II SA/Go 195/17

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-03-31

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony, która jest jednocześnie zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nawet jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, może ubiegać się o ustanowienie adwokata na zasadach prawa pomocy, jeśli jej sytuacja materialna to uzasadnia. Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z nich zwolniona z mocy ustawy.
Stan faktyczny
Skarżąca B.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżąca podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jej miesięczny dochód wynosi 2.703 zł netto, a ponosi znaczne wydatki na utrzymanie siebie i dwóch córek, w tym ratę kredytu, czynsz, żywność i leki. Skarżąca nie posiada oszczędności ani majątku.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono adwokata dla skarżącej. 2. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a : 1. ustanowić adwokata, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 23 marca 2017 r. wpłynął do tut. sądu wniosek B.K. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. B.K. wskazała, że jej miesięczny dochód z tytułu świadczeń alimentacyjnego, wychowawczego, zasiłku rodzinnego wynosi 2.703 zł (netto). Skarżąca oświadczyła, że posiada na utrzymaniu dwie córki. B.K. przedstawiła ponoszone wydatki: rata kredytu hipotecznego – 800 zł, czynsz za mieszkanie – 600 zł, żywność – 1200 zł, leki – 200 zł. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy zauważyć, że skarżąca z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Analiza sytuacji materialnej B.K. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że miesięczny dochód skarżącej z tytułu świadczeń alimentacyjnych, wychowawczych oraz zasiłku rodzinnego wynosi 2.703 zł (netto). Zważyć trzeba, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania, wyżywienia, zakupu żywności i leków wynoszą około 2.000 zł. Nadto z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności ani majątku. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że B.K. nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadniony. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy umarza się. Z uwagi na fakt, iż B.K. jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., należy stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w przedmiocie wniosku o zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło