II SA/Go 190/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z [...] marca 2012r. nr [...] Starosta skierował E.M. na badania lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem z powodu otrzymania z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia. [...] maja 2012 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (dalej: WOMP) wydał dwa orzeczenia nr [...] i nr [...]. W pierwszym orzeczeniu WOMP stwierdził u E.M. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, A1, B, B1, T oraz B+E (wskazując datę ponownego badania lekarskiego -kwiecień 2014 r.), zaś w drugim - istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E, oraz pozwolenia do kierowania tramwajem (bezterminowo). Wskutek odwołania od tych orzeczeń, złożonego przez E.M., Instytut Medycyny Pracy, orzeczeniem lekarskim z [...] czerwca 2012 r. nr [...] również stwierdził istnienie u strony przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, A1, B, B1, T oraz B+E (wskazując datę ponownego badania lekarskiego - [...] grudnia 2013 r.) oraz orzeczeniem z tej samej daty nr [...] stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E, oraz pozwolenia do kierowania tramwajem (bezterminowo). Pismem z [...] lipca 2012 r. nr [...] Starosta zawiadomił E.M. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B, C, D, BE, CE i DE, pouczając stronę o uprawnieniach wynikających z przepisu art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, póz. 1071 zezm., dalej: K.p.a). Decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], Starosta cofnął E.M. uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. A, B, C, D, BE, CE i DE. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał na mające ostateczny charakter, orzeczenia lekarskie wystawione przez lekarza uprawnionego Sygn. akt II SA/Go 190/13 Instytutu Medycyny Pracy, w którym stwierdzono u E.M. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest m.in. posiadanie prawa jazdy kat. A, B, C, D, BE, CE i DE, stwierdzając, iż w zaistniałej sytuacji zobowiązany był do cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., nr108, póz. 908 ze zm., dalej: P.r.d) W odwołaniu od tej decyzji E.M. wskazał, że organ pierwszej instancji nie zastosował się do wymogów wynikających z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Nie wezwał strony do wyjaśnień, zaś swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie na orzeczeniach lekarskich wydanych przez Instytut Medycyny Pracy. Nie wziął natomiast pod uwagę karty informacyjnej leczenia szpitalnego z [...] lipca 2012 r., w której stwierdzono, że obserwacja w kierunku padaczki jest ujemna, co oznacza brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi. Decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na przepisy art. 140 ust. 1 pkt 1 P.r.d utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż decyzja Starosty o skierowaniu odwołującego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma charakter wiążący dla organów administracji orzekających w niniejszej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle wydanych orzeczeń lekarskich organ pierwszej instancji zasadnie cofnął E.M. w drodze decyzji uprawnienia do kierowania pojazdami. Zgodnie bowiem z treścią art. 140 ust. 1 pkt 1 P.r.d, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Przepis ten nie pozostawia organowi w tym zakresie jakiegokolwiek luzu decyzyjnego, gdyż decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień ma charakter tzw. decyzji związanej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło ponadto, że organy administracji nie są kompetentne i uprawnione do oceny wyników tych badań z punktu widzenia zdolności do bezpiecznego kierowania pojazdami. Osobami powołanymi do takiej oceny są lekarze dysponujący odpowiednią specjalizacją. Sygn. akt II SA/Go 190/13 Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył E.M., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 80 K.p.a poprzez nieuwzględnienie jako środka dowodowego dokumentu - karty leczenia szpitalnego oraz naruszenie art. 140 ust. 1 pkt 1 P.r.d poprzez ustalenie spełnienia przesłanki istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podczas gdy przesłanka ta nie została spełniona. Skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z [...] sierpnia 2012r. nr [...]. Skarżący wniósł także o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., póz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a) dowodu z zaświadczenia lekarskiego z [...] stycznia 2013 r. na okoliczność stwierdzenia jego stanu zdrowia. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny czy i w jakim zakresie organ właściwy w sprawie podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami tj. starosta, ma kompetencje do dokonywania weryfikacji prawidłowości orzeczeń lekarskich stwierdzających przeciwwskazania do kierowania pojazdami, wydanych w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2012 r., póz. 133). W związku z tym przypomnieć należy, że podstawę prawną kontrolowanych decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami stanowił przepis art. 140 ust.1 pkt 1 P.r.d. Zgodnie z tym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak słusznie wskazał organ odwoławczy przyjęto, że orzeczenia lekarskie wydane w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez nie Sygn. akt II S A/Go 190/13 postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2011 r. sygn. l OSK 547/10, Lex Polonica nr 2469828; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2009 r., sygn. l OSK 840/08, Lex Polonica nr 2271757; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2005 r., sygn. l OSK 1273/04, Przegląd Prawa Publicznego 2007/5 str. 96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. l OSK 251/06, LEX nr 291185). Sposób przeprowadzania badań lekarskich, a także warunki i tryb odwoływania się od orzeczeń lekarskich są określone w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r., wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 123 P.r.d. W omawianym rozporządzeniu przewidziany został tryb postępowania, który przewiduje prawo strony oraz organu do złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy właściwego ze względu na miejsce zamieszkania badanego, a jeżeli pierwsze orzeczenie lekarskie wydał lekarz zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, to "podmiotami odwoławczymi" są wymienione w § 12 ośrodki medycyny pracy (w tym m.in. Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. J.N. - pkt 1 ust. 3 § 12 rozporządzenia). Podkreślić należy, iż regulacja dotycząca czynności specjalistycznych (badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania odwołań), którą przewiduje przedmiotowe rozporządzenie, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają zatem weryfikacji tak pod względem ich treści, jak i procedowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2005 r., sygn. OSK 1273/04, LEX nr 189224). Analiza treści przepisu § 4 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. prowadzi do wniosku, iż jedynie w wyniku badań lekarskich mogą być ustalane ograniczenia w kierowaniu pojazdami w związku ze stanem zdrowia. Postępowanie w sprawie weryfikacji uprawnienia do prowadzenia pojazdów odbywa się więc dwuetapowo. Na pierwszy etap składa się postępowanie diagnostyczne prowadzone w ściśle określonym zakładzie medycyny pracy przez uprawnionego lekarza, które zostało wszczęte w związku z decyzją właściwego starosty na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 P.r.d. Na tym etapie, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie, Sygn. akt II SA/Go 190/13 może korzystać z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego organu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie skarżący skorzystał z możliwości wniesienia odwołania od orzeczeń WOMP do Instytutu Medycyny Pracy, który orzeczeniami lekarskimi z [...] czerwca 2012 r. nr [...] i nr [...], również stwierdził istnienie u strony przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Kolejny etap ma miejsce po zakończeniu części diagnostyczno-orzeczniczej postępowania i jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawana jest decyzja o cofnięciu uprawnień (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Po 75/2010, Lex Polonica nr 2354471). Wobec powyższego w sytuacji związania ostatecznym orzeczeniem lekarskim, wydanym w trybie powołanego rozporządzenia, organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Związanie ostatecznym orzeczeniem lekarskim, wydanym na podstawie § 13 cytowanego rozporządzenia, wyklucza ponadto możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy dowodu z opinii biegłego co do treści zawartych w tym orzeczeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2005r., OSK 1273/04, LEX nr 189224). Zasadnie wskazał organ odwoławczy, iż orzeczenie lekarskie sporządza się wg ustalonego urzędowo wzoru, który został określony w załączniku Nr 5 do rozporządzenia. Nie przewiduje się w nim ani podania stwierdzonej w wyniku badań jednostki chorobowej, ani uzasadnienia jej wpływu na zdolność badanego do prowadzenia pojazdów silnikowych. W tym zakresie dopuszczalne jest zatem zamieszczenie w nim jedynie rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r. sygn. l OSK 1859/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2007r., sygn. l OSK 251/06, LEX nr 291185). Istnieje przy tym możliwość przeprowadzenia - w oparciu o przepis art. 76 § 3 K.p.a przeciwdowodu względem orzeczenia lekarskiego jako dokumentu urzędowego. Przeciwdowodem tym mogłoby być jednak jednie uzyskane przez stronę w wyniku poddania się przez nią z własnej inicjatywy badaniu lekarskiemu - zaświadczenie uzyskanie w trybie przewidzianym powoływanym rozporządzeniem. Słuszne jest w związku z tym stanowisko organu odwoławczego, iż informacja leczenia szpitalnego skarżącego, nie może stanowić przeciwdowodu względem treści orzeczeń Sygn. akt II SA/Go 190/13 lekarskich Instytutu Medycyny Pracy. Z tego też powodu Sąd na rozprawie, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a, oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z [...] stycznia 2013 r., tym bardziej, że zaświadczenie to wystawiono po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. Mając na uwadze poczynione rozważania, za zgodne z prawem uznać należało stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnień kat. A, B, C, D, BE, CE i DE do kierowania pojazdami, wywiedzione z ostatecznych orzeczeń lekarskich Instytutu Medycyny Pracy z [...] czerwca 2012r., stwierdzających istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy m.in. kat A, B, C, D, BE, CE i DE W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.