II SA/Go 192/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-04-19
Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Sławomir Pauter, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który został przeznaczony na cele mieszkaniowe, powinien być uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zwolniony z podatku pod warunkiem przeznaczenia go na cele mieszkaniowe, nie powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego, jeśli podatnik złożył stosowne oświadczenie o zamiarze takiego przeznaczenia środków. Organy administracji błędnie zaliczyły ten dochód, co doprowadziło do zawyżenia dochodu na członka rodziny i odmowy przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wliczając do dochodu rodziny dochód ze sprzedaży nieruchomości rolnej w 2016 roku. Skarżący argumentował, że dochód ten powinien zostać uznany za utracony, ponieważ zamierza przeznaczyć go na cele mieszkaniowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając dochód ze sprzedaży nieruchomości za dochód podlegający opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez J.R. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 roku, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] listopada 2017 roku w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na córkę W.R. na okres od [...] października 2017 roku do [...] września 2018 roku.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Dnia 7 września 2017 r. J.R. złożył do Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres od [...].10.2017 r. do [...].09.2018r., w związku z koniecznością sprawowania opieki nad córką W.R.. Do wniosku dołączył kserokopię PIT-39 za 2016 r., kserokopię PIT- 11 za 2016 r. oraz kserokopię skróconego odpisu aktu zgonu matki dziecka.
Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy - na podstawie art. 2 pkt 1, 2, 4, 11, 19, 20, art. 4, art. 5 ust. 3 i 4, art. 7 ust. 1 i 3, art. 18, art. 21 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1851 – określanej dalej jako ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.- określanej dalej jako k.p.a.) - odmówił przyznania J.R. prawa do świadczenia wychowawczego na córkę W.R..
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wystąpił do Urzędu Skarbowego o wskazanie z jakiego tytułu wynika dochód wskazany przez wnioskodawcę w PIT - 39 za 2016 r. w wysokości 35.000,00 zł oraz czy dochód ten stanowi dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (J.R., w oświadczeniu z dnia [...] października 2017 r. wyjaśnił, że dochód ten pochodzi ze sprzedaży ziemi rolnej, odziedziczonej po matce i przeznaczony został na remont domu).
W odpowiedzi na zapytanie, Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...] września 2017 r. wyjaśnił, że J.R. złożył PIT - 39 za rok 2016, w którym wykazał dochód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych o których mowa w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a do których stosuje się zasady opodatkowania określone w art. 30 e tej ustawy.
Organ I instancji ustalił, że J.R. posiada dwie córki: W.R. i A.R.. Od [...] sierpnia 2017 r. nabył prawo do renty z ZUS, a miesięczna kwota świadczenia wynosi 1.588,96 zł. (które to świadczenie zostało przyznane do [...].08.2018r.) oraz zgodnie z oświadczeniem strony z dniem [...] października 2017 r. podjął zatrudnienie. W 2016 roku J.R. osiągnął dochód w wysokości 65.129,83 zł, na który składał się dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości 30.129,83 zł oraz dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach, określonych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 35.000 zł. Organ I instancji podkreślił, że roczny dochód (w 2016 r.) J.R. z tytułu zatrudnienia w wysokości 30.129,83 zł, na mocy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, został w całości utracony, ponieważ zatrudnienie trwało do [...].08.2017 r. Miesięczny dochód J.R. wynosi 2.916,67 zł (tj. 35.000,00 zł : 12 miesięcy), co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę 972,22 zł (tj. 2.916,67 zł: 3 osoby). Tym samym dochód rodziny J.R. przekracza kryterium dochodowe, uprawniające do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – W.R..
Organ I instancji wyjaśnił również, że do obliczania kryterium dochodowego od listopada 2017 r. doliczył dochód uzyskany z tytułu nabytego przez J.R. prawa do renty w ZUS. Pierwsza wypłata tego świadczenia nastąpiła w październiku 2017 r. i biorąc pod uwagę wysokość tego świadczenia (1.588,96 zł miesięcznie), miesięczny dochód na członka rodziny jest wyższy niż kryterium dochodowe, uprawniające do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, bowiem po przeliczeniu wyniósł 1.501,88 zł na osobę. Ponadto z akt sprawy wynika, że J.R. nie ma dzieci legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, zatem w tym przypadku kryterium uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko wynosi 800,00 zł na osobę w rodzinie.
Od powyższej decyzji J.R. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W piśmie odwołującym strona nie zgodziła się w wyliczeniem przez organ miesięcznego dochodu na członka rodziny, albowiem dochód osiągnięty z tytułu sprzedaży ziemi powinien zostać utracony.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2017r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1, 2, 4, 11, 19, 20, art. 4, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 1 i 3 oraz art. 18 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że organ rozpoznając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego powinien na wstępie ustalić jakie przesłanki musi spełnić wnioskodawca w myśl postanowień ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, by uzyskać świadczenie wychowawcze na dziecko. Świadczenie wychowawcze przy spełnieniu wszystkich przesłanek łącznie przysługuje:
matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia. (art. 4 ust. 2 i ust. 3),
osobom, które spełniają kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3, tj., łączny dochód rodziny osoby ubiegającej się o świadczenie w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł,
nie zachodzą negatywne przesłanki wskazane enumeratywnie w art. 8.
