II SA/Go 187/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-05-20
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Anna Juszczyk - Wiśniewska, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, gdy roboty te zostały wykonane z przekroczeniem zakresu zgłoszenia remontu i bez wymaganego pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, gdy roboty te zostały wykonane z przekroczeniem zakresu zgłoszenia remontu lub bez wymaganego pozwolenia. Zakres tych robót powinien być ściśle związany z zakresem samowolnie wykonanych prac i uwzględniać obowiązujące przepisy techniczno-budowlane, w tym zapewnienie możliwości użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez organy nadzoru budowlanego obowiązku wykonania robót budowlanych w budynku wielorodzinnym w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Roboty te, obejmujące instalacje sanitarne, centralnego ogrzewania i elektryczne, zostały wykonane z przekroczeniem zakresu zgłoszenia remontu i bez wymaganego pozwolenia. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji, organy ponownie rozpatrzyły sprawę, uwzględniając wskazania sądu i nakładając na Gminę obowiązek wykonania określonych prac naprawczych. Strony skarżące kwestionowały zakres i zasadność nałożonych obowiązków, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. stanu technicznego budynku i przynależności przewodów kominowych. WSA oddalił skargę, uznając działania organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi I.E., M.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa oddala skargę.
1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził postępowanie w sprawie doprowadzenia do zgodności z prawem robót budowlanych zrealizowanych w budynku nr 7 przy ul. [...] (działka nr [...]), zrealizowanych na podstawie zgłoszenia remontu z dnia [...] lutego 2007 r. z przekroczeniem jego zakresu i samowolnym wykonaniem robót nim nie objętych: instalacji elektrycznej, centralnego ogrzewania (łącznie z wykonaniem nowego komina w miejscu poprzedniego i zainstalowania kotła w pomieszczeniu piwnicznym budynku) oraz instalacji elektrycznej, które zostało zakończone decyzją [...] czerwca 2013 r. nakładającą na Gminę obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 września 2013 r. określonych czynności i robót budowlanych w branży elektrycznej oraz wykonania demontażu wykonanej instalacji centralnego ogrzewania wraz z kotłem centralnego ogrzewania (demontaż nie obejmuje prawidłowo wykonanego komina dla tej instalacji).
2. Od decyzji PINB odwołały się I.E. oraz M.W.. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w części dotyczącej wyznaczenia terminu, orzekając w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
3. Obie decyzje organów nadzoru budowlanego zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Go 834/13. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. podzielił kwalifikację prawną i tryb postępowania przyjęty przez organy w omawianej sprawie. Jednak oceniając zgromadzony materiał dowodowy sąd stwierdził, że z treści ekspertyzy technicznej instalacji elektrycznej wynikało, że przedmiotem opracowania była instalacja elektryczna w mieszkaniach nr 2 i nr 3 w budynku nr 7 przy ul. [...]. Tymczasem z akt sprawy wynikało, że w danym budynku znajdują się trzy lokale mieszkalne – jeden na parterze oraz dwa na piętrze.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego okoliczność ta miała istotne znaczenie dla sprawy, bowiem mogła wskazywać, że przedmiotem badania nie objęto instalacji elektrycznej w jednym z mieszkań, co czyniłoby ekspertyzę niekompletną, podważając tym samym wiarygodność tego dowodu.
Ponadto zastrzeżenia Sądu pod względem zgodności z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm. – dalej Prawo budowlane), wzbudziło rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 sentencji decyzji I instancji, zgodnie z którym zobowiązano inwestora do demontażu wykonanej instalacji c.o. wraz z kotłem c.o. W ocenie WSA demontaż instalacji c.o. i pozostawienie budynku mieszkalnego bez systemu ogrzewania nie jest stanem zgodnym z prawem, gdyż obiekt taki nie może być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem.
4. Rozpatrując ponownie sprawę, pismem z dnia [...] maja 2014 r. PINB zwrócił się z zapytaniem do Burmistrza z ilu lokali (wyodrębnionych i niewyodrębnionych, stanowiących własność Gminy) składa się budynek nr 7 przy ul. [...].
