II SA/Go 188/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2005 r. na rozprawie sprawy przy udziale sprawy ze skargi L.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym bez zezwolenia oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego obciążył L.B. karą pieniężną w wysokości 4800 zł na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40 b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. z 2000r. Nr 71 poz. 838 z późn. zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32 poz. 262 z 2003r.) za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia w dniu [...] czerwca 2002 r. Integralną część decyzji stanowi protokół nr [...] z dnia [...] czerwca 2002r. z kontroli pojazdu członowego posiadającego 5 osi i składającego się z ciągnika typu [...] o numerze rejestracyjnym [...] o 2 osiach i naczepy typu [...] o numerze rejestracyjnym [...] o 3 osiach. Kierowca pojazdu był A.L.. Wyniki pomiaru dokonane wagą stacjonarną posiadającą legalizację nr [...] z dnia [...] października 2002r. wydaną przez Obwodowy Urząd Miar wskazały na przekroczenie nacisków na oś 3 - 4,79 kN, 4 – 2,39 kN i 5 – 4,70 kN przy jednoczesnym braku przekroczenia masy całkowitej. Protokół zawiera podpis kierowcy pojazdu bez adnotacji o jakichkolwiek zastrzeżeniach do sposobu i wyników ważenia pojazdu. Przy badaniu odległości między osiami kierowca uczynił wzmiankę, iż nie wnosi uwag do pomiaru rozstawu osi. W dniu 10 czerwca 2003r. przedmiotowa decyzja została doręczona L.B.. W odwołaniu od tej decyzji L.B. wniósł o jej uchylenie. Powołał się na okoliczność działania w zaufaniu do świadectwa homologacyjnego, iż jeśli nie przekroczy dopuszczalnej ładowności naczepy a ładunek będzie umieszczony na niej zgodnie z art. 61 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, to nie zostanie przekroczony dopuszczalny nacisk osi. Podkreślił także, że w warunkach normalnego obrotu gospodarczego nie ma możliwości sprawdzenia wywieranego na poszczególne osie naczepy nacisku. Przestrzega się jedynie ograniczeń ładowności naczepy pozostając w przekonaniu, że równomierne rozlokowanie ładunku, którego masa nie przekracza masy dopuszczalnej zapewnia wywieranie nacisku na osie również mieszczącego się w dopuszczalnym zakresie. Kwestionował także sam wynik pomiaru, bowiem zdaniem odwołującego się gdyby ładunek nie został prawidłowo rozmieszczony na naczepie, to niektóre osie mogłyby być obciążone w stopniu niższym niż dopuszczalne. Skoro przekroczono dopuszczalny nacisk na wszystkich osiach to znaczy, że nie było takiego sposobu rozmieszczenia ładunku o tej samej masie na naczepie, dzięki któremu można by uniknąć przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osie. Wreszcie dodał, że kierowca po dokonaniu ważenia stanowczo żądał powtórnego dokonania pomiaru nacisku osi, ale mu odmówiono, a ponowny wynik ważenia pozwoliłby na weryfikację kwestionowanego wyniku. Decyzją z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ podnosi, iż czynności ważenia dokonano wagą posiadającą świadectwo legalizacji z dnia [...].X.2002r. Wynik ważenia dynamicznego jest efektem przetworzenia danych przez program komputerowy, a sam wynik pomniejszany jest o 200 kg masy oraz dodatkowe 2 % zmierzonego nacisku dla uniknięcia dopuszczalnego błędu. Zamontowane jest także urządzenie pomiarowo-kontrolne sygnalizujące nieprawidłowości ważenia, a brak sygnalizacji oznacza, że nie ma podstaw natury technicznej do kwestionowania wyniku. Jak wynika z wydruku komputerowego uzyskanego z wagi w procesie ważenia w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły żadne nieprawidłowości i nie zachodziła konieczność powtórnego ważenia tym bardziej, że wbrew twierdzeniom strony odwołującej się, taka okoliczność nie zachodziła. Kierowca bowiem nie zgłaszał nieprawidłowości w procesie ważenia, bowiem w protokole poza jego podpisem nie ma żadnej innej adnotacji. Jednocześnie organ wskazuje, iż dane techniczne zawarte w dokumentach pojazdu odnoszą się do stanu pojazdu w dniu ich wystawienia, a więc nie można ich porównywać z danymi w dniu ważenia po przejechaniu trasy przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej. Organ stwierdza, że obowiązek pobierania kar pieniężnych przy przekroczenia nacisków na osie jest obligatoryjny i przepisy nie przewidują żadnych odstępstw od tej zasady, a obowiązkiem organów celnych jest egzekwowanie ich w imieniu Skarbu Państwa, a ich pobór zwiększa bezpieczeństwo użytkowników dróg publicznych i polepszenia ich stanu technicznego. Skargę na decyzję wniósł L.B.. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, a w szczególności art. 136 kpa polegających na nie rozpoznaniu argumentów i wniosków podniesionych w odwołaniu, naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności nie wyjaśnienie wzajemnego stosunku przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym tj. art. 61 ust. 1 i art. 68 ust. 13 i rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999r. w sprawie homologacji pojazdów. W uzasadnieniu skarżący wywodzi, iż jego dotychczasowa argumentacja nie sprowadzała się do próby wykazania, że dane zawarte w dokumentach rejestracyjnych mają związek z faktycznym wynikiem pomiarów nacisków na osie. Wskazywał jedynie, że dane zawarte w dokumentach rejestracyjnych są podstawowym kryterium normatywnym pomagającym w prawidłowym załadowaniu naczepy. Jeśli bowiem nie zostanie przekroczony dopuszczalny ciężar ładunku, a jego rozlokowanie będzie prawidłowe czyli równomierne to przy sprawnym zawieszeniu naczepy nie ma prawa zostać przekroczony dopuszczalny nacisk na oś. Podkreślił, że organ kontrolujący nie zakwestionował