiem kontrolowania legalności wydanych przez organy decyzji. W ramach postępowania wywołanego przedmiotową skargą należy bowiem ustalić jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty na tle przepisów określających terminy prowadzenia postępowania wskazują na bezczynność organu. Natomiast kontrola treści wydanej decyzji administracyjnej, także w aspekcie oceny prawnej zawartej w wyroku sądowym, jest dopuszczalna wyłącznie w drodze postępowania instancyjnego i dalej skargi do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną wydaną w sprawie (por. post. NSA z 25.05.2001 r., V SA 354/01 - ONSA 2002, nr 3, poz. 117; także wyrok NSA z dnia 25 listopada 2005 r., I OSK 426/05, publ. LEX nr 198147). Skoro po wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 listopada 2010 r. Komendant Powiatowy Policji nie pozostawał bezczynny w załatwieniu sprawy, w rozumieniu przepisu art. 154 P.p.s.a., bowiem wydał w tej sprawie decyzję administracyjną rozstrzygającą ja co do istoty, zatem przedmiotowa skarga nie mogła odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Ze wskazanych wyżej powodów brak było zatem podstaw do uwzględnienia pozostałych wniosków skargi. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.