II SA/Go 195/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi L. Spółka. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym bez zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r. Ne [...], II. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, wymierzył Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "L", karę pieniężną w wysokości 720 zł (słownie siedemset dwadzieścia), nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z przepisem art. 64 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Karę ustalono za stwierdzony w dniu [...] lutego 2004 r. o godz. 19;49 przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, co zostało wykazane w protokole nr [...] z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium RP, stanowiącym integralną część decyzji. W dniu [...] lutego 2004 r. (data stempla pocztowego) Spółka z o.o. "L", złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc ojej uchylenie i umorzenie postępowania. Strona wskazała, że nie zgadza się z decyzją, gdyż zgodnie z dokumentami przewozowymi towar na naczepie załadowany był prawidłowo i z zachowaniem niezbędnych parametrów oraz równomiernie rozłożony podczas załadunku. Ponadto strona skarżąca wskazała, że od dnia 30 czerwca 2002 r. zgodnie z art. 11 i 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw utraciło moc zarządzenie (nie określono). W odwołaniu podważono także wiarygodność pomiaru drugiej osi napędowej z powodu braku możliwości zweryfikowania szybkości pojazdu oraz możliwości dodania gazu przez kierowcę w momencie przejazdu drugiej, ciągnącej osi przez wagę, co miałoby niewątpliwy wpływ na prawidłowość wskazań wagi oraz brak weryfikacji pomiarów na wadze statycznej. Wskazano, iż proces ważenia przebiegał nieprawidłowo, gdyż odbywał się w trakcie ruchu pojazdu, kierowca zgłaszając reklamacje dokonanych pomiarów nie miał możliwości ponownego (kontrolnego) dokonania pomiaru nacisków. Ponadto, pismem z dnia [...] marca 2004 r., odwołująca się Spółka w uzupełnieniu odwołania zgłosiła zarzut, iż podczas kontroli w dniu [...] lutego 2004 r. organy celne nie zastosowały się do instrukcji stanowiącej załącznik do decyzji nr [...] Szefa Izby Celnej z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie postępowania funkcjonariuszy celnych podczas kontroli parametrów pojazdów przekraczających granicę państwa oraz pobierania kar pieniężnych i opłat drogowych za wydanie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych, w zakresie trybu ważenia samochodu oraz możliwości powtórnego pomiaru. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, na podstawie przepisów art. 138 § l pkt l, art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r.. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 13 ust. l pkt 2, art. 13 c ust. l pkt 1, art. 13 g ust. l i 2, art. 40 b ust. l i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 z późn.zm.) oraz § 4 ust l i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli środka przewozowego - ciągnika wraz z naczepą o nr rej. [...] należącego do firmy L Sp. z o.o., przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2004 r. przez funkcjonariuszy celnych i dokonanego pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu i jego wymiarów oraz masy całkowitej - stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugą oś. a osoba wykonująca transport nie posiadała zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego. W związku z tym organ celny decyzją nr [...] w oparciu o przepis art. 13 ust. 2a. obciążył przewoźnika karą pieniężną w wysokości 720,00 zł. za przejazd jednorazowy pojazdem nienormalywnym bez zezwolenia. Organ odwoławczy wskazał uzasadnienie prawne dla nałożenia kary pieniężnej w związku z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na oś o 0,18 kN. Organ odwoławczy szczegółowo opisał także przebieg czynności pomiarowych i działanie oraz świadectwa legalizacyjne urządzeń stosowanych do dokonywania pomiarów (waga typu [...] zatwierdzona do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar na mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] oraz przymiar wstęgowy typu [...]), podkreślając że urządzenia te posiadały ważne świadectwa legalizacyjne. Wskazano, że wynik ważenia dynamicznego pojazdu jest efektem przetworzenia danych komputerowych, a w celu uniknięcia ewentualnego obarczenia przewoźnika karą wynikłą z dopuszczalnego błędu pomiarowego urządzenia, otrzymany wynik ważenia pomniejszony jest o 200 kg masy oraz o dodatkowe 2% zmierzonego nacisku. Przyjęcie takiego błędu w pomiarze wynika z treści § 6 ust, 3 i 4 zarządzenia nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] grudnia 202 r. w sprawie wprowadzania przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Dla zapewnienia prawidłowego procesu ważenia specjalnie zamontowane urządzenia pomiarowo-kontrolne monitorują parametry przejazdu przez pomost wagi, które w przypadku nieprawidłowego przejazdu przez punkt kontrolny sygnalizuje tę nieprawidłowość przerywając proces ważenia. Brak sygnalizacji nieprawidłowości przez urządzenie pomiarowe, oznacza w ocenie organu, że nie ma podstaw do kwestionowania wyniku pomiaru i powtórzenie pomiaru nie jest potrzebne. W przedmiotowej sprawie na podstawie wydruku komputera uzyskanego z wagi ustalono, że w procesie ważenia nie miały miejsc żadne nieprawidłowości, co w ocenie organu oznaczało, że nie zachodziła konieczność ponownego dokonania pomiaru. Na tej podstawie organ stwierdził także, że bezzasadny jest zarzut dotyczący szybkości z jaką pojazd przejeżdżał przez wagę. podczas dokonywania pomiaru. Odnośnie argumentu dotyczącego nieprawidłowości pomiarów z uwagi na równomierne rozłożenie ładunku na środku przewozowym organ odwoławczy wskazał, że nie może mieć on wpływu na uzyskany wynik ważenia, ponieważ pomiaru dokonano na wadze posiadającej świadectwo legalizacji. Ponadto podkreślono, że zgodnie z przepisem art. 61 ust. 2 pkt l ustawy Prawo o ruchu drogowym na przewoźnika nałożone zostały obowiązki w zakresie rozmieszczenia i zabezpieczenia przed przemieszczeniami ładunku tak, aby nie zostały przekroczone normy określone właściwymi przepisami. Natomiast na przeciążenie osi wpływ ma również stan techniczny samochodu, którym dokonywany jest przewóz w tym także pneumatycznego wyregulowania zawieszeń ciągnika i naczepy. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił także, że stanowisko prezentowane w powołanym przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1999 r. sygn. akt P.7/98 oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2000 r., nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż orzeczenia te dotyczyły stwierdzenia niezgodności z Konstytucją RP przepisów nieobowiązujących już rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. oraz z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych. Natomiast zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, które nie zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny. Organ zgodził się jednakże z prezentowanym w odwołaniu stanowiskiem strony, że na podstawie przepisów art. 11 oraz art. 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 1800), z dniem 30 czerwca 2002 r. utraciło moc zarządzenie nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] grudnia 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6, poz. 40). Jednocześnie jednak wskazał, że na mocy przepisu art 16 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz.U. Nr 63, póz. 636 z późn.zm.), zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną Prezesa GUM i dokąd decyzja taka nie utraciła ważności, pomiary mogą być dokonywane, gdyż waga posiada ważne do [...] października 2004 r. świadectwo legalizacji i w dalszym ciągu obowiązuje decyzja Nr [...], wydana przez ww. organ. Dalej organ, na podstawie akt sprawy wskazał, że nie dokonano dwukrotnego ważenia na wadze dynamicznej ponieważ kierowca o takie nie wnioskował. Powtórne ważenia odbywa się bowiem na pisemny wniosek z uzasadnieniem, który winien być złożony przez kierującego pojazdem (wzory wniosków znajdują się w ogólnodostępnych miejscach, na stanowiskach odpraw celnych). Organ stwierdził także, że w przypadku przekroczenia ustalonych przepisami parametrów pojazdów organy celne mają obowiązek pobierania opłaty drogowej, która ma charakter obligatoryjny, gdyż obowiązkiem organów celnych działających w imieniu Skarbu Państwa jest egzekwowanie opłat związanych z naruszeniem prawa. Spółka ,.L" zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Decyzji organu odwoławczego zarzucono, że od dnia [...] czerwca 2002 r. zgodnie z art. 11 i 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy (...), zarządzenie nie ma mocy obowiązującej — bez określenia tego zarządzenia., a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: 1) art. 10 § l Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego i złożenia ewentualnych wniosków dowodowych, co doprowadziło do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw w postępowaniu, 2) art. 40 § I i 45 KPA poprzez doręczenie decyzji organu l instancji w sposób sprzeczny z tymi przepisami, to jest do rąk kierowcy samochodu, zamiast osoby upoważnionej do reprezentowania spółki. 3) art. 108 § l KPA poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo braku przesłanek określonych w tym przepisie. W ocenie strony skarżącej zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego zapadły z naruszeniem prawa, Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej kosztów procesu wg. norm przepisanych. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że rygor natychmiastowej wykonalności nadano decyzji pierwszej instancji zgodnie z przepisem art. 108 § l Kpa, ze względu na ważny interes społeczny. Opisując przebieg postępowania organ wskazał także, że kierowca wykonujący transport międzynarodowy pojazdem Spółki brał udział w czynnościach opisanych w protokole zaznaczając, iż nie zgadza się z podana wagą, natomiast wyniki ważenia na wadze dynamicznej zostały przyjęte bez zastrzeżeń. Zatem okoliczności istotne dla sprawy mają pełną wartość dowodową, gdyż zostały utrwalone po myśli art. 67 kpa, stanowiąc podstawowy dowód, na podstawie którego wydano decyzje o wymierzeniu kary pieniężnej. Odpowiadając na zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego organ przeprowadził także analizę dotyczącą obowiązujących w sprawie przepisów metrologicznych oraz innych regulacji dającej podstawę do dokonywania nacisków osi pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy. Organ nie podzielił stanowiska strony skarżącej dotyczącego nieprawidłowości pomiaru podnosząc, że wszystkie wyniki ważenia wskazane w kilogramach, bez uwzględnienia tolerancji, jak i podane w tonach i kiloniutonach z tolerancja, dotyczą tego samego pojazdu, wszystkich jego osi, mierzonych na w tym samym i czasie i w ten sam sposób. Skoro zatem tylko jedna oś wykazywała przekroczenie dozwolonego nacisku, brak jest podstaw do twierdzenia, że wyniki pomiarów były nieprawidłowe, a ewentualny błąd pomiaru musiałby wystąpić we wszystkich wynikach pomiarów. Dyrektor Izby Celnej ponownie podniósł, że wymierzenie kary za stwierdzone przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś, czyli przejazd pojazdem nienormatywnym -jest obligatoryjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § l rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sadom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz.1926) w zw. z § l pkt l rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187, poz. 1927) spraw), w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia l lipca 2005 r. zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów. Sąd ten z dniem l lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Jednocześnie w myśl przepisu art. 145 § l pkt l lit. c ww. ustawy, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie sąd uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi m.in. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 13 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) korzystający z dróg publicznych są zobowiązani do ponoszenia opłat za przejazd po tych drogach pojazdów nienormatywnych. Zasady pobierania oraz ustalenia wysokości tych opłat określono w art. 13 c ww. ustawy. Stosownie do treści art. 61 ust. 11 w zw. z art. 64 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98. poz. 602 ze zm, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, przejazd po drogach publicznych pojazdu, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Z kolei przepis art. 13 g w zw. z art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego (pojazd lub zespół pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi) bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub też niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną, przy czyjej wysokość określa załącznik nr 2 do ustawy (art 13g ust. 2). W rozpatrywanej sprawie organ administracji celnej wskutek kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonanej w dniu 13 lutego 2004 r., stwierdził przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku na drugą oś pojazdu o 0,18 kN i jednocześnie ustalił, że przejazd odbywał się bez wymaganego zezwolenia, co warunkowa w ocenie organu obciążenie strony karą pieniężną w wysokości 720 zł. Ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji co do przekroczenia dopuszczalnych parametrów nacisku na oś pojazdu oparte zostały na wyniku jednokrotnego pomiaru dokonanego przy użyciu wagi samochodowej, służącej do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu. Jak zaznaczono w protokole kontroli oraz w zaskarżonej decyzji pomiaru nacisku osi i masy całkowitej pojazdu, a także pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy urządzeń posiadających ważne świadectwa legalizacji. Zaznaczyć w tym miejscu jednak należy, że strona skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze nie zgłaszała zastrzeżeń co do legalności urządzeń użytych do kontroli, lecz kwestionowała prawidłowość przebiegu kontroli, zastosowanej metody ważenia i uzyskanych w wyniku tego procesu wyników pomiarów. Według strony skarżącej uchybienia proceduralne mające miejsce podczas dokonanego pomiaru obciążenia osi pojazdu w ruchu oraz niemożliwość przeprowadzenia drugiego weryfikującego pomiaru dają podstawę do podważenia ustaleń organu celnego co do tego. że w kontrolowanym pojeździe przekroczony został rzeczywiście dopuszczalny nacisk osi napędowej. Odnosząc się do kwestii warunków przeprowadzania kontroli w zakresie dynamicznego obciążenia osi pojazdu, masy pojazdu i jego wymiarów, podzielając stanowisko organu, że uprawniony był on do wykonywania czynności pomiarowych zatwierdzoną wagą samochodową przeznaczoną do ważenia pojazdów w ruchu (posiadającą ważne świadectwo legalizacji) - zaznaczyć trzeba, że w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji brak było szczegółowej regulacji prawnej dotyczącej wymogów metrologicznych stosowanych urządzeń pomiarowych. Konkluzja taka wynika jednoznacznie z analizy treści przepisów ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz.U. z 2001 r. Nr 63, poz. 636 z późn. zm.) oraz treści wskazanego wyżej świadectwa legalizacji wagi stosowanej do dokonania pomiarów nacisku na osie pojazdu. Zgodnie z przepisem art. l ww. ustawy jej celem jest zapewnienie jednolitości miar i wymaganej dokładności pomiarów wielkości fizycznych w Rzeczypospolitej Polskiej. W przepisie art. 8 ust. l ustawodawca wskazał kategorie przyrządów pomiarowych, które ze względu na szczególne przeznaczenie podlegają obligatoryjnej prawnej kontroli metrologicznej, na zasadach określonych w tej ustawie. Wśród nich wyróżniono m.in. przyrządy stosowane przy pobieraniu podatków i nieopodatkowanych należności budżetowych oraz ustalaniu upustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń a także przy dokonywaniu kontroli celnej (art. 8 ust. l pkt 3 i 4). Z kolei w art. 9 zawarto upoważnienie dla ministra właściwego do spraw gospodarki do określenia w drodze rozporządzenia m.in. szczegółowego trybu wykonywania prawnej kontroli metrologicznej oraz wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegającej prawnej kontroli metrologicznej, uwzględniając rodzaje dowodów tej kontroli, a także warunki właściwego stosowania i warunki techniczne ich użytkowania (art. 9 pkt 3 ww. ustany). Wskazane wyżej przepisy wskazują wyraźnie, iż ustawodawca mając świadomość znaczenia pomiarów dokonywanych na podstawie opisanych wyżej urządzeń pomiarowych dążył przede wszystkim do zapewnienia jednolitości i wymaganej dokładności dokonywanych pomiarów na która wpływ mają parametry urządzeń pomiarowych ale także warunki ich użytkowania i sposób przeprowadzania jednostkowych pomiarów. Z tych powodów, zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności, nie jest możliwa jakakolwiek dowolność w interpretowaniu przepisów (ustawy oraz aktów wykonawczych wydanych na podstawie zawartych w niej delegacji) regulujących wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej. Jednocześnie, w ocenie Sądu, jedynie pomiary dokonane z zachowaniem ustanowionych tymi przepisami wymogów mogą stanowić dla właściwych organów wystarczającą podstawę do wiążącego ustalania na ich podstawie okoliczności mogących stanowić o prawach lub obowiązkach obywateli. Powyższe wymagania metrologiczne w odniesieniu do urządzeń pomiarowych stosowanych do ważenia pojazdów w ruchu, skonkretyzowane zostały w akcie wykonawczym do cytowanej ustawy - rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz.U. Nr 35, poz. 316), które - co Sądowi wiadome z urzędu - weszło w życie z dniem 13 marca 2004 r. Jednocześnie należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej spółki, że w dacie dokonywania pomiaru tj. [...] lutego 2004 r. nie obowiązywało już zarządzenie Nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6, poz. 40), wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w przepisie art. 8 pkt l ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach (Dz.U. Nr 56, poz. 248 z późn.zm.), które co prawda nie należało do źródeł prawa powszechnie obowiązującego, jednakże miało charakter aktu wewnętrznego obowiązującego jednostki podległe organowi je wydającemu. Na skutek nowelizacji uprzednio obowiązującej ustawy o miarach z 1993 r., upoważnienie do wydania odpowiednich przepisów wykonawczych w drodze rozporządzenia zostało przyznane Radzie Ministrów, a następnie ministrowi właściwemu do spraw gospodarki. Jakkolwiek w ustawie z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 1800) zawarty został przepis przejściowy, zgodnie z którym do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienionych tą ustawą, zachowały moc przepisy dotychczasowe, o ile nie były sprzeczne z tą ustawą, jednakże nie dłużej niż do 30 czerwca 2002 r. Oznacza to, że na skutek zawartej w tym przepisie derogacji pośredniej, zarządzenie Nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] grudnia 2000 r. utraciło moc najpóźniej z dniem [...] czerwca 2002 r. W ustalonym powyżej stanie prawnym należy podkreślić, iż realizując ustawowy obowiązek kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy. nacisków osi i wymiarów określonych przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz nakładania i pobierania w drodze decyzji kar pieniężnych w razie stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej masy. nacisków osi lub wymiarów pojazdów właściwe organy winny dołożyć szczególnej staranności dla prawidłowego i obiektywnego ustalania rzeczywistych parametrów kontrolowanych pojazdów. Uwzględniając specyfikę postępowania administracyjnego mającego na celu kontrolę przestrzegania określonych odrębnymi przepisami norm w zakresie masy, nacisków osi i wymiarów pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy, prowadzonego przez funkcjonariuszy celnych podczas przekraczania granicy Kraju, organy te przeprowadzając postępowanie administracyjne winny dążyć, w miarę możliwości do zapewnienia jego stronom jak najpełniejszej realizacji podstawowych praw obywatela Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasad określonych przepisami metrologicznymi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Przechodząc do dalszych rozważań należy zatem podkreślić, że wobec braku odmiennych dyspozycji ustawowych, organy uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy powinny, w postępowaniu zmierzającym do wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu, kierować się regułami procedury administracyjnej. Rozstrzygnięcia o obciążeniu podmiotu karą z tego tytułu, winny przede wszystkim zostać poprzedzone przeprowadzeniem wszelkie czynności niezbędnych do prawidłowego ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, co z kolei uzależnione jest od właściwego i wyczerpującego zebrania dowodów, a następnie ich wszechstronnego rozważenia i oceny, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego określonymi w przepisach art. 7, art. 77 § l oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2004 r. przeprowadzone zostało z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego w stopniu, mogącym wpłynąć na wynik postępowania a w konsekwencji na treść wydanych na jego podstawie decyzji administracyjnych. Między innymi organy naruszyły kodeksową zasadę prawdy obiektywnej znajdującą realizację przede wszystkim w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Po pierwsze jak wynika to z akt postępowania administracyjnego, w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie przejazdu po drodze publicznej pojazdu o naciskach osi przekraczających wielkości określone w przepisach organ ograniczył postępowanie dowodowe jedynie do dowodu z pomiaru wielkości fizycznej - obciążenia jaki wywierały osie pojazdu na pomost wagi. Wynik tego pomiaru został przez urządzenie elektroniczne sterujące jego przebiegiem uwidoczniony na dokumencie - wydruku komputerowym, który zawiera informacje miedzy innymi o dacie i numerze ważenia, numerze pojazdu, jego masie, naciskach poszczególnych osi pojazdu. Powyższe nie przesądza jednakże o prawidłowości przeprowadzenia dowodu z pomiaru obciążenia, jakie wywierały osie pojazdu na pomost wagi, bowiem ów pomiar powinien spełniać inne wymogi określone powszechnie obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi między innymi wymagań metrologicznych. Orzekając na podstawie akt przedmiotowej sprawy nie jest możliwym ustalenie czy organy rozważając materiał dowodowy uwzględniały obowiązujące przepisy metrologiczne (jeżeli tak to jakie?) i wynikające z nich warunki niezbędne do dokonania prawidłowych i wiążących pomiarów, a także ustalenia dopuszczalnych błędów w pomiarach. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że wbrew stanowisku organów celnych orzekających w sprawie, samo okoliczność legalizacji i domniemanej sprawności urządzeń pomiarowych (brak sygnalizacji nieprawidłowości) oraz nadzorowanie procesu ważenia przez program komputerowy, nie przesadza o prawidłowości przeprowadzenia dowodu z pomiaru obciążenia, jakie wywierały osie pojazdu na pomost wagi. Zastrzeżenia budzi twierdzenie organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę, że: "trudno jest zapewnić kierowcy czynny udział w czynnościach, których istota zasadza się na przejeździe pojazdu przez pomost wagi z jednej strony i mechaniczno-elektronicznym przetworzeniem przez urządzenia wagowe danych z drugiej strony, na co żaden uczestnik czynności nie może wpłynąć." Właśnie z uwagi na to, że w omawianym postępowaniu pomiar obciążenia osi pojazdu jest zasadniczym dowodem stanowiącym podstawę do wymierzenia kary pieniężnej, tak ważne jest aby podczas tych czynności kontrolnych organu celnego zachowane zostały zasady postępowania określone bezwzględnie obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Oczywiście okoliczność, że kontrola techniczna pojazdów odbywa się na terenie przejścia granicznego i organy celne muszą dbać o maksymalne upłynnienie ruchu transgranicznego, usprawiedliwia pewna modyfikację kodeksowego modelu postępowania przed organami administracji pierwszej instancji. Mając to na uwadze należało uznać, że przeprowadzenie postępowania dowodowego z udziałem kierowcy pojazdu poddanego kontroli, nie oznaczało w konkretnej sprawie ograniczenia uprawnień przewoźnika będącego stroną, gdy wskutek jego woli tenże kierowca uprawniony był również do zgłoszenia tego środka transportu do procedury wywozu. Niewątpliwie specyfika miejsca i charakteru przedmiotowej kontroli wyklucza zagwarantowanie stronie osobistego wzięcia udziału w procesie ważenia pojazdu, bądź poprzez właściwego pełnomocnika. Rzeczą strony, jako przewoźnika profesjonalnie trudniącego się międzynarodowa działalnością transportową, jest takie zorganizowanie swej działalności, aby odpowiednia osoba brała udział we wszelkich kontrolnych czynnościach organów celnych. Pogląd taki znajduje także oparcie w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 1998 r., II SA 894/97 (Lex 41371) oraz z l maja 2005 r. OSKI 396/04 (niepubl.). Nie naruszyło także praw strony doręczenie decyzji organu pierwszej instancji uprzednio kierowcy, skoro następnie decyzje tę doręczono stronie, i od tego momentu rozpoczął dla niej bieg termin do złożenia odwołania i zgłaszania ewentualnych dalszych uwag i wniosków dowodowych. W rozstrzyganej sprawie błędnie jednak organ celny przyjął, że realizacja prawa strony do czynnego uczestnictwa w postępowaniu dowodowym wyczerpywała się w tym. że obecny podczas czynności mechanicznych kierowca pojazdu miał możliwość złożenia pisemnego wniosku o ponowne ważenie oraz wniesienia zastrzeżeń do protokołu kontroli. W ocenie Sądu, stronie niniejszego postępowania wszczętego z urzędu nie zapewniono w dostateczny sposób czynnego udziału w tym postępowaniu. Z pewnością nie można uznać za wystarczające w tym zakresie poprzestanie na przedłożeniu kierującemu pojazdem protokołu z kontroli, zawierającego jedynie niewielkie miejsce do zgłoszenia ewentualnych uwag, bez możliwości jakiejkolwiek weryfikacji uzyskanych wyników ważenia nacisków na osie pojazdu. Podkreślenia wymaga fakt, że mimo zgłoszenia przez kierowcę, niezwłocznie po dokonaniu ważenia (w protokole kontroli nr [...]) zarzutu, iż nie zgadza się z dokonanymi pomiarami wagi, organ pierwszej instancji bez podania podstawy prawnej oraz jakiegokolwiek uzasadnienia nie dopuścił tego dowodu (w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że nie było potrzeby przeprowadzenia ponownego ważenia, bo urządzenie nie sygnalizowało nieprawidłowości). Zgodnie z przepisem art. 7 KPA, organ administracji w toku postępowania administracyjnego przede wszystkim winien stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Faktem powszechnie znanym jest częste dokonywanie przez przewoźników transportu drogowego z przekroczeniem dozwolonych parametrów pojazdu a zapobieganie takim praktykom, poprzez dążność do zmniejszenia degradacji dróg publicznych, leży w interesie społecznym. W związku z tym uprawnione organy zobowiązane są do kontroli przestrzegania obowiązujących w tym zakresie norm prawnych oraz pobierania właściwych opłat lub kar pieniężnych związanych z ich naruszeniem. Jednakże, w myśl wskazanej wyżej zasady ogólnej, w toku całego postępowania należy także uwzględniać słuszny interes indywidualny stron tego postępowania, który z reguły nie pokrywa się z interesem społecznym. Niedopuszczalne jest zatem dokonywanie ustaleń stanowiących podstawę do władczego rozstrzygania o prawach lub obowiązkach podmiotów stosunku administracyjno-prawnego, w sposób dowolny i arbitralny, z pominięciem kodeksowych reguł postępowania dowodowego. W myśl art. 77 KPA organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zmierzając do ustalenia rzeczywistego stany faktycznego wszelkimi dopuszczalnymi dowodami. Zgodnie z zasadą ogólną czynnego udziału strony w każdym postępowaniu administracyjnym (art. 10 § l KPA) należy także. w miarę możliwości, zapewnić stronie realny wpływ na ukształtowanie zakresu postępowania dowodowego. Organ administracji publicznej obowiązany jest bowiem przeprowadzić dowody wskazane przez stronę. Według art. 78 § l KPA strona może wystąpić w toku całego postępowania, natomiast skuteczność prawna tego żądania jest uzależniona od spełnienia przesłanki, iż przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W przedmiotowej sprawie zgłoszony przez kierowcę kontrolowanego pojazdu przy przedłożeniu mu wyników dokonanych pomiarów (czyli w toku przeprowadzania dowodów), zarzut, iż nie zgadza się z wynikami pomiaru nacisku osi na wadze dynamicznej dotyczył bezspornie przedmiotu sprawy oraz okoliczności mającej decydujące znaczenie prawne dla jej rozstrzygnięcia. Wszakże wniosek dowodowy mógł zostać zgłoszony ustnie do protokołu, co zgodnie z twierdzeniem zarzutem odwołania i skargi miało miejsce. Wobec opisanego wyżej braku odpowiedniej regulacji prawnej dotyczącej sposobu dokonywania oraz warunków pomiarów metrologicznych (w tym wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu), w ocenie Sądu. zgodnie ze wskazanymi zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego organ winien przeprowadzić wnioskowany dowód, czyli dokonać ponownego ważenia pojazdu. Tym bardziej, uwzględniając rozmiar stwierdzonego przekroczenia norm nacisku na druga oś (0,18 KN) w związku z bezsporną okolicznością niemożności weryfikacji wyników ważenia wagą dynamiczną pojazdu wykonującego międzynarodowy transport drogowy na dalszym etapie postępowania. Organ administracji publicznej obowiązany był rozpatrzyć i dokonać oceny zgłoszonego żądania przeprowadzenia dowodu ze szczególną starannością, zwłaszcza dlatego, że ustalenie sianu faktycznego było podstawią do rozstrzygnięcia negatywnego dla strony. Ponadto należy podkreślić, że odmowa przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez kierowcę w trakcie postępowania dowodowego, winna bezwzględnie znaleźć szczegółowe uzasadnienie w treści decyzji organu pierwszej instancji, co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło. W orzecznictwie bowiem wielokrotnie podkreślano konieczność zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zaś wybiórczego przeprowadzenia przez organ tylko dowodów uznanych przez siebie za konieczne. Gdyby w niniejszej sprawie organ przeprowadził ponowne ważenie wagą dynamiczną, zgodnie z żądaniem strony, możliwe byłoby na podstawie jego wyników zweryfikowanie zgłaszanych zastrzeżeń i podjęcie, w zależności od uzyskanych wyników, decyzji co do konieczności przeprowadzania ewentualnego dalszego postępowania dowodowego (nie wyłączając, w razie konieczności także dowodu z opinii biegłego). Podkreślić należy, że w orzecznictwie ugruntowało się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powoływała się na określone ważkie dla sprawy okoliczności, jest oczywistym uchybieniem, skutkującym wadliwość decyzji. Podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ pełnego materiału dowodowego - pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 1997 r., ISA/Wr 700/97, opubl. Lex nr 30873). Należy podkreślić, że niedopuszczalnym jest pozbawienie strony jej uprawnień do pełnego udziału w całym postępowaniu administracyjnym (zwłaszcza związanym z negatywnymi dla niej konsekwencjami), także poprzez żądanie przeprowadzenia określonych dowodów, z uwagi na podnoszoną przez organ konieczność zapewnienia płynności ruchu transgranicznego. Takie działanie organu administracji publicznej jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą praworządności i narusza wskazane wyżej kodeksowe zasady postępowania administracyjnego. Wskazane nieprawidłowości proceduralne sprawiły, że wbrew nakazom wynikającym z przepisów art. 7, art. 77 § l i art. 80 KPA - organ celny nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, niezbędnego do wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie. Niezależnie od powyższego należy także wskazać, że decyzja organu pierwszej instancji zapadła z naruszeniem przepisu art. 107 § l i § 3 KPA określającego obowiązkowe składniki struktury decyzji administracyjnej. Decyzja ta bowiem nie zawiera uzasadnienia faktycznego, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jednocześnie