II SA/Go 193/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. V. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia dobry start postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, 2. zwrócić skarżącej S. V. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, na jej koszt, kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi. S. V. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2026 r. [...]w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia dobry start na dziecko M. V. Jednocześnie na rachunek bankowy Sądu uiściła wpis sądowy w wysokości 200 zł. Po otrzymaniu skargi, decyzją z [...] marca 2026 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – dalej p.p.s.a.), organ uchylił w całości zaskarżoną decyzję z [...] stycznia 2026 r. i jednocześnie przyznał skarżącej świadczenie dobry start w wysokości 300 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w związku z uwzględnieniem skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Z nadesłanego na wezwanie Sądu pisma organu z dnia [...] maja 2026 r. wynika, że na decyzję z [...] marca 2026 r. nr [...]nie została wniesiona skarga. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 3 zd. 1 i 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Do okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu należy uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. (tzw. autokontrola). Organ podejmujący rozstrzygnięcie w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. jest związany treścią żądania skargi i uwzględniając skargę koryguje zaskarżone rozstrzygnięcie w kierunku oczekiwanym przez skarżącego. Zatem organ, działając w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. może uczynić tylko to, co wynika ze skargi – jej żądania (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 843/19). Powoduje ono bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie. W razie wydania nowego rozstrzygnięcia służy na nie skarga do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że wystąpiły przesłanki z art. 54 § 3 p.p.s.a., albowiem kwestionowana w skardze decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2026 r. nr [...] została wyeliminowana przez organ z obrotu prawnego i jednocześnie organ orzekł o przyznaniu skarżącej wnioskowanego świadczenia dobry start w wysokości 300 zł na dziecko M. V. Potwierdza to znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy decyzja organu z [...] marca 2026 r., nr [...], która zgodnie z oświadczeniem organu nie została zaskarżona do Sądu. W tej sytuacji Sąd uznał, że zasadnym jest umorzenie postępowania sądowego, gdyż w następstwie prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji dalsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania (punkt 2 sentencji) Sąd orzekł, na podstawie art. 225 p.p.s.a., zgodnie z którym opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. W myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, wobec czego wpis sądowy uiszczony przez skarżącą należało uznać za nienależny.