II SA/Go 192/09

Dnia 9 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Starosty z dnia [...] roku, nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania S.S. od decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2008 r. [...] o skierowaniu na badania lekarskie, celem ustalenia zdolności do kierowania pojazdami. Na powyższe postanowienie S.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Na wezwanie Sądu do wykazania, iż wykonanie decyzji Starosty spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) skarżący podał, iż decyzja organu pierwszej instancji jest dla niego uciążliwa, na skutek jej wykonania byłby niesłusznie pozbawiony możliwości kierowania pojazdem mechanicznym. Odebranie prawa jazdy stanowiłoby dla skarżącego nieodwracalną szkodę, gdyż satysfakcja z pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy nie zwróci mu tygodni bądź miesięcy, w czasie których skutkiem irracjonalnej decyzji miałby być pozbawiony możliwości kierowania pojazdem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Po jej przekazaniu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu może on - na wniosek skarżącego - wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Z ostatniego zdania cytowanego wyżej przepisu wynika zatem, iż co do zasady w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym na skutek skargi na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji dopuszczalny jest wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.216). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani tez nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności chodzi tu o sytuacje grożące utratą przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniawszy, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.220; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 167). Wniosek strony postępowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może być uwzględniony wówczas, gdy strona wykaże, iż niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jest realne i znajduje potwierdzenie w konkretnych zdarzeniach czy okolicznościach. Nie wystarczy zatem samo powtórzenie treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 168). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., której dotyczy wniosek skarżącego, Starosta skierował go na badania lekarskie z uwagi na powzięcie informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie może zostać uznana za wystarczającą do uwzględnienia jego wniosku. Podane przez niego okoliczności nie stanowią bowiem przesłanek pozwalających na wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak wynika ze skargi oraz pisma skarżącego z dnia [...] kwietnia 2009 r., następstwa ewentualnego wykonania tej decyzji sprowadzają się dla niego przede wszystkim do negatywnych przeżyć psychicznych związanych z utratą uprawnień do kierowania pojazdami do czasu przeprowadzenia badań lekarskich. Skarżący nie sprecyzował, na czym konkretnie miałaby polegać doznana przez niego szkoda, a tym bardziej nie wykazał jej nieodwracalnego charakteru. Skutkiem niepoddania się badaniu lekarskiemu przez osobę skierowaną na takie badania z uwagi na powzięcie przez organ informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu jest cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym (art. 122 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 140 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym), a w konsekwencji konieczność zwrotu dokumentu stwierdzającego posiadanie tego uprawnienia. Cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym nie ma charakteru trwałego, nieodwracalnego. Przywrócenie tego uprawnienia następuje po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie (art. 140 ust. 2 prawa o ruchu drogowym), w tym przypadku po uzyskaniu pozytywnego wyniku badania lekarskiego, o którym mowa w art. 122 tej ustawy. Przy ocenie wniosku skarżącego oraz zawartej w nim argumentacji nie można pominąć faktu, iż cofnięcie tych uprawnień znajduje uzasadnienie w konieczności ochrony bezpieczeństwa ruchu drogowego. Bezpieczeństwo ruchu drogowego, od którego zależy zdrowie i życie użytkowników dróg, jest zaś wartością nieporównanie wyższą aniżeli negatywne przeżycia psychiczne oraz interes majątkowy jednego człowieka, skierowanego na badania lekarskie mające stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami, których koszty będzie musiał pokryć z własnych środków. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.