należy wskazać, że protokół z kontroli nie może zastąpić tych obligatoryjnych elementów decyzji. Ponadto należy podkreślić, iż organ pierwszej instancji w rozstrzygnięciu decyzji ani też jej uzasadnieniu nie sprecyzował w związku z jakim naruszeniem przepisów prawa nałożono skarżącemu karę pieniężną w wysokości 720 zł, ani też nie podał podstawy prawnej określającej wysokość kary w konkretnym, przyjętym przez niego stanie faktycznym. W uzasadnieniu decyzji zaznaczono wprawdzie, że przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Jednakże dalej wskazano, że "karę ustala się za stwierdzony w dniu [...].02.2004 r. godz. 19:49 przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu", bez przytoczenia podstawy prawnej tego obciążenia. Takie ewentualne i lakoniczne sformułowanie podstawy obciążenia obywatela daniną publiczną jest niedopuszczalne. Ustawodawca w przepisie art. 13 g ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji organu pierwszej instancji, uregulował przesłanki wymierzenia i tryb uiszczenia kar pieniężnych za dwie odrębne formy naruszenia przepisów obowiązujących w zakresie poruszania się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych, tj.: przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym oraz za przejazd takich pojazdów niezgodnie z warunkami podanymi w uzyskanym wcześniej zezwoleniu. Wymierzając stosowną karę. w; drodze decyzji administracyjnej organ zobowiązany był w dostateczny sposób sprecyzować, przedmiot naruszenia tak, aby nie pozostawiał on żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Organ pierwszej instancji zaniechał jakiegokolwiek uzasadnienia wysokości wymierzonej stronie skarżącej kary. Organ odwoławczy natomiast przyjmując w ustaleniach faktycznych, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś pojedynczą o 0,18 kN wskazał, że organ pierwszej instancji wymiaru należnej kary dokonał na podstawcie przepisu art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych oraz załącznika stanowiącego integralną część ustawy. Dalej wywiódł, że przy dopuszczalnym nacisku osi do 100 kN dla osi pojedynczej przy nacisku osi powyżej 100 kN - 105 kN wynosi 720,00 zł. Odnosząc się do powyższego należy po pierwsze wskazać, że ustalenia te nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż decyzja organu pierwszej instancji zawiera w podstawie prawnej przepisy art. 13 g i art. 40 b ust. l i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r., z U. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.). Podkreślenia wymaga także fakt, iż przepisem art. l pkt 13 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200, poz. 1953) zmieniono brzemiennie dotychczasowego przepisu art. 13 ustawy o drogach publicznych, między innymi uchylony został także przepis art. 13 ust. 2b dotyczący pobierania i wymiaru kary za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. W dniu wydania decyzji czyli 13 lutego 2004 r. podstawę do ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowił przepis art. 13 g ust. 2 ww. ustawy odsyłający do załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Ponadto należy stwierdzić, iż wymierzając karę pieniężną dla określonego podmiotu, na podstawie ustalonego w indywidualnej sprawie stanu faktycznego organ winien bezwzględnie określić ją powołując się na szczegółowe ustawowe oznaczenie systematyki tegoż wielopunktowego załącznika (tj. punkt, podpunkt i literę). Taka wadliwość aktu prawnego uniemożliwia strome pełną weryfikację zasadności decyzji organu orzekającego ojej prawach lub obowiązkach a także uniemożliwia organowi drugiej instancji dokonanie rzeczywistej oceny zasadności i legalności tej decyzji. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, organ odwoławczy ponownie merytorycznie rozpoznaje sprawę ale ma jednocześnie ocenić decyzję organu pierwszej instancji na podstawie przeprowadzonego postępowania oraz treści tej decyzji, nie zaś na podstawie wyjaśnień organu dołączonych do odwołania strony. Wobec powyższego organ odwoławczy, zgodnie ze swoimi kompetencjami powinien, w myśl przepisu art. 138 KPA wadliwą w istotny sposób decyzję Naczelnika Urzędu Celnego uchylić (wyeliminować z obrotu prawnego), nie zaś utrzymać ją w mocy. Z tych powodów na podstawie przepisu art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Po myśli art. 152 ww. ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Ponadto zgodnie z art. 210 ww. ustawy, zgodnie z wnioskiem strony skarżącej orzeczono o zwrocie na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, na które złożył się uiszczony wpis od skargi.