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] maja 2014 r. Burmistrz poinformował, że budynek składa się z czterech lokali, z czego dwa są lokalami gminnymi (na parterze) i dwa lokalami własnościowymi (na piętrze). Natomiast w dniu 17 października 2014 r. do PINB wpłynęło kolejne pismo Burmistrza, przy którym przekazano ekspertyzę stanu technicznego instalacji c.o. i wodn.kan. oraz instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym przy ul. [...], opracowaną przez A.F. oraz Z.M., posiadających stosowne uprawnienia budowlane.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] grudnia 2014r. decyzję znak: [...], którą powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.7 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wykonania przez Gminę robót budowlanych w budynku nr 7 ul. [...] (działka nr [...]) zrealizowanych na podstawie zgłoszenia remontu z dnia [...] lutego 2007 r. z przekroczeniem jego zakresu i samowolnym wykonaniem robót nim nie objętych: instalacji sanitarnej, centralnego ogrzewania (łącznie z wykonaniem nowego komina w miejscu poprzedniego i zainstalowania kotła w pomieszczeniu piwnicznym budynku) oraz instalacji elektrycznej, nałożył na Gminę obowiązek:
1. wykonania, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami, następujących robót w branży elektrycznej:
a) w mieszkaniu nr 4 (mieszkanie na parterze powstałe w wyniku adaptacji kina na mieszkanie):
- w puszkach rozgałęźnych 60 mm i 80 mm skręcane połączenia przewodów wymienić na typowe pierścienie instalacyjne lub złączki typu WAGO,
- zabezpieczenia w tablicy mieszkaniowej o wartości 25A wymienić na wyłączniki nadmiarowo prądowe B 16A,
- w łazience wymienić zamontowaną plafonierę na oprawę hermetyczną, żarową IP 54, 1x60W,
- w pomieszczeniu WC zwiększyć odległość gniazda 230V od zaworu do minimum 60 cm (jest 40 cm), w łazience zwiększyć odległość gniazda 230V od zaworu do minimum 60 cm (jest 50 cm),
- w pomieszczeniach, w których wpust świetlny na suficie wykonany jest jako 3 żyłowy należy zainstalowane wyłączniki świecznikowe wymienić na 1-biegunowe,
b) w mieszkaniu nr 2 na piętrze:
- w puszkach rozgałęźnych 60 mm i 80 mm skręcane połączenia przewodów wymienić na typowe pierścienie instalacyjne lub złączki typu WAGO,
- zabezpieczenia tablicy mieszkaniowej o charakterystyce typu C wymienić na zabezpieczenia typu B o wartości 10A (oświetlenie) i 16A (obwody gniazd 230V),
- w łazience zwiększyć odległość gniazda 230V od zaworu do minimum 60 cm (jest 30 cm),
- w pomieszczeniach, w których wypust świetlny na suficie wykonany jest jako 3 żyłowy należy zainstalowane wyłączniki świecznikowe wymienić na 1-biegunowe.
c) w mieszkaniu nr 3 na piętrze:
- w puszkach rozgałęźnych 80 mm skręcane połączenia przewodów wymienić na typowe zaciski WAGO lub pierścienie rozgałęźne 4x2,5 mm,
- założyć w mieszkaniu brakujące wyłączniki jednobiegunowe, świecznikowe i gniazda wtykowe, a wypusty oświetleniowe zakończyć złączami świecznikowymi;
- po założeniu gniazd wtykowych wykonać pomiary ochrony przeciwporażeniowej oraz izolacji.
2. wykonania, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami, następujących robót w branży sanitarnej:
- wyłączyć ze wspólnej instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody mieszkanie nr 4 na parterze. Do ogrzewania wykorzystać istniejące grzejniki, wykonać nowe orurowanie i zamontować kocioł "ogrzewacz ogniwo" 12 kW. Do odprowadzenia spalin i wentylacji wykorzystać dwa wolne przewody kominowe 14x14 cm, które przechodzą przez to mieszkanie. Do ogrzewania ciepłej wody użytkowej zastosować elektryczny ogrzewacz o pojemności 80 l, który można zainstalować w łazience.