rozmieszczenia ładunku, który stanowił 2 sześciometrowe stalowe walce - elementy ciągłe o jednolitej gęstości i o masie nie przekraczającej dopuszczalnych norm. Jednocześnie zwrócił uwagę na wyniki pomiarów, które w jego ocenie wykazują znaczną przypadkowość. Jego zdaniem z punktu widzenia zasad mechaniki nie da się wyjaśnić przyczyn, dla których środkowa oś ma przekroczenia nacisku o 2,39 kN a pierwsza 4,79 kN i ostatnia 4,70 kN. Stosunek art. 61 ust. 1 i 68 ust. 13 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym w związku z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7.X.1999r. wskazuje, iż nie powinno być tak, że spełnienie warunku dopuszczalnej ładowności powoduje przekroczenie dopuszczalnego nacisku. Ostatnim argumentem skarżącego podniesionym w skardze jest duża dotkliwość kary przekraczająca dwumiesięczny dochód skarżącego w trudnej sytuacji gospodarczej. Wniósł zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia i przytoczył argumenty wcześniej podniesione w sprawie. W pismach procesowych z dnia [...] lipca 2004r. i [...] października 2004r. pełnomocnik skarżącego wywodził, iż z dniem [...] czerwca 2002r. zarządzenie nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Miar utraciło moc co spowodowało, że świadectwo legalizacji wagi dokonującej pomiarów z dnia [...].X.2002r. zostało wydane bez podstawy prawnej, a co za tym idzie pomiar wagi był z punktu widzenia prawa wadliwy. Przywołał także w tej mierze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z lipca 2004r., który w identycznej sprawie uchylił zaskarżone decyzje organów I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Jak wynika z akt sprawy waga używana na przejściu granicznym posiadała świadectwo legalizacji z dnia [...] października 2002r. zgodnie z zarządzeniem nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] grudnia 2000r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6/2000 poz. 40) wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w przepisie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. Prawo o miarach (Dz. U. Nr 56 poz. 248 ze zm.). Przepisy przytoczonego zarządzenia nie stanowią prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą być podstawą wydania decyzji lecz mają jedynie wymiar wewnętrzny. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej źródłami powszechnie obowiązującego prawa w naszym kraju są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, zaś w myśl art. 93 ustawy zasadniczej uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty, a jednocześnie nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów przy czym akty te podlegają kontroli co do ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem. W świetle powyższych regulacji nie ulega wątpliwości, że powoływane zarządzenie nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Miar z [...] grudnia 2000r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu nie mogło stanowić podstawy wydania decyzji administracyjnej. Z akt niniejszej sprawy wynika, że organy celne wydając decyzje i wymierzając karę nie stosowały przepisów zarządzenia. Zarządzenie to stanowiło jedynie o regulacji dotyczącej wagi, która była zainstalowana na przejściu granicznym, ze względu na wymagania metrologiczne i jako wewnętrzna regulacja zobowiązywała pracowników do zaliczenia wagi do danej klasy (w niniejszej sprawie 2 klasy). Zauważyć należy, że podstawą wydania skarżonych decyzji były przepisy art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71 poz. 8389 ze zm.), zaś wysokość wymierzonej kary administracyjnej pozostaje w zgodzie ze stawkami określonymi w załączniku do powołanej ustawy przewidzianymi za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN. Stąd też stanowisko skarżącego zawarte w pismach procesowych w tej mierze należy uznać za niezasadne także w związku z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt OSK 1396/04, OSK 1393/04, OSK 1395/04, OSK1244/04). Odnosząc się do podnoszonego faktu naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 136 kpa należy podkreślić, że organ II instancji w swym szerokim uzasadnieniu odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania, co nie może oznaczać że skoro nie podzielił tych zarzutów to nie brał ich pod uwagę. Skarżący dużą wagę przywiązuje do homologacji jako okoliczności, która ma świadczyć o prawidłowym załadowaniu pojazdu bez względu na to co pokazały wyniki pomiarów. Zgodnie bowiem z prawami fizyki przy nieprzekroczonej masie całkowitej pojazdu na przekroczenie nacisku na osie mogą mieć wpływ nie tylko prawidłowe i równomierne rozłożenie załadunku, ale także stan techniczny pojazdu. Skarżący powołuje się na fakt, iż ładunek stanowiły walce o jednolitej gęstości, a stan techniczny pojazdu nie budził wątpliwości. Są to jednak tylko stwierdzenia skarżącego bez żadnych dowodów. Organ w niniejszej sprawie dysponuje dowodem, z którego bez żadnych wątpliwości wynika fakt przekroczenia nacisku na osie i wobec braku innych dowodów w sprawie i wobec dowodu, który by przeczył dowodowi z pomiaru, brak jest podstaw do przyznania zasadności skargi. Twierdzenia skarżącego, iż organ nie dopuścił do ponownego ważenia pojazdu nie można uznać za prawdziwe wobec treści protokołu, w którym nie zawarto takiego żądania i który kierowca pojazdu bez zastrzeżeń podpisał. Wobec obligatoryjności stosowania kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym bez wymaganego zezwolenia brak jest podstaw do miarkowania kary co organ trafnie w uzasadnieniu decyzji zawarł. W związku z powyższym na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) skargę należało oddalić.