II SA/Go 195/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2017 r. wniosku B.K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek postanowił: przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej określany jako "ZUS" lub "organ") utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą B.K. (skarżącej) umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Decyzję doręczono skarżącej w dniu 14 listopada 2016 r. (k. 118 akt ZUS). Skarżąca w dniu 12 grudnia 2016 r. złożyła do protokołu spisanego przez pracowników ZUS skargę na ww. decyzję. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Go 21/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił tę skargę wobec uznania za niedopuszczalne złożenie jej w formie ustnej. Skarżąca nie zaskarżyła tego postanowienia i z dniem 21 marca 2017 r. stało się ono prawomocne. W dwóch odrębnych pismach z dnia [...] lutego 2017 r. skarżąca złożyła skargę na decyzję ZUS z dnia [...] listopada 2017 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając to żądanie, stwierdziła, że stosując się do pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wniosła ustnie do protokołu, a z błędu co do prawnej dopuszczalności takiej formy skargi wyprowadziła ją dopiero treść uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu jej skargi. Jej zdaniem nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na piśmie. Organ wniósł o przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącej był zasadny w związku z czym należało przywrócić jej termin do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej: "p.p.s.a.") termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a z zastrzeżeniem rygoru odrzucenia, wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 i art. 88 p.p.s.a.), przy czym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Skarżąca, czego nie sposób kwestionować, o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się z treści uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu jej skargi, w którym Sąd szczegółowo, z przywołaniem podstaw prawnych, wskazał na możliwość i sposób wniesienia o przywrócenie terminu. Postanowienie to wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 17 lutego 2017 r. (k. 28 akt II SA/Go 21/17). Moment zaś dowiedzenia się przez skarżącą w ogóle o fakcie uchybienia terminu w konfiguracji procesowej niniejszej sprawy uznać należy za czas ustania przyczyny uchybienia terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. (por. post. NSA: z dnia 18 września 2008 r. I OZ 693/08, z dnia 20 sierpnia 2010 r. II OZ 779/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl - w skrócie: "CBOSA") Od tej też daty należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca wniosek taki złożyła w dniu 24 lutego 2017 r. (stempel pocztowy - k. 18 akt II SA/Go 195/17). Złożyła go za pośrednictwem organu składając równocześnie z wnioskiem sporządzoną na piśmie i zupełną pod względem formalnym skargę. Należy zatem uznać, że wniosek skarżącej został złożony prawidłowo i jako taki podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. W orzecznictwie sądowym zgodnie wskazuje się, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. np. post. NSA z 12 lutego 2015 r. I OZ 91/15, post. NSA z 4 czerwca 2008 r. I OZ 357/08 opubl. w CBOSA). Oceniając wniosek skarżącej pod kątem tak rozumianych przesłanek, należy uznać, że skarżąca uprawdopodobniła brak swej winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Z jej oświadczeń oraz z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżąca dochowała należytej dbałości o własne interesy, ponieważ podjęła próbę złożenia skargi w formie ustnej do protokołu sporządzonego przez pracownika ZUS w dniu [...] grudnia 2016 r. Jej przekonanie o formalnej skuteczności wniesienia skargi uzasadnione było treścią pouczenia udzielonego jej przez ZUS w zaskarżonej decyzji. Prawna niedopuszczalność złożenia skargi w formie ustnej w świetle przepisów p.p.s.a. spowodowała odrzucenie złożonego środka prawnego, co nastąpiło już po upływie terminu do zaskarżenia decyzji ZUS i powodowało, że kolejna i konieczna dla skutecznego zaskarżenia decyzji ZUS, a sporządzona już we właściwej - pisemnej formie skarga, została złożona już po upływie terminu wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji uchybienie w złożeniu ponownej skargi z dnia [...] lutego 2017 r. nie może być uznane za zawinione przez skarżącą, ponieważ przy złożeniu pierwszej skargi skarżąca działała w błędzie, który należy uznać za obiektywnie usprawiedliwiony treścią udzielonego jej pouczenia. W orzecznictwie wprost wskazuje się zresztą, że uchybienie terminu z powodu wadliwego lub choćby tylko nieprecyzyjnego pouczenia, może być uznawane za niezawinione i z tej przyczyny stanowić przesłankę przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym (zob. np. post. NSA: z dnia 23 kwietnia 2013 r. I OZ 238/13, z dnia 5 lutego 2014 r. I OZ 60/14, z dnia 2 kwietnia 2014 r. I OZ 228/14). Z powyższych względów Sąd, na posiedzeniu niejawnym, postanowił przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi na decyzję ZUS wymienioną w rubrum postanowienia (art. 86 § 1 p.p.s.a.).