- na potrzeby mieszkań nr 2 i 3 z istniejącej kotłowni utworzyć pomieszczenie techniczne z kotłem centralnego ogrzewania o mocy 13 kW pracującym w systemie otwartym – zabezpieczenie zgodnie z normą PN-91/B-02413. W części środkowej pomieszczenia naprzeciwko kotła obniżyć posadzkę o 0,2 m, aby uzyskać wysokość pomieszczenia minimum 2,0 m.
- nawiew do kotłowni wykonać typu "Z" o przekroju min. 200 cm2 w ścianie zewnętrznej;
- kratkę wywiewną osadzić maksymalnie pod sufitem i zwiększyć przekrój do 14 x 14 cm,
- za głównym zaworem wody w budynku zainstalować wodomierz typ JS 2,5 Dn 20 mm i zawór antybakteryjny,
- w pomieszczeniu kotła zainstalować zlew i studzienkę ściekową.
Organ nakazał, aby prace opisane w pkt 1 i 2 wykonać w terminie do 27 lutego 2015 r. Wszelkie roboty budowlane muszą być nadzorowane przez osoby dysponujące uprawnieniami budowlanymi odpowiednimi do ich zakresu.
5. W uzasadnieniu powyższej decyzji PINB szczegółowo opisał przebieg postępowania, dokonując kwalifikacji prawnej omawianych robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa. Wskazał też, że w sprawie zaszła potrzeba nałożenia na Gminę obowiązku przedłożenia ekspertyz technicznych. Ekspertyza w branży elektrycznej sporządzona została przez osobę uprawnioną Z.M., w branży sanitarnej przez osobę uprawnioną A.F., natomiast ekspertyza urządzeń grzewczo-kominowych sporządzona została przez mistrza kominiarskiego D.W..
W ocenie organu powiatowego ustalony zakres robót i czynności naprawczych ma swoje uzasadnienie w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i c Prawa budowlanego zawierającym wymagania podstawowe odnośnie prowadzenia robót budowlanych. Przy czym szczegółowy zakres czynności i robót, zawarty w sentencji decyzji, określony został na podstawie opracowań projektowych i ekspertyz przedstawionych przez inwestora w toku postępowania naprawczego.
6. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. odwołanie od powyższej decyzji PINB wniósł profesjonalny pełnomocnik I.E. i M.W..
W odwołaniu zarzucono, że organ I instancji nie wyjaśnił, czy fundamenty budynku pozwalają na obniżenie posadzki o 0,2 m, aby uzyskać wymaganą wysokość pomieszczenia, oraz czy w miejsce starego komina został wybudowany nowy komin. Z tego względu zdaniem pełnomocnika określony przez PINB zakres robót naprawczych może doprowadzić do dalszego osłabienia konstrukcji nośnej budynku. Natomiast określone w decyzji jako wolne przewody kominowe są przynależne do lokali znajdujących się na piętrze budynku.
W ocenie strony skarżącej nałożenie obowiązku wykonania robót, które mogą doprowadzić do dalszego osłabienia konstrukcji budynku, czy też zmiana przynależności przewodów kominowych nie doprowadzą do osiągnięcia stanu zgodnego z przepisami obowiązującego prawa.
7. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania określonego w decyzji obowiązku i orzekł w tym zakresie o wyznaczeniu terminu wykonania obowiązku na trzy miesiące od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę w zakresie instalacji sanitarnej, centralnego ogrzewania (łącznie z wykonaniem nowego komina w miejscu poprzedniego i zainstalowania kotła w pomieszczeniu piwnicznym budynku) oraz instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia PINB, że powyższy zakres robót wykonany został poza zakresem zgłoszenia remontu z dnia [...] lutego 2007 r. dokonanego przez Gminę w Starostwie Powiatowym. Zakresem remontu objęto między innymi więźbę dachową, stropy drewniane, ściany zewnętrzne, ściany działowe, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz inne elementy konstrukcyjne i wykończeniowe budynku. Natomiast jakkolwiek wskazano w opisie projektu remontu, to jednak projekt nie zawiera szczegółowych rozwiązań w zakresie robót instalacyjnych polegających na wykonaniu nowych instalacji: sanitarnej, centralnego ogrzewania z montażem kotła oraz elektrycznej.