Organ odwoławczy podkreślił również, że w przedmiotowej sprawie istotne było również ustalenie, jak w kontekście przepisów regulujących świadczenie wychowawcze, należy rozumieć definicję pojęcia "utrata dochodu". Legalną zaś definicję tego pojęcia zawiera art. 2 pkt 19) ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci i ocena spełniania przesłanek nabycia prawa do świadczenia wychowawczego powinna odbywać się wyłącznie na gruncie terminów i pojęć ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.
Organ odwoławczy wspierając się dokumentacją sprawy oraz ustaleniami organu I instancji przyjął, iż odwołujący nie spełnił przesłanki z pkt 2 ze względu na fakt przekroczenia miesięcznego kryterium dochodowego na członka rodziny, uprawniającego do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika bowiem, że wnioskodawca w 2016 r. osiągnął dochód z tytułu zatrudnienia, który zgodnie z powołanym wyżej art. 2 pkt 19) ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci został utracony, ale ponadto wnioskodawca osiągnął dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości rolnej w wysokości 35.000,00 zł, który to dochód zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegał opodatkowaniu, co potwierdza również znajdujące się w aktach sprawy pismo Naczelnika Urzędu skarbowego z dnia [...] września 2017 r.
Kolegium jednocześnie podkreśliło, że ani z ww. pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego ani z innych dokumentów, które wnioskodawca złożył do akt nie wynikało, że dochód ten został zwolniony z podatku na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznym, a zatem zgodnie z art. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, organ słusznie uwzględnił ten dochód przy obliczaniu wysokości dochodu na członka rodziny, jako dochód opodatkowany.
Ponadto, wbrew twierdzeniom odwołującego zdarzenie, polegające na zwolnieniu z podatku dochodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nie należy do katalogu zdarzeń, z powodu których dochód należy uznać za utracony. Katalog takich zdarzeń określa art. 2 pkt 19) ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci i jest on katalogiem zamkniętym, enumeratywnie wskazującym w jakich przypadkach należy uznać, że dochód jest utracony. Organ odwoławczy zauważył, że ustawodawca nie wymienił w tym katalogu zdarzenia, na które powołuje się odwołujący. Skoro dochód ze sprzedaży nieruchomości zgodnie z treścią pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zgodnie z art. 2 pkt 1) i pkt 2) ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci za dochód rodziny uważa się m. in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, to zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przyjął, że dochód ten należy liczyć ustalając wysokość miesięcznego dochodu na członka rodziny. W przedmiotowej sprawie miesięczny dochód rodziny odwołującego w przeliczeniu na jedną osobę wyniósł 972,22 zł i tym samym wnioskodawca przekroczył wysokość miesięcznego kryterium dochodowego, które zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci wynosi 800 zł na członka rodziny.
Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. J.R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze podniósł, iż w jego ocenie dochód z tytułu sprzedaży ziemi nie powinien być uwzględniony przy ustalania przedmiotowego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Stwierdzenie, że zaskarżony akt (decyzja lub postanowienie) został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia tego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na jego córkę W.R. narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie w całości.
Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z art. 4 tej ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie to przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 2 i 3).
Warunkiem przyznania świadczenia na pierwsze dziecko jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci). W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, wówczas warunkiem przyznania świadczenia wychowawczego jest osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwotę 1200 zł (art. 5 ust. 4 ww. ustawy). Skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego, ani też w toku postępowania przed sądem administracyjnym nie twierdził i nie wykazywał, że jego małoletnia córka jest dzieckiem niepełnosprawnym. Stąd też wobec niej miał zastosowanie próg dochodowy określony w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci wynoszący 800 zł. Przy czym podkreślić należy, iż niniejszej sprawie wniosek skarżącego dotyczył przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko na okres od [...] lipca 2017 roku do [...] września 2018 roku. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2016.
W odniesieniu do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, którego przyznanie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego ustawa definiuje pojęcia dochodu rodziny i dochodu członka rodziny, a przy dochodzie odsyła do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy). Na mocy art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518) ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszonej o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych/składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne;
b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne;
c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych
Z przedłożonych przez J.R. dokumentów w trakcie postępowania administracyjnego bezsporne wynika, że w 2016 roku osiągnął dochód w łącznej wysokości 65.129, 83 zł. Na dany dochód składał się dochód osiągnięty przez ww. z tytułu zatrudnienia w formie E w wysokości 30.129,83 zł (dochód brutto 34373,83 zł pomniejszony składkę na ubezpieczenie społeczne -1533,28, składkę na ubezpieczenie zdrowotne – 974,73 zł oraz należny podatek 1736,00 zł) oraz dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012r., poz. 361 ze zm.) w wysokości 35.000 zł. Nadto organy przyjęły, że osiągnięty przez skarżącego dochód z tytułu zatrudnienia w firmie E, zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, został utracony, ponieważ z przedłożonych dokumentów wynika, że był tam zatrudniony do [...] sierpnia 2017 roku. Tym samym wysokość dochodu uzyskiwanego w rodzinie skarżącego składającej się z trzech osób w roku kalendarzowym poprzedzającym przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko wynosił 972,22 zł przy przyjęciu, że łączny dochód we wskazanym okresie wynosił 35.000 zł, czyli przekroczył kryterium dochodowe uprawniające przyznanie tego świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie. Nadto organ wskazał, że zgodnie z zapisem art. 2 pkt 20 lit. d oraz art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, począwszy od listopada 2017 roku do dochodu rodziny doliczyć należy dochód uzyskany przez skarżącego z tytułu prawa do renty przyznanej ZUS-u w wysokości 1.588,96 zł miesięcznie której pierwsza wypłata nastąpiła w październiku 2017 roku. Tym samym dochód na jednego członka rodziny wynosił łącznie 1.501,88 zł miesięcznie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje, czy do dochodu rodziny skarżącego za 2016 rok należy zaliczyć dochód osiągnięty ze sprzedaży nieruchomości (tak jak to przyjęły organy administracji), czy też mając na uwadze oświadczenie skarżącego, iż środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości zostaną w całości przeznaczone na cele mieszkaniowe, środków tych nie należy traktować jako dochodu rodziny dla celów ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego.
W ocenie Sądu, na potrzeby niniejszej sprawy organy niezasadnie przyjęły, że dla kwalifikacji tego dochodu bez znaczenia jest złożenie przez skarżącego oświadczenia, że dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości w całości przeznaczy na cele mieszkaniowe. Uzasadniając powyższe należy w pierwszym rzędzie ponownie przywołać definicję dochodu ustalanego na potrzeby weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego przyznawanego w oparciu o ustawę o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, jeżeli w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszonej o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zawarte w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych sformułowanie "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. (...) 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych" należy odczytywać mając na uwadze treść całego przepisu art. 30e ustawy o podatku dochodowym. Wynika z niego brak obowiązku zapłaty podatku dochodowego od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości w przypadku przeznaczenia przychodu z tego tytułu na cele mieszkaniowe. Dochody bowiem, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są wolne od podatku i znaczy to samo co "niepodlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym". Warunek ten zostanie spełniony o ile zostanie wykazane (zostało złożone przez podatnika do właściwego organu podatkowego oświadczenie), że w ciągu dwóch lat od zbycia nieruchomości wszystkie uzyskane z tego tytułu środki przeznaczone zostaną na cele mieszkaniowe. W tym zakresie zasadą jest, że po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest zobowiązany w zeznaniach podatkowych wykazać, dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i obliczyć należny podatek od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 121 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik po upływie dwóch lat obowiązany jest do złożenia korekty zeznania i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę (art. 30e ust. 7 ustawy o podatku od osób fizycznych). Jeżeli nie upłynął okres dwóch lat, w ciągu którego podatnik jest obowiązany do wydatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na swoje cele mieszkaniowe, organ w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego w ramach ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci związany jest oświadczeniem złożonym przez podatnika do organu podatkowego. Osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze nie jest obowiązana w takim przypadku udokumentować, iż faktycznie wydała przychód pochodzący ze sprzedaży nieruchomości na wskazany cel.
Na datę orzekania w niniejszej sprawie, organy mogły opierać się jedynie na oświadczeniu skarżącego złożonym do urzędu skarbowego o zamiarze przeznaczenia w okresie dwóch lat od sprzedaży nieruchomości, co nastąpiło w 2016 roku. Wymagane oświadczenie zostało przez skarżącego złożone do Urzędu Skarbowego, co znajduje potwierdzenie na stronie 6 akt sprawy administracyjnej (załącznik do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego), a nadto w oświadczeniu złożonym przez skarżącego z dnia [...] października 2017 roku (k.18 akt sprawy).
W tej sytuacji doliczenie w przedmiotowej sprawie kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w 2016 roku do dochodu rodziny skarżącego za ten rok przez organy było przedwczesne, co spowodowało zawyżenie dochodu na jednego członka rodziny. W konsekwencji decyzja negatywna w zakresie złożonego wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko była błędna i naruszała w szczególności art. 2 pkt 1, art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dziecka. Przystępując do ponownego rozpoznania wniosku skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno mieć na uwadze powyższe rozważania dotyczące możliwości wliczenia do dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 1 powołanej ustawy przychodu uzyskanego przez skarżącego w 2016 roku z tytułu sprzedaży nieruchomości, który to przychód zamierza przeznaczyć na cele mieszkaniowe.
Nie stanowi przedmiotu rozważania w niniejszej sprawie kwestia ewentualnego niewykazania przez skarżącego przeznaczenia ww. przychodu na cele mieszkaniowe do końca 2018 roku i konieczność uiszczenia podatku dochodowego od kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. Do rozważenia w takiej sytuacji, po upływie tego okresu, będzie kwestia ewentualnej weryfikacji decyzji organu, uznania pobranego świadczenia za wnioskowany okres za nienależne w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło