II SA/Go 188/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowa wstrzymania decyzji w sprawie rozbiórki budynku postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. [...] nakazującej rozbiórkę domku letniskowego, budynku gospodarczego oraz studni wierconej usytuowanych na działce [...]. Pismem [...] G.O. - działając przez pełnomocnika - złożył skargę na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. odmawiającą uchylenia - w trybie art. 155 Kpa -decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. Orzeczeniem powyższym Kierownik Urzędu Rejonowego nałożył na G.O. obowiązek rozbiórki domku letniskowego, budynku gospodarczego oraz studni wierconej zlokalizowanych na działce [...]. W skardze pełnomocnik skarżącego wniósł jednocześnie o wstrzymanie wykonania wyżej wskazanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z [...] podnosząc, że jej wykonanie przed rozstrzygnięciem możliwości uchylenia jej w trybie art. 155 kpa spowoduje w majątku skarżącego znaczną szkodę przejawiającą się w konieczności ponoszenia znacznych środków finansowych na fizyczne dokonanie rozbiórki obiektów. Dodatkowa podniósł, iż rozebranie obiektów spowoduje także trudne do odwrócenia skutki w sytuacji, gdy w nowym planie zagospodarowania przestrzennego będzie istniała możliwość posadowienia obiektów o wskazanym w decyzji o rozbiórce charakterze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadą jest, iż wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi może on jednak - na wniosek skarżącego - wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Przepis powyższy w zdaniu ostatnim rozszerza możliwość wstrzymywania nie tylko aktów, które zostały zaskarżone do sądu, ale również tych, które wydane zostały lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W związku z faktem, iż wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy nie aktu zaskarżonego skargą, ale decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. [...] nakazującej rozbiórkę wskazanych w niej obiektów budowlanych rozważenia wymaga czy przedmiotem wstrzymania, czyli ochrony tymczasowej, mogą być tylko akty zaskarżone do sądu czy również akty wydane w toku postępowania administracyjnego, poprzedzające akty zaskarżone do sądu. l tak według poglądu wyrażonego przez B. Dautera zwrot użyty w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli oraz art. 134 i art. 135, które regulują zakres sądowej kontroli. Ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane przepisami ustawy środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Dlatego też można uznać, że pojęcie "granice tej samej sprawy" (którym posługuje się art. 61 § 3 in fine p.p.s.a.) i "granice sprawy, której dotyczy skarga" (wskazane w art. 135) zakreślają jednakowe ramy prawne. W związku z tym treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 169). Podobne stanowisko prezentuje T. Woś mówiąc, że w świetle przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wstrzymać wykonanie nie tylko zaskarżonego aktu lub czynności, ale również wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, przy czym uważa za zasadne przyjąć szerokie rozumienie pojęcia "sprawa" w jej znaczeniu materialnoprawnym. Idąc jeszcze dalej autor przyjmuje, że w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej (art. 154, 155, 161 kpa), w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, we wznowionym postępowaniu i w odniesieniu do decyzji wydanej w ramach autokontroli, wniosek ten może dotyczyć również decyzji wydanych w zwykłym toku instancji. Wszystkie w/w postępowania nadzwyczajne toczą się bowiem w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i stanowią jedynie jego powtórzenie czy też przedłużenie (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005,5.300-301). W ocenie Sądu przytoczone poglądy dotyczące szerokiego rozumienia pojęcia "sprawa" zasługują na akceptację, zwłaszcza, że znalazły one odzwierciedlenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.02.2006r. sygn. akt FSK 2261/04. NSA zajął mianowicie stanowisko, że pojęcie "sprawa" obejmuje wszelkie te postępowania i wydane bądź zapadłe w nich rozstrzygnięcia (także akty i czynności) administracyjne, bez względu na to, czy były one zaskarżalne w toku instancji, które poprzedzając zaskarżone, warunkowały dokonaną w nim konkretyzację stosunku prawnego podlegającego rozstrzygnięciu. Mając na względzie powyższe Sąd uznał za dopuszczalne złożenie w skardze dotyczącej decyzji z dnia 1 lutego 2008 r., wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. nakazującej, skarżącemu dokonanie rozbiórki spornych obiektów. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Tak więc problem wykonania aktów administracyjnych dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186; postanowienie WSA w Gdańsku z 26.07.2005r. sygn. akt II SA/Gd 396/05). Do aktów administracyjnych zobowiązujących określony podmiot do konkretnego zachowania się należy bez wątpienia decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, zatem w świetle powyższych rozważań kwalifikuje się ona do tego, aby rozważyć możliwość wstrzymania jej wykonania do czasu podjęcia przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego. Zauważyć należy, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. pozwala na wstrzymanie wykonania konkretnego aktu bądź czynności wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń bądź okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie zaskarżonego aktu jest uzasadnione. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominujący jest pogląd, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza , iż chodzi o taką szkodę która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W przedmiotowej sprawie aktem, którego wstrzymania domaga się skarżący jest decyzja o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych. Nie ulega więc wątpliwości, że charakter nałożonego na skarżącego obowiązku z samej jego istoty jest taki, iż jego wykonanie doprowadziłoby do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonanie bowiem rozbiórki spornych obiektów, przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy przez Sąd, łączy się z niebezpieczeństwem powstania trudnych do odwrócenia skutków polegających na utracie wzniesionych obiektów, a także na tym, że w razie uwzględnienia skargi i ustalenia, że istnieje możliwość zmiany lub uchylenia decyzji nakazującej w trybie art. 155 Kpa, powstanie problem powrotu do stanu poprzedniego, czyli do stanu sprzed wykonania zaskarżonej decyzji orzekającej rozbiórkę. Nie budzi również wątpliwości, iż wykonanie decyzji rozbiórkowej wskazanych w niej obiektów wiąże się dla skarżącego z koniecznością poniesienia znacznych kosztów. W świetle wskazanych okoliczności Sąd uznał zatem za zasadne uwzględnienie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji, w związku z czym w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.