Dalej organ wskazał, że usuwanie skutków samowoli polegającej na wykonywaniu bez pozwolenia lub zgłoszenia robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego podlega reżimowi z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, z tym że w stosunku do robót już wykonanych art. 50 nie znajduje zastosowania. Natomiast ocena zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi omawianych robót może być dokonana wyłącznie w oparciu o przepisy, które obecnie obowiązują. Za zasadne WINB uznał zastosowanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji PINB przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i podał, że zakres ewentualnych robót naprawczych, wykonanie których organ może nałożyć na podstawie tego przepisu winien ściśle dotyczyć zakresu robót już wykonanych.
W ocenie organu odwoławczego nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek wykonania wymienionych w tej decyzji robót spowoduje doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych instalacyjnych zrealizowanych w budynku nr 7 przy ul. [...] (działka nr [...]) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zauważył, że wykonanie nałożonych w decyzji robót ma na celu spełnienie wymagań określonych we wskazanych w decyzji organu I instancji przepisach Prawa budowlanego oraz aktu wykonawczego do tej ustawy, jakim jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W związku z powyższym organ podkreślił, że zakres robót i czynności naprawczych został określony na podstawie ustaleń zawartych między innymi w opracowaniach technicznych, przedłożonych przez adresata zaskarżonej decyzji na żądanie PINB, sporządzonych przez osoby posiadające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Zdaniem WINB wynik przedłożonych opracowań technicznych należy uznać za miarodajny i wiarygodny. Żądane przez organ oceny i ekspertyzy wykonane zostały przez osoby posiadające stosowne uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, których organ kwestionować nie może. Przy czym oczywistym jest, że osoba sporządzająca ocenę lub ekspertyzę techniczną ponosi odpowiedzialność zawodową i cywilną ze ewentualne skutki wynikające ze swojego opracowania.
Skoro natomiast w omawianej sprawie inwestor robót przedłożył odkreślone dokumenty stanowiące w istocie ważne dowody w sprawie, przy braku okoliczności negujących wiarygodność przedłożonych dowodów, należało je uwzględnić. Bez wątpienia ekspertyza techniczna stanowi istotny dowód w sprawie, a pominięcie tego dowodu może nastąpić w wyniku obalenia jego mocy dowodowej, poprzez np. przedstawienie ekspertyzy technicznej zawierającej odmienne ustalenia i wnioski na tę samą okoliczność. Natomiast dopóki moc dowodowa danego dokumentu nie została obalona, organ administracyjny ma obowiązek uwzględnienia jego treści przy rozstrzyganiu danej sprawy.
W związku z zarzutami odwołania odnośnie braku wyczerpujących ustaleń w kwestii, czy stan budynku pozwala na wykonanie robót w zakresie obniżenia poziomu posadzki pomieszczenia piwnicznego, w którym zamontowany jest kocioł c.o. oraz wykorzystania przewodów kominowych dla potrzeb montażu urządzeń grzewczych w lokalu nr 4 organ stwierdził, że na wykonanie obowiązków nałożonych decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie jest wymagane odrębne pozwolenie na budowę. Powoduje to, że na adresacie obowiązku nałożonego w trybie tego przepisu ciąży szczególna odpowiedzialność zapewnienia właściwego nadzoru nad przebiegiem robót naprawczych, w taki sposób aby nie powodowały one skutków negatywnych dla mienia i ludzi.
WINB wyjaśnił też, że ewentualne nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, wynikające również z faktu prowadzenia robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, podlegają usunięciu w ramach odrębnego postępowania zgodnie z przepisami zawartymi w rozdziale 6 Prawa budowlanego odnoszącym się do utrzymania obiektów budowlanych. Organem właściwym do podjęcia działań administracyjnych w takim zakresie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Odnosząc się do terminu prac organ stwierdził, że fakt wniesienia odwołania spowodował wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w okresie tym upłynął w znacznej części określony w decyzji termin wykonania nałożonego w jej sentencji obowiązku. Uchylił więc zaskarżoną decyzję PENB z dnia [...] grudnia 2014 r. w części dotyczącej określenia terminu wykonania obowiązku, orzekając w tym zakresie o wyznaczeniu terminu wykonania obowiązku na trzy miesiące od dnia doręczenia decyzji.
8. Skargę na decyzję organu II instancji złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. profesjonalny pełnomocnik I.E. oraz M.W.. W skardze zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. uzasadniając zarzuty analogicznie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
9. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Sąd może również stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 punkt 2 p.p.s.a.).
Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
10. Kwestią kluczową dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia są konsekwencje prawne płynące z wyroku tutejszego Sądu wydanego w dniu 27 listopada 2013 r. po rozpoznawaniu skargi na decyzję organu II instancji z dnia [...] sierpnia 2013 r. (sprawa II SA/Go 834/13). Rozstrzygając ponownie sprawę organy, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. zostały związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi we wskazanym wyroku. Związanie to dotyczyło zarówno kwalifikacji prawnej, jak i okoliczności faktycznych uzasadniających stosowanie takich, a nie innych przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się do kwestii związania należy wskazać, że ocena prawna może dotyczyć także prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego. Dla organu rozpatrującego ponownie sprawę ma ona charakter wiążący w tym sensie, w jakim był ona konsekwencją uchylenia poprzednio wydanej decyzji determinując treść wyroku kasatoryjnego. Dla niniejszego sądu oznacza zakaz formułowania ocen sprzecznych z treściami poprzednich wyroków wydanych w tej sprawie oraz nakaz reagowania w treści nowego rozstrzygnięcia w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania administracyjnego.
W następstwie związania określonego w art. 153 p.p.s.a. organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Rozpoznając sprawę powtórnie, organ administracji ma zatem obowiązek zastosować wchodzące w grę przepisy prawa w znaczeniu nadanym mu przez sąd administracyjny. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Z tych też względów uznaje się, że art. 153 p.p.s.a. jest również przepisem prawa materialnego, ponieważ wiążąco określa znaczenie przepisu prawa, stanowiącego podstawę prawną decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2014 r., I OSK 2344/13, dostępny w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA).
11. Zaakcentowanie skutków wynikających ze związania co do podstawy materialnoprawnej oraz podstaw faktycznych sporu jest tym bardziej konieczne, że w istocie odwołanie i skarga dotyczą kwestii, o których wypowiedział się już w sposób jednoznaczny tutejszy sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 listopada 2013 r. Wskazano tam na tryb legalizacji czyli przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że remont budynku nr 7 przy [...] (roboty budowlane polegające na wymianie instalacji sanitarnej, centralnego ogrzewania i zainstalowaniu kotła w pomieszczeniu piwnicznym budynku oraz na wymianie instalacji elektrycznej) inwestor czyli Gmina przeprowadziła bez wymaganego pozwolenia.
W takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego. Istota decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 polega zatem na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Stan zgodny z prawem w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę, albo zgodność z dokonanym zgłoszeniem.
Wykonując nałożony przez organ obowiązek, inwestor przedłożył ekspertyzę techniczną instalacji elektrycznej wykonanej w mieszkaniach nr 2 i 3 w [...], ekspertyzę techniczną instalacji c.o. i wod.- kan. w tym samym budynku oraz protokół nr [...] z przeprowadzonych oględzin - ekspertyzy urządzeń grzewczo - kominowych.
Kontrolując przebieg procesu koniecznego do zalegalizowania samowoli budowlanego Sąd dostrzegł, że przedmiotem opracowania była instalacja elektryczna w mieszkaniach nr 2 i nr 3 w budynku nr 7 przy ul. [...]. Tymczasem z akt sprawy wynika, że w danym budynku znajdują się trzy lokale mieszkalne, czyli jeden na parterze oraz dwa na piętrze. Okoliczność tę uznał za istotną dla sprawy wskazując, że ekspertyza jest niekompletna.
Ponadto wskazał na wadliwość rozstrzygnięcia w tej części, w której organ zobowiązał inwestora do demontażu wykonanej instalacji c.o. wraz z kotłem c.o.
W ocenie Sądu demontaż instalacji c.o. i pozostawienie budynku mieszkalnego bez systemu ogrzewania nie jest stanem zgodnym z prawem. Pogląd organów nie uwzględnia bowiem celów i zadań postępowania naprawczego, które winno zmierzać do zapewnienia bezpiecznego i zgodnego z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy użytkowania obiektu. Trzeba zauważyć, że obiekt budowlany, który pozbawiony jest jakiegokolwiek systemu ogrzewania nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2a ustawy, w zakresie warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu.
12. Zdaniem niniejszego składu zalecenia wskazówki te zostały w pełni zrealizowane. Organ, opierając się na treści zgromadzonych w sprawie dokumentów, określił w sposób jednoznaczny i zgodny z przepisami prawa zakres robót koniecznych do ich legalizacji. W szczególności podstawą decyzji stały
się sporządzone w sprawie ekspertyzy. Dotyczy to ekspertyzy w zakresie instalacji elektrycznej sporządzonej przez Z.M., ekspertyzy w zakresie instalacji sanitarnej sporządzonej przez A.F., ekspertyzy w zakresie instalacji grzewczej i kominowej sporządzonej przez D.W..
Ekspertyzy te zostały dokładnie przedstawione i omówione przez organ I instancji, który realizując wskazania zawarte w wyroku tutejszego sądu zostały uzupełnione o ocenę zakresu robót w pominiętym lokalu. Wszystkie niezbędne prace zostały szczegółowo określone w treści decyzji i nie budzą wątpliwości co do ich związku z zakresem robót oraz warunkami technicznymi, jakimi powinny odpowiadać. Podkreślić należy, że zostały sporządzone zgodnie z wymogami sztuki przez osoby posiadające i wykazane w aktach administracyjnych kwalifikacje.
13. Kwestie podnoszone przez skarżące w odwołaniu i powielone w skardze nie mają w większości związku z przedmiotem sprawy i nakazanym zakresem robót. W tej mierze wypowiedział się już wiążąco Sąd w poprzednim wyroku uznając tam formułowane i tożsame zarzuty skargi za niezasadne. Wskazano bowiem, że sprawa administracyjna dotyczy robót budowlanych wykonanych w ramach zgłoszenia remontu z dnia [...] lutego 2013 r., z przekroczeniem jego zakresu. Ramami tego postępowania nie były objęte wady budynku, o których mowa w skardze, czyli: pęknięcia ścian i tynków, ugięcia i przechylenia stropów.
Co do innych zarzutów skarżących są one ogólnikowe i nie poddają się weryfikacji w konfrontacji z materiałem dowodowym sprawy albo zawierają twierdzenia nieudokumentowane. Organ II instancji zakwestionował ich trafność podnosząc, że ustalenia wynikające z materiału sprawy nie wskazują, by nie było technicznie możliwe obniżenie poziomu pomieszczenia piwnicznego w celu realizacji funkcji kotłowni oraz, że istnieją jakiekolwiek przeciwskazania dla zamontowania urządzeń grzewczych w lokalu nr 4. Z treści ekspertyz sporządzonych przez uprawnioną osobę nie wynika również problem wentylacji, którą dla lokalu nr 4 przewidziano. Organ trafnie zauważył też, że spory między współwłaścicielami, będące podłożem skargi, nie stanowią przeszkody i zarazem przedmiotu dla wdrożenia postępowania legalizacyjnego, którego nadrzędnym celem pozostaje przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zapewnienia bezpieczeństwa technicznego budynku.
Nie znajdują zatem potwierdzenia zarzuty oparte na zasadach postępowania administracyjnego – art. 7, 77 i 80 k.p.a., gdyż zebrany materiał dowodowy jest kompletny, wydane rozstrzygnięcie zostało oparte na jego pełnej ocenie a postępowanie dowodowe zostało zrealizowane zgodnie z zasadą prawdy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło